EVAL
Polski
Zamów demo
Zamów demo
Polski

Wprowadzenie do modelu Sexual Tipping Point® (STP)

Tłumaczenie AI

Język oryginału: angielski. Język docelowy: polski. Tłumaczenie wykonane przez AI.

Coś się nie zgadza? Daj znać autorowi:

Kompleksowy model etiologii, diagnostyki i leczenia zaburzeń seksualnych.

UdostępniaMAP Education & Research Foundation
Wypróbuj
Ulubione
Instrukcje

Zwięzły, praktyczny przewodnik po modelu Sexual Tipping Point® (STP) — zintegrowanych ramach oceny i leczenia zaburzeń seksualnych.

Jak korzystać z wprowadzenia do modelu Sexual Tipping Point® (STP)


Ta aplikacja stanowi zwięzłe wprowadzenie do modelu Sexual Tipping Point® (STP). Promuje perspektywę transdyscyplinarną i oferuje praktyczne wskazówki dotyczące włączania poradnictwa seksualnego do opieki biomedycznej, psychologicznej, relacyjnej i społeczno-kulturowej w ocenie i leczeniu zaburzeń seksualnych u mężczyzn i kobiet.

Model STP jest przedstawiany jako praktyczne ramy kliniczne wspierające rozumowanie diagnostyczne obok oceny biomedycznej i leczenia. Ma uzupełniać — a nie zastępować — osąd kliniczny, badania laboratoryjne, interwencje medyczne lub chirurgiczne oraz odpowiednie skierowania.

Porządkując zarówno czynniki psychiczne, jak i fizyczne, model STP zapewnia uporządkowany sposób rozumienia, jak liczne, wzajemnie oddziałujące czynniki dynamicznie kształtują funkcjonowanie seksualne. Wspiera kompleksową ocenę, współpracę interdyscyplinarną i świadome kierowanie do innych specjalistów, jednocześnie zniechęcając do nadmiernie uproszczonych wyjaśnień opartych na jednej przyczynie.

Dla kogo jest ten przewodnik?

Ten przewodnik wprowadzający jest przeznaczony zarówno dla specjalistów, jak i niespecjalistów, w tym dla:

  • Lekarzy

  • Klinicystów zdrowia psychicznego (psychologów, pracowników socjalnych, doradców)

  • Asystentów lekarzy (PA), pielęgniarek zaawansowanej praktyki (NP) i fizjoterapeutów (PT)

  • Badaczy i osób w trakcie szkolenia

Dr Michael A. Perelman jest emerytowanym profesorem klinicznym psychiatrii w Weill Cornell Medicine | New York-Presbyterian Hospital oraz współdyrektorem Programu Seksualności Człowieka w Payne Whitney Clinic. Pełnił również funkcję profesora klinicznego medycyny reprodukcyjnej i urologii w New York Weill Medical College of Cornell University.

W 2011 roku założył MAP Education & Research Foundation, publiczną organizację charytatywną 501(c)(3), której celem jest edukowanie pracowników ochrony zdrowia o znaczeniu biomedycznego, psychospołecznego i kulturowego podejścia do diagnostyki i leczenia zaburzeń seksualnych. W 2012 roku dr Perelman przekazał fundacji zastrzeżony znak towarowy swojego modelu Sexual Tipping Point®, zapewniając jego bezpłatną dostępność dla pracowników ochrony zdrowia na całym świecie.

Wszystkie pytania i możliwe wyniki

Jak korzystać z wprowadzenia do modelu Sexual Tipping Point® (STP)


Ta aplikacja stanowi zwięzłe wprowadzenie do modelu Sexual Tipping Point® (STP). Promuje perspektywę transdyscyplinarną i oferuje praktyczne wskazówki dotyczące włączania poradnictwa seksualnego do opieki biomedycznej, psychologicznej, relacyjnej i społeczno-kulturowej w ocenie i leczeniu zaburzeń seksualnych u mężczyzn i kobiet.

Model STP jest przedstawiany jako praktyczne ramy kliniczne wspierające rozumowanie diagnostyczne obok oceny biomedycznej i leczenia. Ma uzupełniać — a nie zastępować — osąd kliniczny, badania laboratoryjne, interwencje medyczne lub chirurgiczne oraz odpowiednie skierowania.

Porządkując zarówno czynniki psychiczne, jak i fizyczne, model STP zapewnia uporządkowany sposób rozumienia, jak liczne, wzajemnie oddziałujące czynniki dynamicznie kształtują funkcjonowanie seksualne. Wspiera kompleksową ocenę, współpracę interdyscyplinarną i świadome kierowanie do innych specjalistów, jednocześnie zniechęcając do nadmiernie uproszczonych wyjaśnień opartych na jednej przyczynie.

Dla kogo jest ten przewodnik?

Ten przewodnik wprowadzający jest przeznaczony zarówno dla specjalistów, jak i niespecjalistów, w tym dla:

  • Lekarzy

  • Klinicystów zdrowia psychicznego (psychologów, pracowników socjalnych, doradców)

  • Asystentów lekarzy (PA), pielęgniarek zaawansowanej praktyki (NP) i fizjoterapeutów (PT)

  • Badaczy i osób w trakcie szkolenia

Jak korzystać z tej aplikacji

Zawartość:

  • Moduł 1: Podstawy (~30 min)
    Od wczesnej seksuologii do modelu biopsychospołecznego

  • Moduł 2: Model STP (~20 min)
    Dynamiczny model „równowagi” łączący czynniki psychiczne i fizyczne

  • Moduł 3: Zastosowanie kliniczne (~30 minut)
    Pięcioetapowy proces kliniczny: ocena statusu seksualnego, diagnostyka różnicowa, leczenie, wizyta kontrolna i zapobieganie nawrotom

  • Moduł 4: Zaawansowana praktyka kliniczna (~20 min)
    Strategie kierowania pacjentów, ograniczenia czasowe, formaty leczenia, przykłady przypadków i odpowiadanie na obawy pacjentów

Każdy moduł zawiera „miniatury” (thumbnails), które oferują dodatkowe treści i/lub krótkie fragmenty wideo dla osób poszukujących głębszego zrozumienia poszczególnych tematów. Można je przeglądać w całości lub jedynie pobieżnie, według uznania odbiorcy.

Proszę wybrać swoją ścieżkę:

Select one option:

  • Pełne wprowadzenie — wszystkie moduły · ~90–120 minut
  • Szybka ścieżka — ukierunkowanie kliniczne (moduły 2–4) · ~30–45 minut
Moduł 1: Podstawy historyczne

1.A — Historia współczesnej medycyny seksualnej i terapii seksualnej

1.B — Historyczne prekursory modelu Sexual Tipping Point®

1.C — Współczesne teorie seksualności i cykl reakcji seksualnej

1.D — Znaczenie wiedzy biomedycznej

1.E — Ewolucja modelu STP jako modelu biopsychospołecznego ze zmienną kontrolą

1.A — Historia współczesnej medycyny seksualnej i terapii seksualnej

Zaburzenia seksualne od zarania dziejów są odczuwane jako dotkliwe problemy i były opisywane w prehistorycznych malowidłach naskalnych oraz w przekazach biblijnych. Na przestrzeni dziejów najobfitszy materiał dotyczący seksualności odnajdywano w sztuce, ilustrowanych podręcznikach seksualnych i pornografii. Współczesna medycyna seksualna jest w istocie ponowoczesnym rozwiązaniem z 21. wieku dla problemu sprzed czasów biblijnych. Przeszła przez epoki: klasyczną, religijną, patologiczną, empiryczną i nowoczesną, kształtowana przez medycynę, psychologię i kulturę. W świecie zachodnim ewoluowała od starożytnych teorii humoralnych do dzisiejszego integracyjnego ujęcia biomedyczno-psychospołeczno-kulturowego. 

 

Narodziny seksuologii

Magnus Hirschfeld (1868 – 1935) i Iwan Bloch (1872 – 1922) założyli naukową seksuologię w Niemczech. Freud wprowadził teorię psychoseksualną, kładąc nacisk na libido i stadia rozwojowe. Perspektywa analityczna Freuda uznała seksualność za podstawowy popęd kształtujący ludzkie myślenie, zachowanie i psychopatologię. Wprowadził takie pojęcia jak seksualność infantylna, stadia psychoseksualne oraz nieświadoma dynamika pożądania i wyparcia.

 

Lata 1950.–1980: Podejścia psychospołeczne: postępy empiryczne i terapeutyczne

Badania ankietowe zachowań Alfreda Kinseya oraz badania laboratoryjne Masters & Johnson znormalizowały naukowe badanie seksualności. Helen Singer Kaplan następnie zintegrowała modele terapii psychodynamicznej i behawioralnej.

 

Lata 1970.–2000: Pojawiają się nowoczesne podejścia biomedyczne

Pojawiają się nowoczesne podejścia biomedyczne; badania endokrynologiczne, w tym dotyczące testosteronu, były wczesne, jednak nowoczesne podejścia biomedyczne rozwinęły się wraz z tym, jak Sir Giles Skey Brindley i  F. Brantley Scott zapoczątkowali farmakologiczną i chirurgiczną gałąź nowoczesnej medycyny seksualnej. Odważna demonstracja farmakologiczna Brindleya zrewolucjonizowała leczenie niechirurgiczne, podczas gdy innowacje protetyczne Scotta umożliwiły chirurgiczne przywrócenie funkcji.  Po wprowadzeniu Viagry w 1998 roku urolodzy zdominowali medycynę seksualną i ustanowili w niej hegemonię. W tym okresie powstały towarzystwa skoncentrowane na zrozumieniu reakcji seksualnej i jej zaburzeń, w tym między innymi Society for Sex Therapy and Research (SSTAR) (1975). International Society for Impotence Research (ISIR) → później International Society for Sexual Medicine (ISSM) (1978), Sexual Medicine Society of North America (SMSNA) (1994), International Society for the Study of Women’s Sexual Health (ISSWSH)) została oficjalnie ustanowiona w 2001 roku w Bostonie, po zmianie nazwy z Female Sexual Function Forum (FSFF). Czasopisma naukowe pojawiały się od połowy dwudziestego wieku do 21. wieku, w tym między innymi: Journal of Sex Research (JSR), założone w 1965 roku przez Society for the Scientific Study of Sexuality (SSSS), Archives of Sexual Behavior (1971), Journal of Sex and Marital Therapy (1976),  Journal of Sexual Medicine (2004), Current Sexual Health Reports (2004), Sexual Medicine Reviews, 2013 itd.

