Kwestionariusz dotyczący dysestezji genitalno-miednicznej (GPD)
Ujmuje fizyczny charakter oraz psychiczne cierpienie związane z doznaniami pobudzenia, które występują bez pożądania seksualnego.
UdostępniaCzęść I: Instrukcje
Jeśli odczuwała Pani lub odczuwał Pan nieprzyjemne, nietypowe doznania w okolicy genitalno-miednicznej i/lub w kończynach dolnych, proszę wybrać, w jakim stopniu obecnie odczuwa Pani/Pan każdy rodzaj doznania.
Kwestionariusz dysestezji genitalno-miednicznej (GPD) to kliniczne narzędzie oceny objawów przetrwałego zaburzenia pobudzenia płciowego (PGAD), obecnie formalnie nazywanego dysestezją genitalno-miedniczną. Stan ten charakteryzuje się niechcianymi, natrętnymi odczuciami pobudzenia płciowego (takimi jak pulsowanie lub uczucie bycia na progu orgazmu), które pojawiają się bez zainteresowania seksualnego i bez pożądania. Dokument konsensusu Międzynarodowego Towarzystwa Badań nad Zdrowiem Seksualnym Kobiet (ISSWSH) z 2021 roku, autorstwa Goldsteina i wsp., stanowi kliniczną mapę drogową rozpoznawania i leczenia PGAD/GPD. Formalnie przedstawia on „Kwestionariusz GPD” nie jako pojedynczy „wynik” (jak ocena z testu w szkole), lecz jako algorytm diagnostyczny, który służy do ustalenia pierwotnej przyczyny dolegliwości.
Pięć kryteriów diagnostycznych (etap „przesiewowy”)
Aby rozpoznać PGAD/GPD, przed oceną nasilenia lub miejsca objawów pacjent musi spełnić pięć obowiązkowych kryteriów. Jeśli wypełnia Pan/Pani kwestionariusz, są to bramki „Tak/Nie”:
- Obecność odczuć pobudzenia: Utrzymujące się lub nawracające niechciane/natrętne odczucia (np. mrowienie, pulsowanie, obrzmienie).
- Brak pożądania seksualnego: Odczuciom nie towarzyszy zainteresowanie seksualne ani uczucie „bycia w nastroju”.
- Czas trwania: Objawy muszą utrzymywać się co najmniej 3 do 6 miesięcy.
- Cierpienie: Odczucia muszą powodować istotne cierpienie kliniczne, lęk lub depresję.
- Dysestezja: Odczucia mogą obejmować „nieprawidłowe” wrażenia, takie jak pieczenie, drganie lub uczucie bycia „na progu” orgazmu.
Jak działa podział GPD (mapa „5 regionów”)
„Kwestionariusz” często odnosi się do algorytmu diagnostycznego 5 regionów opisanego w tym dokumencie. Zamiast łącznego wyniku liczbowego narzędzie to „ocenia” Pana/Pani objawy, przypisując je do jednej lub kilku z pięciu kategorii, aby ustalić przyczynę:
| Region | Obszar zainteresowania | Objawy / zadawane pytania |
|---|---|---|
| Region 1 | Mózg | Czy objawy są wywoływane stresem? Czy w przeszłości stosował(a) Pan/Pani leki z grupy selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) lub inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (SNRI) lub odstawiał(a) je? |
| Region 2 | Rdzeń kręgowy | Czy objawy zmieniają się wraz ze zmianą pozycji ciała? Czy występuje ból pleców lub drętwienie nóg? (Poszukiwanie torbieli Tarlova). |
| Region 3 | Nerwy krzyżowe | Czy występuje ból w „okolicy siodłowej”? Czy nasila się w pozycji siedzącej? (Poszukiwanie nerwobólu nerwu sromowego). |
| Region 4 | Dno miednicy | Czy występuje nagłe parcie na pęcherz? Uczucie ciężkości w miednicy? Ból podczas stosunku lub po nim? |
| Region 5 | Narządy płciowe | Czy występują określone „punkty spustowe” na sromie lub łechtaczce? (Poszukiwanie westybulodynii). |
„Wynik” informuje Pana/Pani lekarza o:
- Nasileniu i cierpieniu: Jak bardzo pogarsza to jakość Pana/Pani życia?
- Miejscu występowania (regionach): Czy źródłem jest kręgosłup, nerwy, czy skóra?
- Wpływie poznawczym: W jakim stopniu lęk lub „strach przed odczuciem” przyczynia się do nasilania się objawów?
Struktura oceny
GPD dzieli się na trzy zasadnicze części:
1. Charakterystyka odczuć: Kwestionariusz zawiera listę 16 różnych określeń (z miejscem na „Inne”), które pomagają pacjentom dokładnie opisać charakter nietypowych odczuć. Pacjenci oceniają każde z nich w skali od 0 (brak) do 3 (silne).
