Algorytm oceny zatrzymania moczu i cewnikowania (URECA)
Kiedy wykonać skan pęcherza, jakie objętości wskazują na potrzebę założenia cewnika oraz kiedy cewnikowanie przerywane jest preferowane w porównaniu z cewnikiem zakładanym na stałe.
AutorInstrukcje
- Algorytm przeznaczony dla dorosłych w warunkach szpitalnych.
- Wartości graniczne ustalono na podstawie połączenia przeglądu piśmiennictwa, opinii ekspertów i lokalnych praktyk postępowania.
- Stosowanie cewników zewnętrznych w leczeniu zatrzymania moczu jest niewłaściwe, ponieważ cewniki zewnętrzne zbierają wyłącznie mocz oddany spontanicznie.
- Uporczywe parcie na mocz lub oddawanie małych objętości moczu
- Uczucie pełności
- Ból pęcherza moczowego
- Nowo pojawiające się nietrzymanie moczu/popuszczanie
Opracowano algorytm oceny zatrzymania moczu i cewnikowania u dorosłych pacjentów hospitalizowanych, aby poprawić bezpieczeństwo pacjentów poprzez zwiększenie właściwego stosowania skanerów pęcherza moczowego i cewnikowania. Algorytm odpowiada na potrzebę praktycznych wytycznych dotyczących postępowania w zatrzymaniu moczu u dorosłych pacjentów hospitalizowanych. Zawiera wskazówki, kiedy wykonać skanowanie pęcherza, jakie objętości zmierzone skanerem pęcherza powinny skłaniać do cewnikowania oraz kiedy cewnikowanie przerywane jest preferowane wobec cewnika zakładanego na stałe. Algorytm opracowano w oparciu o systematyczne, wielodyscyplinarne badanie z zastosowaniem metod mieszanych, opierające się na dowodach naukowych i opiniach ekspertów, z wykorzystaniem metody RAND/UCLA Appropriateness Method oraz wywiadów jakościowych (Chrouser et al, 2024).
Wszystkie pytania i możliwe wyniki
PytaniaTytuł niewidoczny
Czy u pacjenta występuje co najmniej jeden z następujących objawów fizykalnych zatrzymania moczu?
- Uporczywe parcie na mocz lub oddawanie małych objętości moczu
- Uczucie pełności
- Ból pęcherza moczowego
- Nowo pojawiające się nietrzymanie moczu/popuszczanie
Select one option:
- Tak
- Nie
Wykonać skan pęcherza. Jakie są wyniki skanu pęcherza u pacjenta z objawami?
Select one option:
- ≤ 300 ml
- > 300 ml
Czy od ostatniego oddania moczu minęło > 4 godziny lub czy istnieje zlecenie oceny zalegania moczu po mikcji?
- Rozważyć wcześniejszą kontrolę, jeśli pacjent otrzymuje duże objętości płynów dożylnych lub leki moczopędne.
Select one option:
- Tak
- Nie
Wykonać skan pęcherza. Jakie są wyniki skanu pęcherza u pacjenta bez objawów?
Select one option:
- ≤ 500 ml
- > 500 ml
W razie potrzeby uzyskać zlecenie na cewnik. Czy pacjent jest w grupie wysokiego ryzyka trudnego założenia cewnika na podstawie następujących objawów?
- Niedawny zabieg operacyjny w obrębie pęcherza moczowego, cewki moczowej lub gruczołu krokowego, albo uraz lub zapalenie gruczołu krokowego
- Zwężenie cewki moczowej, droga rzekoma lub pęcherz zastępczy (neobladder) w wywiadzie
- Zabieg rekonstrukcyjny układu moczowo-płciowego w wywiadzie
- Sztuczny zwieracz cewki moczowej (AUS)
Select one option:
- Tak
- Nie
Skonsultować się z urologiem. Czy urolog uznał, że pacjent jest w grupie wysokiego ryzyka?
Select one option:
- Tak
- Nie
Czy u pacjenta występuje którykolwiek z poniższych elementów wywiadu?