 

Koniec 20. wieku–21. wiek: Integracja biomedyczno-psychospołeczna

Terapeutki seksualne i eksperci medycyny seksualnej z dziedziny psychologii, psychiatrii i ginekologii, tacy jak dr Sandra Leiblum, Rosemary Basson, Ellen Laan, Anita Clayton, Annamaria Giraldi, Cindy Meston, Julia Heiman, Lori Brotto, a także inni, zwrócili uwagę na potrzeby kobiet i wskazali, w jaki sposób należy je rozumieć i leczyć w przypadku problemów seksualnych. Psychologowie, dr Stanley Altolf, Barry McCarthy, Michael Perelman i Raymond Rosen, mówili, pisali i nauczali o łączeniu poradnictwa seksualnego z nowymi metodami leczenia medycznego i chirurgicznego zaburzeń seksualnych, opowiadając się za podejściem zintegrowanym.

 

21. wiek: Zunifikowane teorie etiologii i leczenia

Do 21. wieku medycyna seksualna zintegrowała chirurgię, farmakologię i psychologię. Istnieje szereg teorii integrujących służących zrozumieniu etiologii i leczenia zaburzeń seksualnych.  Ta „aplikacja” koncentruje się na modelu Sexual Tipping Point® dra Michaela A. Perelmana, który został zaprojektowany wprost z myślą o zastosowaniu klinicznym i oferuje zintegrowane podejście biopsychospołeczne, uwzględniające również kulturę i kontekst

1.B — Historyczne źródła modelu Sexual Tipping Point®

 

W świecie zachodnim popularne poradniki seksualne były zazwyczaj zakazane, a teksty medyczne — podobnie jak wiele z nich także dziś — ograniczały swoje rozważania do fizjologii lub patologii seksualnej. Mimo to w Europie, zwłaszcza w Niemczech przed II wojną światową, jako część akademickiego krajobrazu początku XX wieku powstały wyspecjalizowane instytuty seksuologiczne. Wczesne pisma medyczne były w dużej mierze nieoświecone i często twierdziły, że masturbacja powoduje zarówno ślepotę, jak i obłęd. Pogląd ten pozostawał w dużej mierze niekwestionowany, dopóki Havelock Ellis (1859-1939) nie przeciwstawił się wprost uprzedzeniom poprzedniego pokolenia, argumentując, że nie ma ani naukowego, ani moralnego uzasadnienia dla przekonań przeciwnych masturbacji.

 

Liczne wydania Psychopathia Sexualis (1886) autorstwa Richarda von Krafft-Ebinga (1840-1902) zawierały obszerne opisy przypadków dotyczących ludzkich zachowań seksualnych, natomiast Ideal Marriage (1926) holenderskiego ginekologa Theodora van de Velde (1873-1937)) zyskało szeroki obieg w Stanach Zjednoczonych. Bardziej szczegółową perspektywę historyczną przedstawia History of Sexual Medicine (Perelman, 2014).

 

Piśmiennictwo

1.C — Współczesne teorie seksualności i cykl reakcji seksualnej

 

W kolejnych sekcjach przedstawiono przegląd współczesnych liderów myśli seksuologicznej, których prace stworzyły podstawy modelu Sexual Tipping Point.

  • Sigmund Freud (1856-1939)

  • Alfred Kinsey (1894-1956)

  • Masters & Johnson – cykl reakcji seksualnej (1970)

  • Helen S. Kaplan – koncepcja trójfazowa (1970)

  • Rosemary Basson – nieliniowy model reakcji seksualnej (2001)

 

Alfred Kinsey (1894–1956)

Alfred Kinsey (1894–1956) obrał inną drogę niż dominujące wówczas podejście psychoanalityczne Freuda, które kładło nacisk na libido, stadia psychoseksualne oraz nieświadomy wpływ stłumionych pragnień seksualnych na zdrowie psychiczne. Kinsey zastosował taksonomiczne podejście do klasyfikacji męskich i kobiecych zachowań seksualnych, które zapowiadało nacisk epidemiologiczny charakteryzujący współczesną medycynę seksualną. Debaty o względnym wpływie kultury i społeczeństwa na seksualność w porównaniu z czynnikami biologicznymi i intrapsychicznymi, wywołane publikacją jego dwóch kluczowych tomów o seksualności mężczyzn (Kinsey, Pomeroy, & Martin, 1948) i kobiet (Kinsey, Pomeroy, Martin, & Gebhard, 1953), trwają nieprzerwanie do dziś. Praca Kinseya polegająca na gromadzeniu rzeczywistych danych o prawdziwych ludziach oraz założenie Instytutu Kinseya do Badań nad Seksem (Kinsey Institute for Sex Research) na Uniwersytecie Indiana w 1947 roku stworzyły ważne, istotne fundamenty dla ruchu medycyny seksualnej.

 

Piśmiennictwo

  • Kinsey, A. C., Pomeroy, W. B., & Martin, C. E. (1948). Sexual behavior in the human male. Saunders.

  • Kinsey, A. C., Pomeroy, W. B., Martin, C. E., & Gebhard, P. H. (1953). Sexual behavior in the human female. Saunders.

Wersja x, strona Y

William Masters (1915-2001) i Virginia Johnson (1925-2013) – cykl reakcji seksualnej (1970)

Dla wielu osób współczesna medycyna seksualna rozpoczęła się od publikacji dwóch przełomowych tomów Williama Mastersa i Virginii Johnson. W 1966 roku Human Sexual Response (Masters & Johnson) przedstawiło ich badania laboratoryjne nad fizjologicznymi aspektami ludzkiej reakcji seksualnej, a następnie skodyfikowało zasady poprawy funkcji seksualnych. A w zakresie naprawy zaburzeń – ich przełomowa praca z 1970 roku, Human Sexual Inadequacy, zapoczątkowała dziedzinę terapii seksualnej. Następnie, wraz z Robertem Kolodnym, Masters i Johnson napisali The Textbook of Sexual Medicine, który wyprzedził obecny ruch medycyny seksualnej o 20 lat (Masters, Johnson, & Kolodny, 1979). Podkreślali ujęcie relacyjne i nauczali, że właściwym przedmiotem terapii jest para, a nie jednostka. W wyraźnym kontraście do wewnątrzpsychicznej, rozwojowej orientacji dominującego paradygmatu psychoanalitycznego terapia seksualna była stosunkowo krótka, skoncentrowana na problemie oraz dyrektywna w teorii i technice. Leczenie Mastersa i Johnson rozpoczynało się od diagnostycznego podsumowania metodą „okrągłego stołu”, po którym zwykle następowały wykonywane przez pacjentów w prywatnych warunkach, obecnie ikoniczne „ćwiczenia typu sensate focus (skupienie na doznaniach zmysłowych)”.

 

Jednym z istotnych wkładów Mastersa i Johnson w tę dziedzinę było sformułowanie przez nich cyklu ludzkiej reakcji seksualnej, który opisali jako progresywny model czterofazowy: podniecenie, plateau, orgazm i ustępowanie (zob. miniaturę ilustracji). Ta koncepcja opierała się na bezpośredniej obserwacji laboratoryjnej fizjologicznych reakcji seksualnych u setek mężczyzn i kobiet, co czyniło ją pierwszym rygorystycznym naukowo opisem ludzkiego funkcjonowania seksualnego. Faza podniecenia obejmuje początkowe pobudzenie seksualne, charakteryzujące się zwiększonym przepływem krwi do narządów płciowych i innymi zmianami w organizmie. Następuje po niej faza plateau, okres wzmożonego pobudzenia poprzedzający orgazm. Faza orgazmu obejmuje rytmiczne skurcze mięśni i intensywne, przyjemne doznania, a kończy się fazą ustępowania, podczas której organizm stopniowo wraca do stanu sprzed pobudzenia. Mimo krytyki za brak uwzględnienia doświadczeń emocjonalnych, relacyjnych i dotyczących różnorodności płciowej cykl reakcji seksualnej Mastersa i Johnson od dziesięcioleci pozostaje fundamentem medycyny seksualnej i terapii seksualnej.

