Skala nasilenia zaburzenia lękowego z napadami lęku (paniki) – dorośli

Tłumaczenie AI

Język oryginału: angielski. Język docelowy: polski. Tłumaczenie wykonane przez AI.

Coś się nie zgadza? Daj znać autorowi:

Ocenia nasilenie objawów zaburzenia panicznego

AutorDr. Michelle G. Craske, PhD
Wypróbuj
Ulubione
Instrukcje

 Kryteria włączenia

  • Nowe lub wcześniej rozpoznane zaburzenie paniczne (lub klinicznie istotne objawy zaburzenia panicznego)

  • Wiek ≥ 18 lat

 

Poniższe pytania dotyczą myśli, uczuć i zachowań związanych z napadami paniki. Napad paniki jest epizodem intensywnego lęku, który czasami pojawia się nagle (bez widocznej przyczyny). Objawy napadu paniki obejmują: kołatanie serca, duszność, zawroty głowy, pocenie się oraz lęk przed utratą kontroli lub śmiercią.

Zapytaj: Proszę ocenić nasilenie swojego zaburzenia panicznego w ciągu ostatnich 7 dni.

 

Wprowadzenie
W celu dalszej oceny klinicznej i prowadzenia badań Amerykańskie Towarzystwo Psychiatryczne (APA) udostępnia w Części III DSM-5-TR szereg „miar wschodzących” (APA, 2024). Te miary oceny pacjenta opracowano z myślą o stosowaniu podczas pierwszego wywiadu z pacjentem oraz o monitorowaniu postępów leczenia, co sprzyja wykorzystywaniu informacji o początkowym stanie objawowym i wyników zgłaszanych przez pacjenta (PRO), a także stosowaniu „zakotwiczonych” narzędzi oceny nasilenia. APA wyróżnia cztery rodzaje miar. Jeden z nich, zwany miarami nasilenia, jest swoisty dla danego zaburzenia i ściśle odpowiada kryteriom składającym się na jego definicję. Severity Measure for Panic Disorder - Adult (Miara nasilenia zaburzenia panicznego – dorośli) jest swoistą dla zaburzenia miarą nasilenia zaburzenia panicznego (PD), która może uzupełniać ocenę kliniczną pacjentów z PD (Craske i wsp., 2013; Locke, Kirst & Shultz, 2015). Skalę można stosować u osób, u których rozpoznano PD, lub u osób z klinicznie istotnym zespołem objawów, który nie spełnia pełnych kryteriów. 

 Częstość stosowania

Aby śledzić zmiany nasilenia zaburzenia panicznego u danej osoby w czasie, miarę można wypełniać w regularnych odstępach, zgodnie ze wskazaniami klinicznymi, w zależności od stabilności objawów i etapu leczenia. Stale wysokie wyniki w danej domenie mogą wskazywać na istotne i problematyczne dla danej osoby obszary, które mogą uzasadniać dalszą diagnostykę, leczenie i obserwację. Decyzję powinna kierować Państwa ocena kliniczna.

Miary te należy stosować w celu usprawnienia podejmowania decyzji klinicznych, a nie jako jedyną podstawę rozpoznania klinicznego. Dalsze informacje o tych miarach można znaleźć w DSM-5-TR. Instrukcje, informacje o punktacji i wytyczne dotyczące interpretacji opracowane przez APA są dostępne tutaj.

Instrukcje dla klinicystów 

Severity Measure for Panic Disorder—Adult (Miara nasilenia zaburzenia panicznego – dorośli) to 10-pozycyjna miara oceniająca nasilenie objawów zaburzenia panicznego u osób w wieku 18 lat i starszych. Miara została zaprojektowana do wypełnienia przez osobę po rozpoznaniu zaburzenia panicznego (lub klinicznie istotnych objawów zaburzenia panicznego), a następnie przed wizytami kontrolnymi u klinicysty. Każda pozycja prosi osobę objętą opieką o ocenę nasilenia jej zaburzenia panicznego w ciągu ostatnich 7 dni.

Punktacja i interpretacja 

10 pytań dotyczy myśli, uczuć i zachowań związanych z napadami lęku panicznego. Napad lęku panicznego to epizod intensywnego lęku, który czasem pojawia się nagle (bez widocznej przyczyny). Objawy napadu lęku panicznego obejmują: przyspieszone bicie serca, duszność, zawroty głowy, pocenie się oraz lęk przed utratą kontroli lub śmiercią.

Każda pozycja miary jest oceniana w 5-stopniowej skali.

