Sequential Organ Failure Assessment (SOFA) Score
Przewiduje śmiertelność na OIT na podstawie wyników badań laboratoryjnych i danych klinicznych.
AutorInstrukcje
Obliczyć przy przyjęciu, a następnie seryjnie, przyjmując dla każdej składowej najbardziej nieprawidłowe wartości z 24-godzinnego okresu.
Można stosować poza oddziałem intensywnej terapii (OIT), aby ocenić potrzebę ewentualnego przyjęcia na OIT.
Zakres prawidłowy:
75 - 100 mm Hg
10 - 13,3 kPa
Min 0 – Max 700
Wprowadzenie
Skala SOFA (Sequential Organ Failure Assessment) ocenia, jak sprawnie działa sześć głównych układów narządowych u pacjentów w stanie krytycznym, oraz pozwala śledzić zmiany w czasie. Została opracowana w 1996 roku przez Jean-Louis Vincenta i współpracowników na zlecenie Europejskiego Towarzystwa Medycyny Intensywnej Terapii, pierwotnie pod nazwą „Sepsis-related Organ Failure Assessment”. Wkrótce zaczęto ją stosować u wszystkich pacjentów OIT, nie tylko z sepsą. Obecnie jest jedną z najczęściej stosowanych skal w intensywnej terapii i stanowi element aktualnej międzynarodowej definicji sepsy (Sepsis-3).
Co ocenia
Każdy z sześciu układów narządowych jest oceniany w skali od 0 (prawidłowo) do 4 (najcięższa dysfunkcja), przy użyciu najgorszej wartości w każdym 24-godzinnym okresie:
Układ | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
|---|---|---|---|---|---|
Oddychanie: PaO₂/FiO₂, mmHg | ≥400 | <400 | <300 | <200 z wsparciem oddechowym | <100 z wsparciem oddechowym |
Krzepnięcie: płytki krwi, ×10³/μL | ≥150 | <150 | <100 | <50 | <20 |
Wątroba: bilirubina, mg/dL (μmol/L) | <1,2 (<20) | 1,2–1,9 (20–32) | 2,0–5,9 (33–101) | 6,0–11,9 (102–204) | ≥12,0 (>204) |
Układ sercowo-naczyniowy | MAP ≥70 mmHg | MAP <70 mmHg | Dopamine ≤5 lub dowolna dawka dobutamine | Dopamine >5 lub epinephrine ≤0,1 lub norepinephrine ≤0,1 | Dopamine >15 lub epinephrine >0,1 lub norepinephrine >0,1 |
Ośrodkowy układ nerwowy: skala śpiączki Glasgow | 15 | 13–14 | 10–12 | 6–9 | <6 |
Nerki: kreatynina, mg/dL (μmol/L), lub diureza | <1,2 (<110) | 1,2–1,9 (110–170) | 2,0–3,4 (171–299) | 3,5–4,9 (300–440) lub diureza <500 mL/dobę | ≥5,0 (>440) lub diureza <200 mL/dobę |
Dawki leków wazopresyjnych podano w μg/kg/min, przy podawaniu przez co najmniej godzinę. „Wsparcie oddechowe” oznacza wentylację mechaniczną, w tym wentylację nieinwazyjną. U pacjentów sedowanych wynik GCS szacuje się zwykle jako wynik pacjenta sprzed sedacji.
Punktacja i interpretacja
Wyniki sześciu układów narządowych sumuje się, uzyskując wynik całkowity w zakresie od 0 do 24. Wyższe wyniki oznaczają cięższą dysfunkcję narządową i wyższe ryzyko zgonu.
Wynik SOFA | Śmiertelność przy wyniku początkowym | Śmiertelność przy wyniku najwyższym |
0-1 | 0,0% | 0,0% |
2-3 | 6,4% | 1,5% |
4-5 | 20,2% | 6,7% |
6-7 | 21,5% | 18,2% |
8-9 | 33,3% | 26,3% |
10-11 | 50,0% | 45,8% |
12-14 | 95,2% | 80,0% |
>14 | 95,2% | 89,7% |
Średni wynik SOFA | Śmiertelność |
0-1,0 | 1,2% |
1,1-2,0 | 5,4% |
2,1-3,0 | 20,0% |
3,1-4,0 | 36,1% |
4,1-5,0 | 73,1% |
>5,1 | 84,4% |
Źródło Ferreira 2001.
Ograniczenia
Oryginalna skala SOFA pochodzi z 1996 roku, dlatego nie uwzględnia niektórych współczesnych metod leczenia, takich jak wazopresyna oraz mechaniczne wspomaganie serca lub płuc. Doprowadziło to do aktualizacji SOFA-2 w 2025 roku. Na wyniki mogą wpływać sedacja (GCS), choroby przewlekłe, takie jak przewlekła choroba nerek lub wątroby, oraz zabiegi takie jak przetoczenie płytek krwi. SOFA opisuje dysfunkcję narządową i ryzyko w grupach pacjentów. Nie jest przeznaczona do przewidywania rokowania u indywidualnego pacjenta ani do samodzielnego kierowania decyzjami terapeutycznymi.