 

Piśmiennictwo

  • Masters, W.H., & Johnson, V. E. (1966). Human sexual response. Little, Brown, Boston
  • Masters, W. H., & Johnson, V. E. (1970). Human sexual inadequacy. Little, Brown, Boston
  • Kolodny, R.C., Masters, W.H., & Johnson, V.E. (1979) Textbook of sexual medicine,  Little, Brown, Boston
Helen Singer Kaplan (1929 - 1995) – trójfazowy cykl reakcji seksualnej (1970)

W połowie XX wieku pojawił się model biopsychospołeczny (Engel, 1977) jako alternatywna koncepcja wobec dominującego modelu medycznego. Kaplan, psycholog i psychiatra o wykształceniu psychoanalitycznym, wniosła do terapii seksualnej zasady wieloczynnikowej determinacji i wielopoziomowej przyczynowości, które podkreślają czynniki psychospołeczne obok ustaleń fizjologicznych Mastersa i Johnson. Trójfazowy model Kaplan zakładał trzy odrębne, lecz wzajemnie powiązane fazy: pożądanie, podniecenie i orgazm (zob. miniaturę). W odróżnieniu od modelu Mastersa i Johnson, zorientowanego na fizjologię, Kaplan postawiła na pierwszym planie pożądanie seksualne — składnik psychologiczny i motywacyjny — argumentując (wraz z Haroldem Liefem), że wiele dysfunkcji seksualnych zaczyna się nie od problemów z wykonaniem, lecz od braku lub zaburzonej regulacji pożądania. Uwzględnienie pożądania uznawało znaczenie czynników emocjonalnych, relacyjnych i poznawczych dla zdrowia seksualnego. Trójfazowy model Kaplan wywarł trwały wpływ, ponieważ połączył czynniki biologiczne, psychologiczne i interpersonalne w bardziej całościowe rozumienie reakcji seksualnej, kładąc podwaliny pod bardziej zniuansowane ramy diagnostyczne i terapeutyczne we współczesnej medycynie seksualnej i terapii seksualnej.

 

Później książka Kaplan z 1995 r. The Sexual Desire Disorders zapowiadała modele podwójnej kontroli (dual-control) Bancrofta i Janssena,  Perelmana oraz Pfausa. Kaplan zarówno opisała, jak i zilustrowała elementy podwójnej kontroli ludzkiej motywacji seksualnej oraz zidentyfikowała seksualne „czynniki pobudzające” (inciters) i „czynniki hamujące” (suppressors) w zaburzeniach regulacji pożądania seksualnego (zob. dolną miniaturę). Kaplan stosowała eklektyzm terapeutyczny, który zapowiadał obecne podejścia w medycynie seksualnej, łączące odpowiedni dobór leczenia farmakologicznego i chirurgicznego z poradnictwem seksualnym (Perelman, 2023).

 

Piśmiennictwo

Rosemary Basson (1943 - ) Kołowy cykl reakcji seksualnej (2001)

Pod koniec XX wieku klinicyści zajmujący się medycyną seksualną opracowali alternatywne modele, wzbogacając rozwijające się rozumienie reakcji seksualnej. Rosemary Basson (2001) przedstawiła nieliniowy, kołowy model opracowany specjalnie po to, aby odzwierciedlić złożony i często zależny od kontekstu charakter reakcji seksualnej kobiet. W przeciwieństwie do modeli „liniowych” zaproponowanych przez Masters i Johnson, a później Kaplan, model Basson podkreśla, że intymność emocjonalna, satysfakcja ze związku i pożądanie reaktywne (a nie spontaniczne) są często centralnymi czynnikami inicjującymi pobudzenie seksualne u kobiet. Zgodnie z tym ujęciem kobiety mogą podejmować aktywność seksualną z różnych powodów niezwiązanych z początkowym pożądaniem, a pożądanie może pojawić się w trakcie pobudzenia lub po nim. Pętle sprzężenia zwrotnego między intymnością emocjonalną i fizyczną, pobudzeniem i satysfakcją sprawiają, że cykl jest bardziej dynamiczny i lepiej odzwierciedla doświadczenia rzeczywiste. Później Perelman podkreślił, że może to dotyczyć także mężczyzn, i zwrócił uwagę, jak szczególnie istotne jest takie ujęcie dla zrozumienia zmian reakcji seksualnej u mężczyzn wraz z wiekiem. Perelman zauważył również, że zarówno grupa Masters & Johnson, jak i grupa Kaplan z Cornell doskonale zdawały sobie sprawę z tych wielowymiarowych zagadnień, lecz nie miały do dyspozycji technologii PowerPoint firmy Microsoft. Zamiast tego,  wcześniej koszt publikowania ilustracji ograniczał je do jednokreskowych rysunków. Mimo to model Basson wywarł szczególny wpływ na zmianę kierunku klinicznego podejścia do kobiecej reakcji seksualnej. Obecnie trwa jednak spór, czy lepiej podsumowuje te stany zaburzenie hipoaktywnego pożądania seksualnego, czy zaburzenie pożądania/pobudzenia seksualnego.

 

Piśmiennictwo

Moduł 2: Model Sexual Tipping Point®

2.A — Zawsze zarówno umysł, jak i ciało

2.B — Model przełącznika o zmiennej kontroli

2.C — Pojemniki psychiczne i fizyczne

2.D — Suma netto czynników: waga szalkowa

2.A — Ewolucja modelu STP jako biopsychospołecznego modelu zmiennej kontroli

Model Sexual Tipping Point® (STP) fundacji MAP Education & Research Foundation został opracowany specjalnie jako narzędzie o użyteczności klinicznej. Zachęca klinicystów do systematycznego uwzględniania pełnego zakresu wielowymiarowych czynników wpływających na funkcję seksualną. Jednostronicowy przegląd modelu STP jest dostępny do bezpłatnego pobrania na stronie mapedfund.org.

 

Model STP obejmuje 16 podstawowych elementów, które leżą u podłoża wszystkich zaburzeń seksualnych. Elementy te są ciągłe, a nie dychotomiczne, i łączą czynniki psychiczne (umysł) oraz fizyczne (ciało), które różnią się kierunkiem (polaryzacją) i wielkością (natężeniem). Każdy proporcjonalny czynnik wpływa na reakcję seksualną, a ich łączny efekt wypadkowy określa Sexual Tipping Point® danej osoby, przedstawiany za pomocą Wagi Równowagi Seksualnej (Sexual Balance Scale) w modelu.

 

Wpływy pobudzające, hamujące i odhamowujące często działają jednocześnie i dynamicznie, odzwierciedlając reakcję seksualną danej osoby w danym momencie. Jako praktyczne ramy model STP stanowi zwięzłe przypomnienie dla klinicystów, aby w diagnostyce i leczeniu uwzględniali wszystkie potencjalne czynniki — w tym czynniki wykraczające poza ich własną dyscyplinę — na odpowiednio szczegółowym poziomie. Takie całościowe podejście sprzyja pełniejszej ocenie, świadomemu postępowaniu i ostatecznie lepszej opiece nad pacjentem oraz lepszym wynikom leczenia.

 

Piśmiennictwo

2.B — Zawsze zarówno umysł, jak i ciało

 

Obecnie model Sexual Tipping Point® (STP) opiera się przede wszystkim na konsensusie ekspertów, a nie na walidacji empirycznej. Mimo to wciąż zyskuje uznanie wśród specjalistów medycyny seksualnej ze względu na swoją przydatność kliniczną i wartość dydaktyczną. Model STP został po raz pierwszy formalnie przedstawiony w 2001 roku podczas programu ustawicznego kształcenia medycznego (CME) na Uniwersytecie Columbia, gdzie zaproponowano go jako praktyczne ramy do rozumienia i leczenia zaburzeń seksualnych zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn. Wszystkie publikacje i prezentacje dotyczące STP są dostępne bezpłatnie za pośrednictwem MAP Education & Research Foundation pod adresem mapedfund.org.

 

Jako model biopsychospołeczny STP wyraźnie uwzględnia złożoną i dynamiczną wzajemną zależność między wpływami biologicznymi, psychologicznymi, interpersonalnymi i społeczno-kulturowymi na zdrowie seksualne. Rozszerza wcześniejsze modele, kładąc nacisk na zmienność i proporcjonalność oraz uznając, że reakcje seksualne nie są ani statyczne, ani binarne, lecz kształtują je nieustannie zmieniające się czynniki pobudzające, hamujące i odhamowujące. Te ramy zmiennej kontroli umożliwiają klinicystom konceptualizację wielowymiarowej etiologii, dostosowanie strategii leczenia do indywidualnych potrzeb oraz wypracowanie z pacjentami wspólnego, przystępnego języka — co wzmacnia zrozumienie kliniczne, zaangażowanie i planowanie opieki.

 

Piśmiennictwo

2.C — STP jest modelem przełącznika o zmiennej kontroli

 

Początkowo uznawany za binarny model podwójnej kontroli, Sexual Tipping Point® (STP) najlepiej charakteryzować jako model „przełącznika” o zmiennej kontroli. Zakłada on, że zarówno wielkość, jak i kierunek odpowiedzi seksualnej wynikają z dynamicznej wzajemnej zależności dwukierunkowych wpływów pobudzających, hamujących i odhamowujących, które mogą się zmieniać pod wpływem czynników relacyjnych, psychologicznych, biologicznych i kontekstowych.

 

Ta złożoność koncepcyjna była przedstawiana za pomocą serii schematycznych ilustracji. Wcześniejsze ujęcia, widoczne na pierwszej miniaturze, wykorzystywały przełączniki typu „ściemniacz” w obrębie kontenerów/domen Psychicznej i Fizycznej (pierwsza miniatura), natomiast nowsze przedstawienia, pokazane na drugiej miniaturze, wykorzystują suwaki oparte na kontinuum, które obecnie stanowią preferowaną metaforę wizualną. Oczekuje się, że przyszłe wersje będą wykorzystywać obliczenia kwantowe i generatywną sztuczną inteligencję do stworzenia reprezentacji trójwymiarowej, dokładniej oddającej wielowymiarowy, wektorowy charakter czynników składowych. We wszystkich formatach centralne założenie modelu pozostaje spójne: odpowiedź seksualna jest dynamicznie zmienna i może się zmieniać z chwili na chwilę.

 

Piśmiennictwo

Piśmiennictwo

2.D — Pojemniki mentalne i fizyczne

 

Model Sexual Tipping Point® (STP) można również przedstawić jako wagę szalkową z dwiema połączonymi szalkami reprezentującymi Pobudzenie i Hamowanie. Każda szalka zawiera dwa symboliczne pojemniki — Mentalny (Mental, M) i Fizyczny (Physical, P) — połączone symbolem „A” (And), co podkreśla, że wpływy mentalne i fizyczne na reakcję seksualną są nierozdzielne i zawsze działają łącznie.