  • 0=Nigdy

  • 1=Czasami

  • 2=Przez połowę czasu

  • 3=Przez większość czasu

  • 4=Cały czas

 

Łączny wynik może wynosić od 0 do 40, a wyższe wyniki oznaczają większe nasilenie zaburzenia panicznego. Surowe wyniki z 10 pozycji sumuje się, aby uzyskać łączny wynik surowy. Dodatkowo oblicza się średni wynik łączny. Średni wynik łączny oblicza się, dzieląc łączny wynik surowy przez liczbę pozycji w mierze (tj. 10). Średni wynik łączny sprowadza wynik ogólny do skali 5-stopniowej, co pozwala klinicyście ocenić nasilenie zaburzenia panicznego u danej osoby jako brak (0), łagodne (1), umiarkowane (2), ciężkie (3) lub skrajne (4). W badaniach terenowych DSM-5 stwierdzono, że stosowanie średniego wyniku łącznego jest wiarygodne, łatwe w użyciu i klinicznie użyteczne dla klinicystów. 

Wszystkie pytania i możliwe wyniki

InstrukcjeTytuł niewidoczny
Odczuwanie chwil nagłego przerażenia, strachu lub lęku, czasem znienacka (tj. napad lęku)

Select one option:

  • Nigdy
  • Czasami
  • Przez połowę czasu
  • Przez większość czasu
  • Przez cały czas
Odczuwanie niepokoju, zamartwiania się lub zdenerwowania z powodu możliwości wystąpienia kolejnych napadów lęku

Select one option:

  • Nigdy
  • Czasami
  • Przez połowę czasu
  • Przez większość czasu
  • Przez cały czas
Myśli o utracie kontroli, śmierci, popadnięciu w szaleństwo lub o innych złych zdarzeniach w związku z napadami lęku

Select one option:

  • Nigdy
  • Sporadycznie
  • Przez połowę czasu
  • Przez większość czasu
  • Przez cały czas
Odczuwał(a) kołatanie serca, pocenie się, trudności w oddychaniu, osłabienie lub drżenie

Select one option:

  • Nigdy
  • Sporadycznie
  • Przez połowę czasu
  • Przez większość czasu
  • Przez cały czas
Odczuwał(a) napięcie mięśni, uczucie rozdrażnienia lub niepokoju ruchowego albo miał(a) trudności z rozluźnieniem się lub ze snem

Select one option:

  • Nigdy
  • Sporadycznie
  • Przez połowę czasu
  • Przez większość czasu
  • Przez cały czas
Unikanie sytuacji, w których mogłyby wystąpić napady lęku, lub niepodejmowanie prób zbliżenia się do nich lub wejścia w nie

Select one option:

  • Nigdy
  • Sporadycznie
  • Przez połowę czasu
  • Przez większość czasu
  • Przez cały czas
Wcześniejsze opuszczanie sytuacji lub minimalny udział w nich z powodu napadów lęku

Select one option:

  • Nigdy
  • Czasami
  • Przez połowę czasu
  • Przez większość czasu
  • Przez cały czas
Poświęcanie dużo czasu na przygotowywanie się do sytuacji, w których mogłyby wystąpić napady lęku, lub odwlekanie (odkładanie) tych sytuacji

Select one option:

  • Nigdy
  • Sporadycznie
  • Przez połowę czasu
  • Przez większość czasu
  • Przez cały czas
Odwracał(a) swoją uwagę, aby nie myśleć o napadach paniki

Select one option:

  • Nigdy
  • Sporadycznie
  • Przez połowę czasu
  • Przez większość czasu
  • Przez cały czas
Potrzebował(a) pomocy w radzeniu sobie z napadami paniki (np. alkohol lub leki, przedmioty o znaczeniu zabobonnym, inne osoby)

Select one option:

  • Nigdy
  • Sporadycznie
  • Przez połowę czasu
  • Przez większość czasu
  • Przez cały czas
Możliwe wyniki
Nasilenie zaburzenia lękowego z napadami lęku: umiarkowane

Średni wynik całkowity 2 na 4 możliwe.

Całkowity wynik surowy: wyższe wyniki oznaczają większe nasilenie zaburzenia lękowego z napadami lęku
Nasilenie zaburzenia lękowego z napadami lęku: łagodne

Średni wynik całkowity 1 na 4 możliwe.

Nasilenie zaburzenia panicznego: ciężkie

Średni wynik całkowity 3 z 4 możliwych.

Nasilenie zaburzenia panicznego: skrajne

Średni wynik całkowity 4 z 4 możliwych.

Nasilenie zaburzenia panicznego: brak

Średni wynik całkowity 0 z 4 możliwych.

Cytowanie

Craske MG, Wittchen U, Bogels S, et al. "Severity Measure for Panic Disorder—Adult." In: American Psychiatric Association. Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, 5th ed. Washington, DC: American Psychiatric Association; 2013.

Literatura