- Trudne założenie cewnika w wywiadzie, udokumentowane lub zgłoszone przez pacjenta
- Pacjent płci męskiej powyżej 55. roku życia, powiększony gruczoł krokowy lub rak gruczołu krokowego w wywiadzie
- Wypadanie narządów miednicy mniejszej lub operacja podtrzymująca pęcherz moczowy w wywiadzie
Select one option:
- Tak
- Nie
Możliwe wyniki
Pacjent NIE jest w grupie wysokiego ryzyka. Wykonać cewnikowanie techniką przerywaną według standardowej procedury.
Wykonać cewnikowanie techniką przerywaną (preferowane w porównaniu z cewnikiem zakładanym na stałe), chyba że:
- opróżnianie pęcherza co 4 godziny jest niewystarczające lub
- wielokrotnie zalega duża objętość moczu w pęcherzu (np. ≥500 ml co 4 godziny) lub
- przewiduje się, że pacjent będzie wymagał cewnikowania w domu, a samocewnikowanie przerywane (ISC) nie jest możliwe
Pacjent wysokiego ryzyka. Wykonać cewnikowanie techniką przerywaną z uwzględnieniem szczególnych środków ostrożności.
Wykonać cewnikowanie techniką przerywaną (preferowane w porównaniu z cewnikiem zakładanym na stałe), chyba że:
- opróżnianie pęcherza co 4 godziny jest niewystarczające lub
- wielokrotnie zalega duża objętość moczu w pęcherzu (np. ≥500 ml co 4 godziny) lub
- przewiduje się, że pacjent będzie wymagał cewnikowania w domu, a samocewnikowanie przerywane (ISC) nie jest możliwe
Ponieważ pacjent jest w grupie wysokiego ryzyka, rozważyć:
- zlecenie cewnikowania pacjenta pielęgniarce doświadczonej w trudnym cewnikowaniu
- zapytanie pacjenta, co sprawdzało się u niego w przeszłości (np. rodzaj i rozmiar cewnika)
- uzyskanie zlecenia na żel znieczulający do zakładania cewnika
- u mężczyzny z grupy wysokiego ryzyka — przygotowanie cewnika cewkowego typu Coudé o rozmiarze 16 lub 18 French
Odczekać 1–2 godziny i ponownie ocenić stan pacjenta.
Rozważyć:
- Ocenić podaż płynów u pacjenta i rozważyć zwiększenie ich ilości.
- Skontaktować się z lekarzem, jeśli diureza wynosi <35 ml/godz., i uwzględnić podejrzenie oligurii w przebiegu hipowolemii lub ostrego uszkodzenia nerek.
Skan pęcherza nie jest potrzebny.
Objawy i zaleganie moczu po mikcji nie wskazują obecnie na potrzebę wykonania skanu pęcherza.
Rozważyć inne przyczyny i powtórzyć skan za 1–2 godziny.
Inne częste przyczyny tych objawów ze strony układu moczowego to:
- zakażenie układu moczowego (UTI)
- pęcherz nadreaktywny
- mała pojemność pęcherza
- niedawne cewnikowanie
Rozważyć kontakt z lekarzem w celu dalszej oceny.
Literatura
Urinary Retention Evaluation and Catheterization Algorithm for Adult Inpatients. JAMA Netw Open. 2024;7(7):e2422281. doi:10.1001
https://jamanetwork.com/journals/jamanetworkopen/fullarticle/2821168
- Autor
Dr. Kristin Chrouser, MD, MPHMatthew Berge MD Research Professor, Clinical Professor of Urology Urology, Wellness Director Medical School, University of Michigan Medical School.
- Udostępnia
EVAL Foundation
- Współpracownik
Dr. Tobias Kohler, MD, MPHUrologist, Mayo clinic, Rochester, Minnesota
- Współpracownik · Recenzent
Jennifer Glen, DNP, FNP-BCEVAL Health, Chief Medical Officer EVAL Foundation