 

Poziom wypełnienia każdego pojemnika odzwierciedla sumowanie wielu leżących u jego podstaw czynników z danej domeny. Wpływy mentalne i fizyczne mogą być pobudzające, antypobudzające, hamujące i/lub odhamowujące, a ich łączny proporcjonalny udział określa pozorny „ciężar” każdej szalki. Model integruje zatem cztery równoczesne strumienie wpływów: mentalno-pobudzający, fizyczno-pobudzający, mentalno-hamujący i fizyczno-hamujący.

 

Wszystkie czynniki rozumiane są jako ciągłe i dynamiczne, a nie kategorialne. Nawet gdy dysfunkcja seksualna wydaje się stabilna, może odzwierciedlać utrzymującą się równowagę między przeciwstawnymi siłami, a nie stały deficyt.

 

Położenie wagi w danym momencie reprezentuje Sexual Tipping Point® danej osoby — efekt netto wszystkich współdziałających czynników mentalnych i fizycznych, który może się zmieniać wraz ze zmianami warunków relacyjnych, psychologicznych, biologicznych lub kontekstowych.

 

Dlaczego ma to znaczenie kliniczne

(Proszę wybrać swoją rolę)

  • Lekarz / Physician Associate (PA, asystent lekarza) / Nurse Practitioner (NP, pielęgniarka zaawansowanej praktyki) / Fizjoterapeuta (PT)

Objawy seksualne często odzwierciedlają efekt netto współdziałających czynników biomedycznych i psychospołecznych. Uwzględnienie ich łącznego wkładu sprzyja trafniejszej diagnozie i celowanemu leczeniu.

  • Specjalista zdrowia psychicznego

Problemy seksualne często wiążą się zarówno z czynnikami biomedycznymi, jak i psychologicznymi oraz relacyjnymi. Rozpoznanie ich łącznego wpływu sprzyja skutecznej ocenie i opiece uwzględniającej skierowania do innych specjalistów.

  • Fellow / Lekarz rezydent / Stażysta / Uczestnik szkolenia / Student

 

Funkcja seksualna odzwierciedla sumę współdziałających czynników mentalnych i fizycznych. Nauka ich wczesnej oceny pomaga unikać nadmiernie uproszczonych wyjaśnień i wzmacnia rozumowanie kliniczne.

 

Piśmiennictwo

2.E — Suma wypadkowa czynników: waga

 

Sexual Tipping Point® (STP) stanowi wypadkowy efekt wszystkich oddziałujących na siebie wpływów psychicznych i fizycznych na reakcję seksualną w danym momencie. Na diagramie wagi stosowanym w całej aplikacji wpływy te przedstawiono jako proporcjonalne „poziomy wypełnienia” w pojemnikach psychicznych (Mental, M) i fizycznych (Physical, P) na każdej szalce — jedna szalka reprezentuje pobudzenie, a druga hamowanie.

 

Każdy czynnik składowy działa jak przełącznik ze ściemniaczem (dimmer), różniąc się wielkością (natężeniem) i kierunkiem (pobudzający, hamujący lub neutralny). Poziom wypełnienia każdego pojemnika odzwierciedla sumę wielu czynników w danej domenie. Po połączeniu we wszystkich czterech pojemnikach — psychicznym pobudzającym, fizycznym pobudzającym, psychicznym hamującym i odhamowującym oraz fizycznym hamującym i odhamowującym — ich wypadkowy efekt określa położenie belki wagi: Sexual Tipping Point® danej osoby.

 

Koncepcyjnie tę równowagę można również rozumieć na kontinuum od pobudzenia do hamowania, często ilustrowanym jako rozkład Gaussa. Obie wizualizacje przekazują tę samą zasadę: reakcja seksualna jest ciągła, dynamiczna i wrażliwa na niewielkie zmiany w obrębie wielu czynników, a nie wynika z jednej przyczyny.

 

Klinicznie te ramy pomagają wyjaśnić obrazy kliniczne, które początkowo mogą wydawać się paradoksalne — na przykład niskie pożądanie seksualne przy zachowanym podnieceniu lub orgazmie albo odwrotnie. Takie dysocjacje często wskazują konkretne, modyfikowalne czynniki w obrębie modelu i stanowią cenne cele indywidualnego planowania leczenia. Poprzez jawne ukazanie równowagi wpływów STP wspiera zniuansowane rozumowanie kliniczne oraz sprzyja rozumieniu, zaangażowaniu i nadziei pacjenta.

 

Piśmiennictwo

 

 

2.F — Znaczenie wiedzy biomedycznej

 

Zakres i założenia

Niniejszy przewodnik po modelu Sexual Tipping Point® (STP) przedstawia ustrukturyzowane podejście do rozumienia i poradnictwa dla pacjentów z problemami seksualnymi, kładąc nacisk na integrację czynników biomedycznych, psychospołecznych i kulturowych. Skuteczne zastosowanie modelu zależy od odpowiedniego uwzględnienia czynników biomedycznych obok wpływów psychologicznych i kontekstowych. To okno podkreśla rolę wybranych biomedycznych czynników STP, a konkretne czynniki wyjaśniono w licznych załączonych „miniaturach” przygotowanych przez wybitnych kolegów, którym autor jest wdzięczny za zgodę na umieszczenie tu ich prac: Amjad Alwaal,MD. Irwin Goldstein, MD., Martin Miner, MD. Amy Pearlman, MD. and Rachel S. Rubin, MD. 

 

Ramy tej treści

(Proszę wskazać swoją rolę)--Rolę można zmienić w dowolnym momencie.

  • Lekarze

  • Asystenci lekarzy (PA) / pielęgniarki praktykujące (NP) / fizjoterapeuci (PT)

Ta aplikacja zakłada znajomość odpowiednich badań laboratoryjnych, badania przedmiotowego oraz leczenia medycznego lub chirurgicznego, które są uwzględnione w ilustracjach STP. Model STP ma uzupełniać biomedyczne podejmowanie decyzji, wspierając systematyczne uwzględnianie czynników psychospołecznych i kontekstowych. Załączone miniatury mogą stanowić przydatne powtórzenie. 

  • Klinicyści zajmujący się zdrowiem psychicznym

Model STP, a zwłaszcza to okno „2.F”, podkreśla znaczenie uwzględniania czynników biomedycznych obok wpływów psychospołecznych i kulturowych. Materiały w miniaturach i piśmiennictwo umożliwiają przegląd istotnych zagadnień medycznych, wspierają współpracę interdyscyplinarną i pomagają w podejmowaniu decyzji o skierowaniu pacjenta.

  • Lekarze w trakcie specjalizacji (fellows) / rezydenci / stażyści / osoby w trakcie szkolenia / studenci

Model STP wprowadza zintegrowane ramy pokazujące, jak czynniki psychiczne i fizyczne wspólnie kształtują funkcje seksualne. Ma on wzmacniać rozumowanie kliniczne i wyjaśniać, kiedy może być właściwa dalsza ocena biomedyczna lub konsultacja interdyscyplinarna.

 

Zakres treści

Kompleksowa edukacja biomedyczna wykracza poza zakres tej aplikacji. Jednak te „miniatury” oferują kluczowe perspektywy cenionych ekspertów w zakresie biomedycznych aspektów zaburzeń seksualnych. Wraz z materiałami edukacyjnymi Międzynarodowej Konsultacji w Medycynie Seksualnej (International Consultation on Sexual Medicine, ICSM), Międzynarodowego Towarzystwa Medycyny Seksualnej (International Society for Sexual Medicine, ISSM) i towarzystw stowarzyszonych stanowią one odpowiednie punkty wyjścia do dalszej nauki i kształcenia ustawicznego wszystkich klinicystów.

 

Piśmiennictwo

  • Perelman MA, Giraldi A, Parish S, Wittmann D, Fisher W, Bober SL, Pastuszak A, Pfaus J. How has the biopsychosocial model fared in sexual medicine and sex therapy? Sexual Medicine Reviews, 2025; 13(4): 663–673.

  • Rastrelli G, Antonio L, Carrier S, Isidori A, Maggi M. The hormonal regulation of men’s sexual desire, arousal, and penile erection: Recommendations from the Fifth International Consultation on Sexual Medicine (ICSM 2024). Sexual Medicine Reviews. 2025;13(4):433–455.

  • Perelman MA. Men with ED also report changes in orgasmic sensations. Journal of Andrology. 2011;32(3).

Moduł 3: Zastosowanie kliniczne

3.A — Czynniki psychospołeczne w zaburzeniach seksualnych

3.1 — Ustalanie statusu seksualnego (4 artykuły w środku)

3.2 — Diagnostyka różnicowa i plan leczenia (2 artykuły w środku)

3.3 — Wizyta kontrolna i próba terapeutyczna (2 artykuły w środku)

3.4 — Odstawianie leczenia i zapobieganie nawrotom

3.A — Czynniki psychospołeczne i kulturowe w zaburzeniach seksualnych

Pracownicy ochrony zdrowia (ang. HCP) powinni brać pod uwagę zarówno to, jak seksualność wpływa na ogólny stan zdrowia, jak i to, jak ogólny stan zdrowia wpływa na funkcje seksualne. Zrozumienie roli czynników psychospołecznych i kulturowych w powstawaniu i utrzymywaniu się zaburzeń seksualnych może pogłębić zrozumienie kliniczne, poprawić przestrzeganie zaleceń terapeutycznych oraz zwiększyć satysfakcję zarówno pacjentów, jak i klinicystów.