- Odczucia przypominające pobudzenie: Określenia takie jak nabrzmienie, pulsowanie i ciepło oddają natrętny aspekt „pobudzenia” w tym zaburzeniu.
- Odczucia neuropatyczne: Określenia takie jak wstrząsy elektryczne, brzęczenie, pieczenie i kłucie wskazują na zaburzenia czynności nerwów, często związane z nerwem sromowym lub nerwami krzyżowymi.
- Określenia czynnościowe/fizyczne: Konkretne określenia, takie jak uczucie siedzenia na kamieniach, drganie i ucisk w środku, pomagają klinicystom zidentyfikować możliwe przyczyny mięśniowo-szkieletowe lub strukturalne, takie jak nadmierne napięcie mięśni dna miednicy.
- Użytkownik będzie mógł wpisać własnymi słowami maksymalnie trzy dodatkowe objawy, które również można ocenić w skali od 0 do 3. Te dodatkowe ocenione objawy zostaną uwzględnione w łącznym wyniku objawów.
2. Uciążliwość i wpływ
W drugiej części stosuje się skalę liczbową od 0 do 10, w której pacjenci wskazują stopień uciążliwości, jaką odczuwają, od „Brak (0)” do „Najgorsze (10)”. Jest to bardzo ważny wskaźnik, ponieważ wysoki poziom cierpienia jest częsty w GPD i może znacząco wpływać na codzienne funkcjonowanie, na przykład na prowadzenie samochodu lub pracę.
3. Ogólne nasilenie
Ostatnia część zawiera 6-stopniową skalę kategorii (0–5), służącą do oceny aktualnego ogólnego nasilenia odczuć:
- 0: Brak niechcianych odczuć.
- 1–2: Od łagodnych do powodujących dyskomfort.
- 3–5: Przykre, okropne lub nie do zniesienia.
Wyniki
- Łączny wynik objawów: Suma ocen 16 różnych określeń wraz z ewentualnymi dodatkowymi ocenionymi objawami wpisanymi przez użytkownika.
- Wynik uciążliwości
- Wynik ogólnego nasilenia
Wszystkie pytania i możliwe wyniki
Część I: Instrukcje
Jeśli odczuwała Pani lub odczuwał Pan nieprzyjemne, nietypowe doznania w okolicy genitalno-miednicznej i/lub w kończynach dolnych, proszę wybrać, w jakim stopniu obecnie odczuwa Pani/Pan każdy rodzaj doznania.
Nabrzmienie
Select one option:
- Brak
- Łagodne
- Umiarkowane
- Silne
Pulsowanie
Select one option:
- Brak
- Łagodne
- Umiarkowane
- Silne
Kłucie
Select one option:
- Brak
- Łagodne
- Umiarkowane
- Silne
Ostry ból
Select one option:
- Brak
- Łagodne
- Umiarkowane
- Silne
Stłuczone szkło
Select one option:
- Brak
- Łagodne
- Umiarkowane
- Silne
Drganie
Select one option:
- Brak
- Łagodne
- Umiarkowane
- Silne
Brzęczenie
Select one option:
- Brak
- Łagodne
- Umiarkowane
- Silne
Swędzenie
Select one option:
- Brak
- Łagodne
- Umiarkowane
- Silne
Pieczenie
Select one option:
- Brak
- Łagodne
- Umiarkowane
- Silne
Wstrząsy elektryczne
Select one option:
- Brak
- Łagodne
- Umiarkowane
- Silne
Ciepło
Select one option:
- Brak
- Łagodne
- Umiarkowane
- Silne
Ból tępy
Select one option:
- Brak
- Łagodne
- Umiarkowane
- Silne
Ciągnięcie
Select one option:
- Brak
- Łagodne
- Umiarkowane
- Silne
Ucisk w środku
Select one option:
- Brak
- Łagodne
- Umiarkowane
- Silne
Uczucie siedzenia na kamieniach
Select one option:
- Brak
- Łagodne
- Umiarkowane
- Silne
Bolesność uciskowa
Select one option:
- Brak
- Łagodne
- Umiarkowane
- Silne
Czy chce Pan/Pani ocenić dodatkowy objaw, którego nie ma na liście?
Select one option:
- Nie
- Tak
Wpisz dodatkowy objaw, który chce Pan/Pani ocenić.
A free-text response.
Oceń dodatkowy objaw.
Select one option:
- Brak
- Łagodne
- Umiarkowane
- Silne
Czy chce Pani/Pan ocenić drugi objaw, którego nie ma na liście?
Select one option:
- Nie
- Tak
Proszę wpisać drugi objaw, który chce Pan(i) ocenić.