Wszystkie pytania i możliwe wyniki
Składowe SOFATytuł niewidoczny
PaO₂
Zakres prawidłowy:
75 - 100 mm Hg
10 - 13,3 kPa
A number between 0 and 700, in mmHg or kPa.
FiO₂
Szacowanie FiO₂ na podstawie przepływu tlenu/szybkości jego podawania:
Sposób podawania O₂ | Przepływ, L/min | FiO₂ |
Wąsy tlenowe (kaniula nosowa) | 1-6 | ~4% FiO₂ ponad powietrze atmosferyczne* na 1 L/min
|
Prosta maska twarzowa | ~6-12 | 35-60%* |
Maska z workiem rezerwuarowym (bez ponownego oddychania) | 10-15 | ~70-90% |
Wysokoprzepływowa tlenoterapia donosowa | Do 60 | 30-100% |
*Zależy od częstości oddechów i wentylacji minutowej.
A number between 21 and 100, in %.
Czy pacjent jest wentylowany mechanicznie?
Włącznie z CPAP
Select one option:
- Nie
- Tak
Płytki krwi
Select one option:
- ≥150 ×10³/µL
- 100-149
- 50-99
- 20-49 ×10³/µL
- <20
Bilirubina
Select one option:
- <1,2 mg/dL (<20 )
- 1,2–1,9 mg/dL (20–32 µmol/L)
- 2,0–5,9 mg/dL (33–101 )
- 6,0–11,9 mg/dL (102–204 )
- ≥12,0 mg/dL (≥204 µmol/L)
Średnie ciśnienie tętnicze (MAP) lub zapotrzebowanie na leki wazoaktywne
Podane dawki są wyrażone w jednostkach mcg/kg/min
Kalkulator MAP
Select one option:
- Brak hipotensji (MAP ≥70 mmHg)
- MAP <70 mmHg
- DOPamine ≤5 lub DOBUTamine (dowolna dawka)
- DOPamine >5, EPINEPHrine ≤0,1 lub norEPINEPHrine ≤0,1
- DOPamine >15, EPINEPHrine >0,1 lub norEPINEPHrine >0,1
Skala śpiączki Glasgow
U pacjentów otrzymujących leki sedacyjne należy oszacować przypuszczalny wynik GCS bez sedacji
Select one option:
- 15
- 13–14
- 10–12
- 6–9
- <6
Kreatynina lub diureza
Select one option:
- <1,2 mg/dL (<110 µmol/L)
- 1,2–1,9 mg/dL (110–170 )
- 2,0–3,4 mg/dL (171–299 )
- 3,5–4,9 mg/dL (300–440 µmol/L) lub diureza <500 mL/dobę
- ≥5,0 mg/dL (≥440 µmol/L) lub diureza <200 mL/dobę
Możliwe wyniki
Skala SOFA (0–1 pkt): śmiertelność dla wyniku początkowego 0,0%. Śmiertelność dla najwyższego wyniku 0,0%.
Należy regularnie powtarzać ocenę, ponieważ trend w czasie niesie więcej informacji niż pojedyncza wartość.
Narastający wynik w kolejnych ocenach wskazuje na pogłębiającą się dysfunkcję narządową.
Źródło: Ferreira 2001.
Skala SOFA (4-5 pkt): śmiertelność dla wyniku początkowego 20,2%. Śmiertelność dla najwyższego wyniku 6,7%.
Należy regularnie powtarzać ocenę, ponieważ trend w czasie niesie więcej informacji niż pojedyncza wartość.
Narastający wynik w kolejnych ocenach wskazuje na pogłębiającą się dysfunkcję narządową.
Źródło: Ferreira 2001.
Skala SOFA (6-7 pkt): śmiertelność dla wyniku początkowego 21,5%. Śmiertelność dla najwyższego wyniku 18,2%.
Należy regularnie powtarzać ocenę, ponieważ trend w czasie niesie więcej informacji niż pojedyncza wartość.
Narastający wynik w kolejnych ocenach wskazuje na pogłębiającą się dysfunkcję narządową.
Źródło: Ferreira 2001.
Skala SOFA (8-9 pkt): śmiertelność dla wyniku początkowego 33,3%. Śmiertelność dla najwyższego wyniku 26,3%.
Należy regularnie powtarzać ocenę, ponieważ trend w czasie niesie więcej informacji niż pojedyncza wartość.
Narastający wynik w kolejnych ocenach wskazuje na pogłębiającą się dysfunkcję narządową.
Źródło: Ferreira 2001.
Skala SOFA (10-11 pkt): śmiertelność dla wyniku początkowego 50,0%. Śmiertelność dla najwyższego wyniku 45,8%.
Należy regularnie powtarzać ocenę, ponieważ trend w czasie niesie więcej informacji niż pojedyncza wartość.
Narastający wynik w kolejnych ocenach wskazuje na pogłębiającą się dysfunkcję narządową.
Źródło: Ferreira 2001.