 

Dołączone miniatury wideo prowadzą do wykładów, w których omówiono kluczowe wpływy psychospołeczne i kulturowe, o których wiadomo, że wywołują i podtrzymują zaburzenia seksualne.

 

Piśmiennictwo

Krok 1: Jak zebrać status seksualny i zidentyfikować przyczyny dysfunkcji seksualnej

 

Ramy STP ukierunkowujące wywiad kliniczny

Model Sexual Tipping Point® (STP) zapewnia ustrukturyzowane ramy do ukierunkowanego wywiadu klinicznego dotyczącego problemów seksualnych. Jasny opis aktualnego doświadczenia seksualnego pacjenta — a w stosownych przypadkach erotycznych interakcji pary — często pozwala zidentyfikować kluczowe czynniki przyczyniające się do problemu, pomaga wykluczyć pierwotne przyczyny fizyczne oraz wyjaśnia czynniki poprzedzające i podtrzymujące trudność.

 

Ramy STP kładą nacisk na aktywne słuchanie oraz celowane pytania otwarte służące identyfikacji swoistych czynników pobudzających i hamujących wpływających na funkcje seksualne, w szczególności na pobudzenie psychoseksualne. Wywiad powinien obejmować aktualne objawy, powiązane czasowo wydarzenia życiowe oraz wcześniejsze próby leczenia (medycznego, behawioralnego lub komplementarnego), z odnotowaniem ewentualnej odczuwanej korzyści.

 

Powszechnie uznaje się, że zaburzenia seksualne, niezależnie od stopnia udziału czynników organicznych, obejmują również wpływy psychospołeczne i kulturowe, które mogą nasilać objawy — często poprzez niewystarczającą lub niedopasowaną stymulację. Uwzględnienie tych wzajemnie oddziałujących czynników jest niezbędne dla trafnego sformułowania problemu i planowania opieki.

 

Badanie statusu seksualnego jest ukierunkowaną, elastyczną formą zbierania wywiadu seksualnego, a nie kwestionariuszem ani testem; ma na celu ujawnienie kluczowych czynników STP przy zachowaniu relacji z pacjentem. Lekarze często napotykają ograniczenia czasowe, które zmniejszają głębokość wywiadu podczas pierwszej wizyty; model STP dobrze jednak nadaje się do efektywnej, etapowej oceny. Jak omówiono w dalszej części tej aplikacji, wizyty kontrolne i współpraca interdyscyplinarna pozwalają klinicystom poszerzać wywiad w czasie, bez nadmiernego obciążania pojedynczej wizyty.

 

Przed zakończeniem oceny klinicyści często mogą przedstawić krótkie sformułowanie problemu oparte na STP, łączące zgłaszane trudności z czynnikami podatnymi na modyfikację i wskazujące kolejne kroki. Bezpośrednie, pełne szacunku pytania — o pożądanie, fantazje, stymulację, leki, substancje oraz zmienność pobudzenia w różnych aktywnościach seksualnych — pomagają określić zindywidualizowane cele leczenia oraz wspierają zrozumienie, zaangażowanie i przestrzeganie zaleceń przez pacjenta.

 

Dołączone miniatury ilustrują różne zagadnienia i pytania, które mogą być "na pierwszym planie" podczas zbierania wywiadu seksualnego. 

 

Piśmiennictwo

Badanie statusu seksualnego identyfikuje kluczowe czynniki STP

 

Po pierwsze, czy dana osoba rzeczywiście ma zaburzenie seksualne i czy będzie ono w tym czasie przedmiotem interwencji?

 

Dobrze przeprowadzone badanie statusu seksualnego tworzy w umyśle pracownika ochrony zdrowia (HCP) „obraz wideo” tarcia, częstotliwości, fantazji i uczuć (mnemotechnicznie „4 F”: friction, frequency, fantasy, feelings), których doświadcza pacjent, poprzez identyfikację czynników wyzwalających i podtrzymujących główne dolegliwości pacjenta. Fantazja odnosi się do wszystkich erotycznych myśli i uczuć związanych z danym doświadczeniem seksualnym. Częste negatywne myśli (i związane z nimi negatywne emocje) mogą neutralizować lub przytłumiać poznania erotyczne (fantazję), a w konsekwencji opóźniać, osłabiać lub całkowicie hamować odpowiedź seksualną; natomiast niewystarczająca stymulacja ze strony partnera (tarcie) może skutkować niesatysfakcjonującym doświadczeniem.

 

Piśmiennictwo

 

 

Jak to zrobić?

 

Proszę zacząć od zapytania klienta:

  • „Proszę mi powiedzieć, co ma Pan/Pani na myśli, mówiąc ____.”  (główna dolegliwość, CC)

  • „Jak Pan/Pani sądzi, co jest przyczyną tego problemu?”

 

Proszę zadawać ukierunkowane pytania. Następnie zrobić krok wstecz i ponownie zgłębić temat.

 

Proszę zadawać konkretne pytania, słuchać i wyjaśniać:

  • "Proszę mi powiedzieć, co ma Pan/Pani na myśli, mówiąc DE (główna dolegliwość)."

  • "Proszę mi powiedzieć, co ma Pan/Pani na myśli, mówiąc brak pożądania."

  • "Proszę mi opowiedzieć o bólu: jego lokalizacji, nasileniu itd."

  • "Jak Pan/Pani sądzi, co jest przyczyną problemu?"

 

Pytanie sondujące stosowane przez autora: 

  • "Proszę opowiedzieć mi o swoim ostatnim doświadczeniu seksualnym?

 

Piśmiennictwo

Jak ocenić status masturbacyjny

 

Ocena różnic między autostymulacją a aktywnością seksualną z partnerem

Ocena różnic między autostymulacją a aktywnością seksualną z partnerem jest szczególnie ważna przy ocenie dolegliwości seksualnych, a zwłaszcza w przypadku ejakulacji opóźnionej (DE) i związanych z nią problemów seksualnych.

 

Wskazówka kliniczna

Podobnie jak przy wszystkich pytaniach dotyczących statusu seksualnego, klinicyści powinni używać języka, który jest komfortowy i naturalny zarówno dla nich, jak i dla pacjenta (np. masturbacja, autostymulacja), dostosowując terminologię w razie potrzeby, aby utrzymać dobry kontakt z pacjentem.

 

Przykładowe pytania ilustrujące wymaganą szczegółowość

Pytania powinny być konkretne i dotyczyć zachowań, na przykład:

„Której ręki zwykle Pan/Pani używa?”

„Czy dochodzi do ejakulacji, gdy używa Pan/Pani drugiej ręki?”

„Jak szybko Pan/Pani się stymuluje i jak to się ma do stymulacji ręką lub ustami partnera/partnerki albo do stosunku waginalnego?”

 

Uzasadnienie kliniczne

Różnice między doświadczeniem pacjenta podczas seksu z partnerem a podczas autostymulacji należy omawiać w takim stopniu, w jakim zarówno klinicysta, jak i pacjent mogą to robić komfortowo. Istotne rozbieżności — zwłaszcza między aktywnością seksualną z partnerem a preferowanymi fantazjami seksualnymi — bywają ujawniane podczas wywiadu dotyczącego masturbacji i mogą mieć znaczenie kliniczne.

 

Gdy jest to stosowne, wywiad dotyczący stylu, techniki, częstości i kontekstu masturbacji powinien być częścią oceny większości pacjentów zgłaszających problemy seksualne. Idiosynkratyczne wzorce masturbacyjne są częstym, lecz często niedostrzeganym czynnikiem przyczyniającym się do dysfunkcji seksualnej zarówno u mężczyzn, jak i u kobiet.

 

Ocena powinna również uwzględniać stopień skupienia i zaangażowania pacjenta w pobudzające myśli i doznania podczas autostymulacji w porównaniu z aktywnością seksualną z partnerem. Często wymaga to zbadania fantazji seksualnych, korzystania z erotyki lub pornografii oraz równowagi między myślami sprzyjającymi reakcji seksualnej a myślami hamującymi (np. „To trwa zbyt długo”). Takie myśli mogą występować zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn, choć często z różnych powodów.

 

Klinicyści powinni odróżniać dolegliwości o charakterze interpersonalnym (np. niedopasowane oczekiwania lub trudności w komunikacji między partnerami) od rzeczywistych zaburzeń podniecenia lub orgazmu, takich jak ejakulacja opóźniona. Rozróżnienia te mają znaczenie kliniczne i często stwarzają okazje do edukacji pacjenta w trakcie oceny.

 

Względy praktyczne
W rutynowej praktyce lekarskiej ograniczenia czasowe często zawężają głębokość wywiadu behawioralnego i psychospołecznego, jaki jest możliwy podczas jednej wizyty. Gdy jest to klinicznie wskazane, stwierdzenie istotnych rozbieżności między autostymulacją a aktywnością seksualną z partnerem powinno skłonić do skierowania do odpowiednio wyszkolonych specjalistów zdrowia psychicznego lub zdrowia seksualnego w celu bardziej szczegółowej oceny i leczenia.

 

Wywiad dotyczący myśli pacjenta podczas aktywności seksualnej może również ujawnić, kiedy wartości religijne, kulturowe lub moralne hamują reakcję seksualną. Choć niektórzy pacjenci mogą początkowo odczuwać wahanie z powodu osobistego charakteru tych pytań, zapewnienie, że takie informacje mają znaczenie kliniczne i są poparte badaniami (Perelman, 2016), zwykle zmniejsza dyskomfort i ułatwia zaangażowanie pacjenta.