A free-text response.
B. Oceń drugi objaw.
Select one option:
- Brak
- Łagodne
- Umiarkowane
- Silne
Czy chce Pan(i) ocenić trzeci objaw, którego nie ma na liście?
Select one option:
- Nie
- Tak
Proszę wpisać trzeci objaw, który chce Pan(i) ocenić.
A free-text response.
Oceń trzeci objaw.
Select one option:
- Brak
- Łagodne
- Umiarkowane
- Silne
Część II: InstrukcjeTytuł niewidoczny
Część II: Skala uciążliwości
Na skali od braku (0) do najgorszego (10) proszę wybrać liczbę, która najlepiej odzwierciedla uciążliwość, jaką obecnie odczuwa Pan(i) z powodu tych doznań.
Select one option:
- Brak (0)
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- Najgorsze (10)
Część III: InstrukcjeTytuł niewidoczny
Część III: Ogólne nasilenie.
Proszę wybrać obecne ogólne nasilenie doznań:
Select one option:
- Brak niechcianych doznań
- Łagodne
- Powodujące dyskomfort
- Uciążliwe
- Okropne
- Nie do zniesienia
Możliwe wyniki
Wynik objawów
Proszę omówić to ze swoim lekarzem lub innym pracownikiem ochrony zdrowia. W zależności od obrazu klinicznego może być nadal potrzebna dalsza ocena.
Zastrzeżenie medyczne i warunki korzystania
- Ta ocena ma wyłącznie charakter edukacyjny i informacyjny. Nie jest narzędziem diagnostycznym i nie stanowi porady medycznej, diagnozy lekarskiej, opinii ani planu leczenia.
- Skonsultuj się z lekarzem: Wyniki tej elektronicznej oceny mają być punktem wyjścia do rozmowy z wykwalifikowanym pracownikiem ochrony zdrowia. Nie należy traktować tych informacji jako zamiennika profesjonalnej porady medycznej, diagnozy ani leczenia, ani nie zastępują one tych działań. W razie jakichkolwiek pytań dotyczących stanu zdrowia zawsze należy zasięgnąć porady lekarza lub innego wykwalifikowanego pracownika ochrony zdrowia.
- Brak relacji lekarz–pacjent: Korzystanie z tego narzędzia elektronicznego nie tworzy relacji lekarz–pacjent między Panią/Panem a twórcami tej oceny. Jeśli doświadcza Pani/Pan nagłego zagrożenia zdrowia, proszę przerwać i zadzwonić pod lokalny numer alarmowy albo natychmiast udać się na najbliższy szpitalny oddział ratunkowy.
- Dokładność danych: Korzystając z tego narzędzia, przyjmuje Pani/Pan do wiadomości, że dane zgłaszane samodzielnie są subiektywne. Chociaż ta ocena wykorzystuje zwalidowaną logikę punktacji (taką jak FSFI lub DSDS), interpretacja tych wyników wymaga kontekstu klinicznego, który może zapewnić wyłącznie uprawniony pracownik medyczny.
Cytowanie
Goldstein, I., Komisaruk, B. R., Pukall, C. F., Kim, N. N., Goldstein, A. T., Goldstein, S. W., Hartzell-Cushanick, R., Kellogg-Spadt, S., Kim, C. W., Jackowich, R. A., Parish, S. J., Patterson, April, Peters, Kenneth M., & Pfaus, James G. (2021). International Society for the Study of Women’s Sexual Health (ISSWSH) review of epidemiology and pathophysiology, and a consensus nomenclature and process of care for the management of persistent genital arousal disorder/genito-pelvic dysesthesia (PGAD/GPD). The Journal of Sexual Medicine, 18(4), 665–697. https://doi.org/10.1016/j.jsxm.2021.01.172
Literatura
International Society for the Study of Women’s Sexual Health (ISSWSH) review of epidemiology and pathophysiology, and a consensus nomenclature and process of care for the management of persistent genital arousal disorder/genito-pelvic dysesthesia (PGAD/GPD). The Journal of Sexual Medicine, 18(4), 665–697.
https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1743609521001752?via%3Dihub
- Autor
ISSWSH consensus panel of 15 international multidisciplinary experts, Irwin Goldstein, Barry R. Komisaruk, Caroline F. Pukall, Noel N. Kim, Andrew T. Goldstein, Sue W. Goldstein, Rose Hartzell-Cushanick, Susan Kellogg-Spadt, Choll W. Kim, Robyn A. Jackowich, Sharon J. Parish, April Patterson, Kenneth M. Peters, James G. Pfaus
- Udostępnia
ISSWSH
- Współpracownik · Recenzent
Jennifer Glen, DNP, FNP-BCEVAL Health, Chief Medical Officer EVAL Foundation