Skala SOFA (12-14 pkt): śmiertelność dla wyniku początkowego 95,2%. Śmiertelność dla najwyższego wyniku 80,0%.
Należy regularnie powtarzać ocenę, ponieważ trend w czasie niesie więcej informacji niż pojedyncza wartość.
Narastający wynik w kolejnych ocenach wskazuje na pogłębiającą się dysfunkcję narządową.
Źródło: Ferreira 2001.
Skala SOFA (>14 pkt): śmiertelność dla wyniku początkowego 95,2%. Śmiertelność dla najwyższego wyniku 89,7%.
Należy regularnie powtarzać ocenę, ponieważ trend w czasie niesie więcej informacji niż pojedyncza wartość.
Narastający wynik w kolejnych ocenach wskazuje na pogłębiającą się dysfunkcję narządową.
Źródło: Ferreira 2001.
Skala SOFA (2-3 pkt): śmiertelność dla wyniku początkowego 6,4%. Śmiertelność dla najwyższego wyniku 1,5%.
Należy regularnie powtarzać ocenę, ponieważ trend w czasie niesie więcej informacji niż pojedyncza wartość.
Narastający wynik w kolejnych ocenach wskazuje na pogłębiającą się dysfunkcję narządową.
Źródło: Ferreira 2001.
Średni wynik SOFA (0–1,0): śmiertelność 1,2%
Źródło: Ferreira 2001.
Średni wynik SOFA (1,1–2,0): śmiertelność 5,4%
Źródło: Ferreira 2001.
Średni wynik SOFA (2,1–3,0): śmiertelność 20,0%
Źródło: Ferreira 2001.
Średni wynik SOFA (3,1–4,0): śmiertelność 36,1%
Źródło: Ferreira 2001.
Średni wynik SOFA (4,1–5,0): śmiertelność 73,1%
Źródło: Ferreira 2001.
Średni wynik SOFA (>5,1): śmiertelność 84,4%
Źródło: Ferreira 2001.
Cytowanie
Vincent JL, Moreno R, Takala J, Willatts S, De Mendonça A, Bruining H, Reinhart CK, Suter PM, Thijs LG. The SOFA (Sepsis-related Organ Failure Assessment) score to describe organ dysfunction/failure. On behalf of the Working Group on Sepsis-Related Problems of the European Society of Intensive Care Medicine. Intensive Care Med. 1996 Jul;22(7):707-10.
Literatura
Vincent JL, Moreno R, Takala J, Willatts S, De Mendonça A, Bruining H, Reinhart CK, Suter PM, Thijs LG. The SOFA (Sepsis-related Organ Failure Assessment) score to describe organ dysfunction/failure. On behalf of the Working Group on Sepsis-Related Problems of the European Society of Intensive Care Medicine. Intensive Care Med. 1996 Jul;22(7):707-10.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/8844239/Vincent JL, de Mendonça A, Cantraine F, Moreno R, Takala J, Suter PM, Sprung CL, Colardyn F, Blecher S. Use of the SOFA score to assess the incidence of organ dysfunction/failure in intensive care units: results of a multicenter, prospective study. Working group on "sepsis-related problems" of the European Society of Intensive Care Medicine. Crit Care Med. 1998 Nov;26(11):1793-800.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/9824069/Ferreira FL, Bota DP, Bross A, Mélot C, Vincent JL. Serial evaluation of the SOFA score to predict outcome in critically ill patients. JAMA. 2001 Oct 10;286(14):1754-8.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/11594901/Cárdenas-Turanzas M, Ensor J, Wakefield C, Zhang K, Wallace SK, Price KJ, Nates JL. Cross-validation of a Sequential Organ Failure Assessment score-based model to predict mortality in patients with cancer admitted to the intensive care unit. J Crit Care. 2012 Dec;27(6):673-80.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22762932/Soo A, Zuege DJ, Fick GH, Niven DJ, Berthiaume LR, Stelfox HT, Doig CJ. Describing organ dysfunction in the intensive care unit: a cohort study of 20,000 patients. Crit Care. 2019 May 23;23(1):186.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31122276/Singer M, Deutschman CS, Seymour CW, Shankar-Hari M, Annane D, Bauer M, Bellomo R, Bernard GR, Chiche JD, Coopersmith CM, Hotchkiss RS, Levy MM, Marshall JC, Martin GS, Opal SM, Rubenfeld GD, van der Poll T, Vincent JL, Angus DC. The Third International Consensus Definitions for Sepsis and Septic Shock (Sepsis-3). JAMA. 2016 Feb 23;315(8):801-10.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26903338/
- Autor
Dr. Jean-Louis Vincent, MDProfessor of intensive care at the University of Brussels; Head of the Department of Intensive Care at Erasme University Hospital, Brussels; Organizer of the International Symposium on Intensive Care and Emergency Medicine.
- Udostępnia
EVAL Foundation
- Współpracownik · Recenzent
Jennifer Glen, DNP, FNP-BCEVAL Health, Chief Medical Officer EVAL Foundation