 

Piśmiennictwo

 

 

 

 

 

 

 

Kwestionariusze i miary seksualne do samodzielnego wypełnienia przez pacjenta

 

Wielu doświadczonych klinicystów nie stosuje kwestionariuszy i takie podejście znajduje poparcie w informacjach zawartych w tej aplikacji. Jednak wielu innych uważa ich użycie za wygodne, w zależności od dostępnego czasu i wymagań placówki, czy to w celach przesiewowych, czy do oceny wstępnej i/lub po leczeniu.  Stosowanie kwestionariuszy przed oceną, na przykład kwestionariuszy papierowych, które przekazuje się pacjentowi do wypełnienia, może zaoszczędzić czas i dostarczyć użytecznych informacji zwrotnych. Ponadto niektóre pytania zawarte w tych kwestionariuszach mogą okazać się pomocne podczas oceny. Można je włączyć do własnego protokołu, poza tymi, które tu zasugerowano. Niektóre z tych pytań mogą także lepiej sprawdzać się u określonego typu pacjenta lub w określonym zaburzeniu. Poniżej wymieniono popularne narzędzia obecnie w użyciu, a pełne omówienie tematu zawiera Handbook for Sexuality-Related Measures (Fisher et al. 2011).

 

Oceny zdrowia seksualnego mężczyzn

 

Oceny zdrowia seksualnego kobiet

  • Female Sexual Function Index (FSFI): Najpowszechniej stosowane i zwalidowane narzędzie do oceny zdrowia seksualnego kobiet. 19-pytaniowe narzędzie mierzące sześć domen funkcji seksualnej kobiet, takich jak pożądanie, podniecenie, nawilżenie, orgazm, satysfakcja i ból.
  • Sexual Desire Inventory-2 (SDI-2): 14-pytaniowe narzędzie ilościowo oceniające pożądanie seksualne w ujęciu poznawczym. Stosowane u mężczyzn i kobiet.
  • Decreases Sexual Desire Screener (DSDS): Pięciopytaniowe narzędzie diagnostyczne pomagające rozważyć rozpoznanie zaburzenia hipoaktywnego pożądania seksualnego (HSDD) u kobiet.

 

Oceny zdrowia seksualnego par

  • Locke-Wallace Marital Adjustment Test (MAT): 15-pozycyjny kwestionariusz mierzący ogólne zadowolenie z małżeństwa i przystosowanie małżeńskie, w tym zgodność w kwestiach zasadniczych, jakość komunikacji i ogólne zadowolenie ze związku

 

Piśmiennictwo

 

Krok 2: Diagnostyka różnicowa i opracowanie planu leczenia

 

Od czego zacząć?

  1. Jakie są kluczowe podstawowe czynniki biomedyczne, psychospołeczne i kulturowe?

  2. Jakie są „bezpośrednie” czynniki podtrzymujące (poznawcze, emocjonalne, behawioralne, organiczne, medyczne itp.)?

  3. Czasem wystarczy udzielić niewielkiej edukacji, aby pomóc pacjentowi/partnerowi!

 

Piśmiennictwo

 

Opracowanie planu leczenia

 

Podejście STP do leczenia dysfunkcji seksualnych

Leczenie w postaci edukacji pacjenta należy rozpocząć natychmiast podczas wizyty i włączyć je w proces zbierania wywiadu. Edukację można jednak prowadzić tylko w takim zakresie, w jakim nie zakłóca ona budowania relacji ani uzyskiwania informacji niezbędnych do prowadzenia dalszego leczenia, co zazwyczaj jest konieczne. Zastosowanie modelu STP może pomóc pacjentowi zrozumieć potrzebę zanurzenia się w pobudzeniu (þ) i zminimalizowania myśli hamujących (e), aby doświadczać każdego aspektu reakcji seksualnej w preferowany przez siebie sposób. Omówienie potencjalnej predyspozycji biologicznej jest użyteczne w zmniejszaniu lęku pacjenta i partnera oraz wzajemnych oskarżeń, a także poprawia przymierze terapeutyczne.

 

  1. Odpowiedzi uzyskane w ocenie statusu seksualnego (Sex Status) określają cele leczenia.

  2. Cele leczenia pomagają zdecydować o interwencjach początkowych.

  3. Interwencje można planować w czasie w zależności od tego, czy dany czynnik jest przyczyną „bezpośrednią czy odległą”.

    1. Predysponujące: konstytucjonalne, wcześniejsze doświadczenia życiowe

    2. Wyzwalające: nasilające

    3. Podtrzymujące: dysfunkcja, zaburzenie lub problem seksualny

 

Piśmiennictwo

Wizyta początkowa i uzasadnienie coachingu seksualnego

 

Wielu lekarzy — na dobre, a czasem na złe — rozpoczyna leczenie od przepisania leków, lubrykantów i urządzeń, jednak wszystko to powinno być uzupełnione coachingiem seksualnym. Pojęcia takie jak egoizm mogą wymagać przeformułowania. Zarówno mężczyźni, jak i kobiety często potrzebują zachęty, by bardziej skupić się na własnej przyjemności, a nieco mniej na dostarczaniu stymulacji, która rzekomo jest najlepsza dla partnera. Pacjenci mogą potrzebować przyzwolenia na uzupełnianie rzeczywistości seksu z partnerem o techniki uważności (mindfulness) i fantazję w celu zwiększenia pożądania i podniecenia. Czasem orientację autoseksualną trzeba uznać za prawomocną, aby zmniejszyć stygmatyzację. Pacjenci mogą potrzebować zachęty do dzielenia się swoimi preferencjami, tak aby potrzeby obu stron były zaspokojone. Partner może odczuwać pewne poczucie odrzucenia i/lub utraty więzi w związku z taką rozmową, lecz późniejsze spełnienie seksualne zwykle równoważy te emocje. Jednak gdy uczucia zazdrości lub porzucenia są skrajne, może być konieczne skierowanie na terapię seksualną. Podobnie czasem fantazje seksualne wymagają znacznego przekierowania, tak aby myśli towarzyszące masturbacji lepiej odpowiadały tym, które występują podczas seksu z partnerem. Jednak znacząca rozbieżność między scenariuszami seksualnymi partnerów (które nie są zintegrowane ani w fantazji, ani w rzeczywistości seksu z partnerem) często odzwierciedla poważniejsze problemy (relacyjne lub inne). Takie sytuacje zwykle skutkują opornością na leczenie i należy wówczas zasugerować skierowanie na terapię seksualną.

 

Najważniejsze wskazówki dotyczące leczenia:

  • Wyjaśnienie modelu STP i celów leczenia nie tylko daje nadzieję, ale też rozpoczyna proces zdrowienia poprzez przeformułowanie poznań pacjenta.

  • Najpierw należy interweniować w odniesieniu do bardziej bezpośrednich przyczyn, które obecnie podtrzymują problem.

  • Rozpoczynając leczenie, należy jednocześnie umówić wizytę kontrolną, ponieważ analiza początkowych niepowodzeń podczas wizyty kontrolnej ujawni kluczowe informacje.

 

Piśmiennictwo

Krok 3: Wizyty kontrolne i próba terapeutyczna

 

Elementy wizyty kontrolnej

Każda interwencja, zalecenie i recepta stanowią próbę terapeutyczną, która może uwidocznić przyczyny niepowodzenia lub braku odpowiedzi na leczenie. Szybkie ponowne zebranie statusu seksualnego (sex status) z uwzględnieniem modelu STP stanowi wygodny schemat wizyty kontrolnej. Elementy wizyty kontrolnej obejmują:

  • Ponowne szybkie zebranie statusu seksualnego

  • Monitorowanie działań niepożądanych

  • Problemy z przestrzeganiem zaleceń

  • Przeformułowanie (reframing) i korygowanie błędnych przekonań

 

Piśmiennictwo

Perelman, M. A. Invited Commentary: Sex Coaching for Non-Sexologist Physicians: How to Use the Sexual Tipping Point Model. The Journal of Sexual Medicine, Vol.15, Issue 12. Dec. 2018. 

Sonda terapeutyczna: badanie następstw interwencji

 

Istnieje wiele kwestii fizycznych do rozważenia, które budzą obawy dotyczące niestosowania się do zaleceń, poza koniecznością zmiany leczenia farmakologicznego, w tym m.in. reakcje zarówno mężczyzn, jak i kobiet na zmiany związane ze starzeniem się (np. menopauza często stanowi wyzwanie dla obojga partnerów); reakcje na choroby przewlekłe lub urazy; oraz palenie tytoniu, spożywanie alkoholu i używanie narkotyków rekreacyjnych. Należy również uwzględnić ważne kwestie psychospołeczne, w tym m.in. zmiany związane ze stresorami życiowymi, takimi jak utrata partnera, postawa partnera i kwestie związane z cyklem życia. Te oraz inne wcześniej opisane czynniki mogą przyczyniać się do hamowania funkcji seksualnych, a ich rozróżnienie pomoże zwiększyć odsetek powodzeń leczenia.

 

Piśmiennictwo

Zmiana ram oczekiwań i korygowanie błędnych przekonań

 

Wizyta kontrolna daje możliwość przekształcenia wczesnych niepowodzeń w sukces, ponieważ pacjenci zyskują większą pewność seksualną dzięki zmianie ram oczekiwań i korygowaniu błędnych przekonań. Poniżej przedstawiono kilka przykładów, jak można to zrobić:

  • Mężczyzna stosujący inhibitor PDE-5 zgłasza początkowe „niepowodzenie” leku, … wówczas należy omówić możliwość masturbacji z użyciem leku (jeśli jest to właściwe i jeśli nie rozważano tego wcześniej) jako ćwiczenia edukacyjnego.
  • Zaniepokojony, niedawno rozwiedziony mężczyzna, który po raz pierwszy od lat używa prezerwatyw, zwykle lepiej zrobi, eksperymentując z prezerwatywą podczas masturbacji, a dopiero potem podejmując próbę seksu z partnerem/partnerką przy wypróbowywaniu nowego leku seksualnego.

