Algorytm oceny zatrzymania moczu i cewnikowania (URECA)
Kiedy wykonać skan pęcherza, jakie objętości wskazują na potrzebę założenia cewnika oraz kiedy cewnikowanie przerywane jest preferowane w porównaniu z cewnikiem zakładanym na stałe.
AutorInstrukcje
- Algorytm przeznaczony dla dorosłych w warunkach szpitalnych.
- Wartości graniczne ustalono na podstawie połączenia przeglądu piśmiennictwa, opinii ekspertów i lokalnych praktyk postępowania.
- Stosowanie cewników zewnętrznych w leczeniu zatrzymania moczu jest niewłaściwe, ponieważ cewniki zewnętrzne zbierają wyłącznie mocz oddany spontanicznie.
- Uporczywe parcie na mocz lub oddawanie małych objętości moczu
- Uczucie pełności
- Ból pęcherza moczowego
- Nowo pojawiające się nietrzymanie moczu/popuszczanie
Opracowano algorytm oceny zatrzymania moczu i cewnikowania u dorosłych pacjentów hospitalizowanych, aby poprawić bezpieczeństwo pacjentów poprzez zwiększenie właściwego stosowania skanerów pęcherza i cewnikowania. Algorytm odpowiada na potrzebę praktycznych wskazówek dotyczących postępowania w zatrzymaniu moczu u dorosłych pacjentów hospitalizowanych. Zawiera wskazówki, kiedy wykonać skan pęcherza, jakie objętości odczytane ze skanera pęcherza powinny skłaniać do cewnikowania oraz kiedy cewnikowanie przerywane jest preferowane w porównaniu z cewnikiem zakładanym na stałe. Algorytm opracowano w oparciu o systematyczne, wielodyscyplinarne badanie z zastosowaniem metod mieszanych, opierające się na dowodach naukowych i opiniach ekspertów, z wykorzystaniem metody oceny stosowności RAND/UCLA (RAND/UCLA Appropriateness Method) oraz wywiadów jakościowych (Chrouser i wsp., 2024).
Wszystkie pytania i możliwe wyniki
PytaniaTytuł niewidoczny
Czy u pacjenta występuje co najmniej jeden z następujących objawów fizykalnych zatrzymania moczu?
- Uporczywe parcie na mocz lub oddawanie małych objętości moczu
- Uczucie pełności
- Ból pęcherza moczowego
- Nowo pojawiające się nietrzymanie moczu/popuszczanie
Select one option:
- Tak
- Nie
Wykonać skan pęcherza. Jakie są wyniki skanu pęcherza u pacjenta z objawami?
Select one option:
- ≤ 300 ml
- > 300 ml
Czy od ostatniego oddania moczu minęło > 4 godziny lub czy istnieje zlecenie oceny zalegania moczu po mikcji?
- Rozważyć wcześniejszą kontrolę, jeśli pacjent otrzymuje duże objętości płynów dożylnych lub leki moczopędne.
Select one option:
- Tak
- Nie
Wykonać skan pęcherza. Jakie są wyniki skanu pęcherza u pacjenta bez objawów?
Select one option:
- ≤ 500 ml
- > 500 ml
W razie potrzeby uzyskać zlecenie na cewnik. Czy pacjent jest w grupie wysokiego ryzyka trudnego założenia cewnika na podstawie następujących objawów?
- Niedawny zabieg operacyjny w obrębie pęcherza moczowego, cewki moczowej lub gruczołu krokowego, albo uraz lub zapalenie gruczołu krokowego
- Zwężenie cewki moczowej, droga rzekoma lub pęcherz zastępczy (neobladder) w wywiadzie
- Zabieg rekonstrukcyjny układu moczowo-płciowego w wywiadzie
- Sztuczny zwieracz cewki moczowej (AUS)
Select one option:
- Tak
- Nie
Skonsultować się z urologiem. Czy urolog uznał, że pacjent jest w grupie wysokiego ryzyka?