 

Podobnie kobieta wracająca do zdrowia po zaburzeniu bólowym seksualnym (zwłaszcza występującym podczas seksu w parze) prawdopodobnie będzie potrzebować czasu, aby poznać swoje możliwości seksualne niezależnie od partnera/partnerki, chyba że jej przekonania kulturowe/religijne zabraniałyby takiej sugestii.

 

Piśmiennictwo

Krok 4: Stopniowe wycofywanie leczenia i zapobieganie nawrotom

 

Szczególnie gdy preferuje to pacjent, wizyta kontrolna stwarza możliwość stopniowego wycofywania leczenia (zmniejszania dawki i/lub częstości stosowania) u osób leczonych farmakologicznie i/lub używających urządzeń zewnętrznych, co zapewnia optymalny stosunek ryzyka do korzyści. Gdy choroba, działania niepożądane leków, stres itp. pogorszą równowagę STP, wznowienie leków stosowanych w medycynie seksualnej, urządzeń i/lub poradnictwa można korzystnie włączyć z powrotem do postępowania.

 

Piśmiennictwo

Moduł 4: Zaawansowana praktyka kliniczna

4.A — Kiedy skierować pacjenta

4.B — Skierowanie — problematyczne relacje

4.C — Radzenie sobie z presją czasu

4.D — Format leczenia & uwarunkowania terapii łącznej

4.E — „Czy jestem normalny?” — Odpowiadanie na obawy pacjentów

4.F — Studia przypadków (zawiera 2 artykuły)

4.A — Wiedza, kiedy skierować pacjenta

Wiedza o tym, czy leczyć samodzielnie, czy skierować pacjenta, ma szczególne znaczenie przy włączaniu STP do postępowania w złożonych przypadkach SD. Koncepcje STP wpisują się w podejście integracyjne, które uwzględnia wielowarstwową przyczynowość oraz identyfikuje cele leczenia i stosunek korzyści do ryzyka u pacjentów z SD, co ułatwia świadomą zgodę i rzeczywiste zrozumienie.

 

  • Często wystarczające jest krótkie poradnictwo udzielone pacjentowi przez pracownika medycznego. Wszystko zależy od stopnia, w jakim przeszkody psychospołeczne hamują funkcjonowanie seksualne.

  • Zidentyfikowanie czynników psychologicznych niekoniecznie oznacza, że trzeba bezpośrednio zająć się każdym z nich.

  • Należy pracować w zakresie zapewniającym poczucie komfortu.

  • Zwłaszcza lekarze podstawowej opieki zdrowotnej, chirurdzy i specjaliści zdrowia psychicznego powinni wiedzieć, kiedy skierować pacjenta zarówno do różnych specjalistów medycyny seksualnej, jak i do terapeutów seksualnych, aby leczyć bardziej złożone przypadki. 

 

Piśmiennictwo

4.B — Skierowanie — problemowe relacje

Skuteczna ocena kliniczna pozwoli zidentyfikować główne czynniki aktualnie determinujące dysfunkcję seksualną (SD). Może być konieczne skierowanie pacjenta i/lub partnera na leczenie uzupełniające do terapeuty seksualnego, ginekologa, urologa, neurologa, endokrynologa, fizjoterapeuty lub innych specjalistów. Zidentyfikowanie czynników psychospołecznych niekoniecznie oznacza, że pracownik ochrony zdrowia (HCP), do którego pacjent zgłosił się w pierwszej kolejności, powinien je leczyć.

 

  • Jeśli to możliwe, klinicysta rozpoczynający leczenie powinien uzyskać zgodę pacjenta (stosownie do sytuacji), aby potwierdzić, czy skierowanie zostało zrealizowane, oraz poznać jego wynik. Następnie można przekazać pacjentowi informację zwrotną — gratulacje lub dalszą zachętę do skorzystania ze skierowania i/lub do konsultacji u innego specjalisty, jeśli jest to potrzebne. Może to stanowić dodatkową motywację i zachęcić opierającego się pacjenta do poszukania niezbędnej pomocy.

  •  Wreszcie, jeśli HCP nie jest skłonny do prowadzenia poradnictwa lub czuje się w tej roli niekomfortowo, powinien rozważyć skierowanie pacjenta do terapeuty seksualnego lub innych specjalistów zdrowia psychicznego albo współpracę z nimi, w zależności od potrzeb. Niezależnie od tego, czy skierowanie zainicjuje HCP, czy pacjent, istnieje wielu specjalistów zdrowia psychicznego gotowych skutecznie pomóc w edukacji pacjenta dotyczącej optymalizacji reakcji seksualnej.

  • Pary z poważnie problematycznymi relacjami, bardzo nierealistycznymi oczekiwaniami oraz zamaskowanymi lub ukrytymi wzorcami pobudzenia (orientacja seksualna itp.) bezwzględnie będą wymagały odpowiedniej opieki uzupełniającej. Często wystarczające jest krótkie poradnictwo udzielone pacjentowi przez HCP. Jednak im większy konflikt w związku, tym mniejsze prawdopodobieństwo powodzenia samego leczenia farmakologicznego i edukacji. Im bardziej problematyczny związek lub im głębszy konflikt pary, tym mniejsze prawdopodobieństwo, że sama edukacja seksualna pacjenta i partnera pozwoli skutecznie przeprowadzić leczenie. Nieuchronnie konieczne będzie skierowanie, choć niekoniecznie zostanie ono przyjęte.

 

Podsumowując, coaching seksualny ma zwiększyć prawdopodobieństwo skutecznego leczenia przez lekarza prowadzącego praktykę indywidualną oraz zmniejszyć ryzyko, że będzie on musiał kierować pacjentów na terapię seksualną lub terapię par (Rycina 1).

 

Piśmiennictwo:

4.C — Zarządzanie presją czasu

 

Wreszcie: jak uzyskać wszystkie potrzebne informacje i rozpocząć leczenie w ramach ograniczeń praktyki gabinetowej, niezależnie od tego, czy jest się lekarzem, czy klinicystą zdrowia psychicznego. Oczywiście najtrudniejsze będzie to dla lekarzy poddanych największej, instytucjonalnie narzuconej presji czasu. Mimo to presją czasu można zarządzać, nawet jeśli pacjent unika rozmowy o zaburzeniach seksualnych (SD) aż do chwili, gdy sięga do klamki, i zadaje jedno ostatnie pytanie! Albo jeśli wcześniejsze pytania uwolnią opóźniony potok informacji i emocji. Nie ma powodu do rozpaczy! 

 

W praktyce gabinetowej lekarza istnieją 4 kroki umożliwiające skuteczne zarządzanie presją czasu. 

  1. Okazać troskę i przez 1 minutę słuchać pacjenta bez przerywania.

  2. Podkreślić dostępność pomocy i prawdopodobieństwo pomyślnego wyniku.

  3. Ze zrozumieniem zaznaczyć ograniczenia czasowe wizyty, okazując jednocześnie empatię wobec wagi tematu i konieczności przeprowadzenia odpowiedniej oceny.

  4. Natychmiast ułatwić umówienie nowej wizyty (kontrolnej), poświęconej problemowi seksualnemu. W ten sposób harmonogram zostaje zachowany, a pacjent jest uspokojony zarówno okazaną troską, jak i dostępnością nadchodzącej pomocy.

 

Piśmiennictwo

1

4.D — Format leczenia i kwestie terapii łącznej

Ten film (miniatura) przedstawia kluczowe zagadnienia kliniczne w terapii par i terapii seksualnej, szczególnie istotne dla klinicystów zdrowia psychicznego. Omawia, jak terapeuci postępują w kwestii poufności, uznaniowości terapeuty i nieujawnionych materiałów indywidualnych oraz dlaczego brak szczerości może podważać skuteczność leczenia. Film ilustruje, kiedy i jak przechodzić między formatem indywidualnym a łącznym (z udziałem obojga partnerów), jak radzić sobie z konsekwencjami ujawnienia wcześniej zatajonych problemów oraz jakie są praktyczne strategie angażowania opornych lub bardzo krytycznych partnerów w ramach skutecznego leczenia.

 

Dla lekarzy film stanowi zwięzły przegląd tego, jak dynamika relacji i nieujawnione zachowania mogą wpływać na wyniki w zakresie zdrowia seksualnego. Uwzględniając różnice w czasie, wykształceniu i zakresie praktyki, nacisk położono na świadomość kliniczną — z wyróżnieniem częstych przyczyn niepowodzenia interwencji w zakresie zdrowia seksualnego, gdy czynniki związane z partnerem pozostają nieuwzględnione, oraz sytuacji, w których skierowanie do specjalistów zdrowia psychicznego lub współpraca z nimi może być wskazana w ramach modelu biopsychospołecznego.

4.E — Studia przypadków

Barry McCarthy, Ph.D., uznany terapeuta seksualny, wraz z Michaelem Metzem opracował model „Wystarczająco dobrego seksu” (Good Enough Sex, GES) , który kładzie nacisk na odejście od perfekcjonistycznych oczekiwań seksualnych na rzecz bardziej osiągalnego i satysfakcjonującego podejścia. Zachęca on pary do postrzegania seksu jako wspólnego, przyjemnego doświadczenia, a nie występu poddawanego ocenie. Autorzy piszą: „Według filmów, pornografii i internetu seks pierwszej klasy obejmuje spontaniczne pobudzenie, stosunek i oszałamiający orgazm. Ta wspaniała fantazja oczywiście odbiega od seksualności wielu rzeczywistych par. Proszę powiedzieć klientom, że jeśli uprawiają „hollywoodzki” seks raz w miesiącu, to przewyższają 95% amerykańskich par. Teraz nowy model — „Good Enough Sex” — pomaga nam rozwiewać błędne przekonania i poprawiać ogólne doświadczenia par (Psychology Today, 2015).  

 

Więcej odpowiedzi na pytanie, co jest normalne, można znaleźć na różnych blogach Psychology Today, na przykład: 

 

Klinicyści powinni mieć ogólne wyobrażenie o tym, co stanowi normę. Więcej informacji: Jakie jest prawidłowe libido?

 

Dodatkowe odpowiedzi na często zadawane pytania można znaleźć na blogu autora w Psychology Today. 

 

Najważniejsze wskazówki dotyczące wizyt kontrolnych

  • Jeśli to możliwe, należy angażować pacjentów w decyzje terapeutyczne. Opór i niestosowanie się do zaleceń są częste podczas leczenia problemów seksualnych u obu płci

  • Wczesne niepowodzenia można przeformułować na podstawie informacji uzyskanych podczas wizyt kontrolnych. Zwiększa to prawdopodobieństwo przestrzegania zaleceń i osiągnięcia sukcesu.

 

Piśmiennictwo

  • Metz ME, McCarthy BW. The “good-enough sex” model for couple sexual satisfaction. Sex Relatsh Ther.2007;22(3):351-362. doi:10.1080/14681990601013492.

  • Perelman M. “Sex in America: What’s Normal at a Glance.” Contemporary Urology, Volume 7, Number 6, June 1995.

  • Brotto L, Perelman M (Pro), Clayton A, Fisher W (Con). “The Normal State of Desire/Arousal in Women is Sexual Neutrality.” J of Sexual Medicine Debate, Annual Meeting of the International Society for the Study of Women’s Health, San Diego, California, February 2008.

  • Perelman MA. Libido levels in men & women. Presented at: Sexual Medicine Society of North America Session, What Is Normal? American Urological Association Annual Meeting; April 28, 2023; Chicago, IL.

Studium przypadku: wtórne zaburzenia erekcji (ED)

Rysunek humorystyczny widoczny na miniaturze wideo pokazuje, jak model STP można zastosować u rzeczywistego pacjenta. Mężczyzna został do mnie skierowany w celu leczenia zaburzeń erekcji (ED) wtórnych do upokorzenia go przez byłą żonę? Na jawnej rozprawie, w trakcie postępowania rozwodowego, zawołała: „Jesteś najgorszym kochankiem, jakiego kiedykolwiek miałam.” Zgłosił się do mnie dwa lata po tym zdarzeniu, a rysunek przedstawia rozbicie różnych potencjalnych czynników związanych z jego główną dolegliwością.

 

Nagranie wideo zawiera wykład wyjaśniający mój tok rozumowania dotyczący możliwej etiologii i potencjalnych alternatyw terapeutycznych. 

 

Naprawdę nie ma potrzeby rozrysowywać tego wszystkiego w taki sposób, jak ja to zrobiłem, niczym zadanie domowe z angielskiego w piątej klasie. Ale rysunek i nagranie wideo uwidaczniają, jak szczegółowe, liczne, niezgodne ze sobą czynniki wchodzą w interakcje, a mimo to ostatecznie dają prosty wynik. Osoba funkcjonuje albo nie funkcjonuje. Wspomniano jednak o różnych czynnikach etiologicznych wymagających rozważenia. Największą siłą modelu Sexual Tipping Point jest to, że przypomina nam o uwzględnieniu wszystkich istotnych czynników, a nie tylko tych, które łatwo zaobserwować i rozpoznać, ponieważ są nam bliskie ze względu na nasze własne wykształcenie. 

 

Zbyt wielu z nas tkwi w silosach ograniczeń ukształtowanych przez zawód wyjściowy, co sprawia, że lekarze wąskich specjalności prowadzą z tego powodu krótkowzroczne leczenie pacjentów. Przeciwdziałanie temu trendowi jest celem tej aplikacji i jej nacisku na kształcenie ustawiczne nas wszystkich, tak aby integrować więcej wiedzy z innych zawodów. Wniosek jest taki, że zaburzenie seksualne (SD) jest zawsze determinowane przez czynniki biomedyczne, psychospołeczne i kulturowe. Sexual Tipping Point danej osoby w danym momencie jest określany przez sumę netto tych czynników. Identyfikacja czynników pozwala zaplanować pierwsze interwencje. Wreszcie, jeśli podsumuje się pacjentowi własne rozumienie sytuacji, można zainspirować jego współpracę i nadzieję.

 

Piśmiennictwo

  • Perelman, M.A. Invited Presentation, “Continuing Cornell Psychiatry’s Leadership Heritage In Sex Therapy and Sexual Medicine,” Cornell Medicine: Psychiatry Grand Rounds, New York, NY, USA. April 2024.

  • Perelman, MA, Giraldi, AM, Parish, SJ et al. “How Has The Biopsychosocial Model Fared in Sexual Medicine?” Invited review, Sexual Medicine Reviews, Volume 13, Issue 4, October 2025, Pages 663–673, https://doi.org/10.1093/sxmrev/qeaf029

Studium przypadku: Jack i Jill, wielorakie zaburzenia seksualne

 

Wielu z Państwa zechce na tym poprzestać, ponieważ najważniejsze kwestie zostały przekazane. Osoby, które chcą zobaczyć bardziej wymagający przykład zastosowania STP w złożonym przypadku pary, mogą obejrzeć film z Jill i Jackiem. 

 

Piśmiennictwo

  • Perelman, MA. “Explaining the Sexual Tipping Point: A Guide to Enhance your Sex Therapy Practice, International Online Sexology Supervisors PC, IOSS Webinar Program, February,11, 2022.

  • Perelman, MA. Invited Lecturer “Delayed Ejaculation: “The Mental Health Perspective.”  Fall Joint Scientific Meeting of the Sexual Medicine Society of No. America/International Society for Sexual Medicine, San Diego, CA, November 2023.

 

 

W budowie

Ta aplikacja stale się rozwija. Przyszłe wersje poszerzą jej zakres o dedykowane strony poświęcone dodatkowym i bardziej szczegółowym zagadnieniom klinicznym, w tym — choć nie wyłącznie — przedwczesnemu wytryskowi (PE), zaburzeniom erekcji (ED), opóźnionemu wytryskowi (DE), zaburzeniom seksualnym u kobiet (FSD), seksualności a ciąży, seksualności po przebytej chorobie nowotworowej, seksualności a starzeniu się oraz seksualności a niepełnosprawności.

 

Kolejne aktualizacje będą również zawierać dodatkowe wskazówki kliniczne i oparte na doświadczeniu. Jednym z przykładów jest demonstracja fenomenologiczna, w której osoba kładzie dłoń na jabłku Adama podczas przełykania. Dodatkowe skupienie uwagi zakłóca skądinąd automatyczny odruch, ilustrując, w jaki sposób świadome monitorowanie procesu odruchowego — na przykład próba „zmuszenia się” do erekcji — może paradoksalnie zakłócać jego naturalny przebieg. Ta zasada zostanie zilustrowana na miniaturze zatytułowanej Zasada nieoznaczoności Perelmana.

Informujemy, że wszelkie przesłane komentarze lub sugestie zostaną starannie rozważone pod kątem uwzględnienia w przyszłych wersjach.

Druga miniatura przedstawia często zadawane pytania skierowane do Michaela A. Perelmana, Ph.D.

Pytania, na które odpowiedzi mogą zostać zamieszczone tutaj, prosimy przesyłać na adres michael@mapedfund.org.

 

Dziękujemy.

O dr. Perelmanie

Dr Michael A. Perelman jest emerytowanym profesorem klinicznym psychiatrii w Weill Cornell Medicine | NewYork-Presbyterian oraz współdyrektorem Programu Seksualności Człowieka (Human Sexuality Program) w Payne Whitney Clinic.

Wcześniej pełnił również funkcję profesora klinicznego medycyny rozrodu i urologii w New York Weill Medical College of Cornell University. W 2011 roku założył MAP Education & Research Foundation (dawniej MAP Educational Fund), organizację pożytku publicznego typu 501(c)(3), której celem jest edukowanie pracowników ochrony zdrowia o znaczeniu podejścia biopsychospołecznego i kulturowego w diagnostyce i leczeniu zaburzeń seksualnych.

W 2012 roku dr Perelman przekazał Fundacji zarejestrowany znak towarowy swojego modelu Sexual Tipping Point®, aby mógł być udostępniany bezpłatnie pracownikom ochrony zdrowia na całym świecie.

CV dr. Perelmana

 

 

Uwaga dotycząca terminologii


W całej tej aplikacji terminy medycyna seksualna i terapia seksualna są używane zamiennie. Choć istnieją różnice — medycyna seksualna zwykle kładzie nacisk na leczenie biomedyczne i farmakologiczne, a terapia seksualna na dynamikę psychospołeczną i behawioralną — model Sexual Tipping Point® (STP) został zaprojektowany tak, aby łączyć te perspektywy w zintegrowanych ramach.

Podejście to odzwierciedla zaangażowanie w model biopsychospołeczno-kulturowy leżący u podstaw obu dyscyplin.

Terminy pacjenci i klienci również są używane zamiennie, co uwzględnia różne środowiska kliniczne, badawcze i edukacyjne, w których świadczona jest opieka w zakresie zdrowia seksualnego.

Możliwe wyniki
Gratulacje! Ukończyli Państwo edukacyjny elementarz modelu STP!

Inne filmy dotyczące STP oraz powiązane publikacje i prezentacje są dostępne bezpłatnie pod adresem: mapedfund.org

 

Cytowanie

Perelman MA; MAP Education & Research Foundation. Sexual Tipping Point® (STP) Primer App. Wersja 23.0. MAP Education & Research Foundation; 2026. Dostępne pod adresem: [https://eval.health/marketplace]. Data dostępu: marzec XX, 2026.

Literatura