Select one option:
- Tak
- Nie
Czy u pacjenta występuje którykolwiek z poniższych elementów wywiadu?
- Trudne założenie cewnika w wywiadzie, udokumentowane lub zgłoszone przez pacjenta
- Pacjent płci męskiej powyżej 55. roku życia, powiększony gruczoł krokowy lub rak gruczołu krokowego w wywiadzie
- Wypadanie narządów miednicy mniejszej lub operacja podtrzymująca pęcherz moczowy w wywiadzie
Select one option:
- Tak
- Nie
Możliwe wyniki
Pacjent NIE jest w grupie wysokiego ryzyka. Wykonać cewnikowanie techniką przerywaną według standardowej procedury.
Wykonać cewnikowanie techniką przerywaną (preferowane w porównaniu z cewnikiem zakładanym na stałe), chyba że:
- opróżnianie pęcherza co 4 godziny jest niewystarczające lub
- wielokrotnie zalega duża objętość moczu w pęcherzu (np. ≥500 ml co 4 godziny) lub
- przewiduje się, że pacjent będzie wymagał cewnikowania w domu, a samocewnikowanie przerywane (ISC) nie jest możliwe
Pacjent wysokiego ryzyka. Wykonać cewnikowanie techniką przerywaną z uwzględnieniem szczególnych środków ostrożności.
Wykonać cewnikowanie techniką przerywaną (preferowane w porównaniu z cewnikiem zakładanym na stałe), chyba że:
- opróżnianie pęcherza co 4 godziny jest niewystarczające lub
- wielokrotnie zalega duża objętość moczu w pęcherzu (np. ≥500 ml co 4 godziny) lub
- przewiduje się, że pacjent będzie wymagał cewnikowania w domu, a samocewnikowanie przerywane (ISC) nie jest możliwe
Ponieważ pacjent jest w grupie wysokiego ryzyka, rozważyć:
- zlecenie cewnikowania pacjenta pielęgniarce doświadczonej w trudnym cewnikowaniu
- zapytanie pacjenta, co sprawdzało się u niego w przeszłości (np. rodzaj i rozmiar cewnika)
- uzyskanie zlecenia na żel znieczulający do zakładania cewnika
- u mężczyzny z grupy wysokiego ryzyka — przygotowanie cewnika cewkowego typu Coudé o rozmiarze 16 lub 18 French
Odczekać 1–2 godziny i ponownie ocenić stan pacjenta.
Rozważyć:
- Ocenić podaż płynów u pacjenta i rozważyć zwiększenie ich ilości.
- Skontaktować się z lekarzem, jeśli diureza wynosi <35 ml/godz., i uwzględnić podejrzenie oligurii w przebiegu hipowolemii lub ostrego uszkodzenia nerek.
Skan pęcherza nie jest potrzebny.
Objawy i zaleganie moczu po mikcji nie wskazują obecnie na potrzebę wykonania skanu pęcherza.
Rozważyć inne przyczyny i powtórzyć skan za 1–2 godziny.
Inne częste przyczyny tych objawów ze strony układu moczowego to:
- zakażenie układu moczowego (UTI)
- pęcherz nadreaktywny
- mała pojemność pęcherza
- niedawne cewnikowanie
Rozważyć kontakt z lekarzem w celu dalszej oceny.
Literatura
Urinary Retention Evaluation and Catheterization Algorithm for Adult Inpatients. JAMA Netw Open. 2024;7(7):e2422281. doi:10.1001
https://jamanetwork.com/journals/jamanetworkopen/fullarticle/2821168
- Autor
Dr. Kristin Chrouser, MD, MPHMatthew Berge MD Research Professor, Clinical Professor of Urology Urology, Wellness Director Medical School, University of Michigan Medical School.
- Udostępnia
EVAL Foundation
- Współpracownik
Dr. Tobias Kohler, MD, MPHUrologist, Mayo clinic, Rochester, Minnesota
- Współpracownik · Recenzent
Jennifer Glen, DNP, FNP-BCEVAL Health, Chief Medical Officer EVAL Foundation