Kwestionariusz dotyczący dysestezji genitalno-miednicznej (GPD)
Ujmuje fizyczny charakter oraz psychiczne cierpienie związane z doznaniami pobudzenia, które występują bez pożądania seksualnego.
UdostępniaCzęść I: Instrukcje
Jeśli odczuwała Pani lub odczuwał Pan nieprzyjemne, nietypowe doznania w okolicy genitalno-miednicznej i/lub w kończynach dolnych, proszę wybrać, w jakim stopniu obecnie odczuwa Pani/Pan każdy rodzaj doznania.
Kwestionariusz dysestezji genitalno-miedniczej (GPD) to kliniczne narzędzie oceny stosowane do oceny objawów uporczywego zaburzenia pobudzenia narządów płciowych (PGAD), obecnie formalnie nazywanego dysestezją genitalno-miedniczą. Stan ten charakteryzuje się niechcianymi, natrętnymi doznaniami pobudzenia narządów płciowych (takimi jak pulsowanie lub uczucie bycia na progu orgazmu), które występują bez zainteresowania seksualnego lub pożądania. Opracowanie konsensusowe Międzynarodowego Towarzystwa Badań nad Zdrowiem Seksualnym Kobiet (ISSWSH) z 2021 roku, autorstwa Goldsteina i wsp., stanowi kliniczną mapę drogową w rozpoznawaniu i leczeniu PGAD/GPD. Formalizuje ono „Kwestionariusz GPD” nie jako pojedynczy „wynik” (jak ocena z testu w szkole), lecz jako algorytm diagnostyczny służący do ustalenia pierwotnej przyczyny cierpienia.
Pięć kryteriów diagnostycznych (faza „przesiewowa”)
Zanim oceni się nasilenie lub lokalizację, pacjent musi spełnić pięć obowiązkowych kryteriów, aby rozpoznano PGAD/GPD. Gdyby wypełniał(a) Pan(i) kwestionariusz, są to bramki „Tak/Nie”:
- Obecność doznań pobudzenia: Uporczywe lub nawracające niechciane/natrętne doznania (np. mrowienie, pulsowanie, obrzmienie).
- Brak pożądania seksualnego: Doznaniom nie towarzyszy zainteresowanie seksualne ani poczucie „bycia w nastroju”.
- Czas trwania: Objawy muszą się utrzymywać co najmniej 3 do 6 miesięcy.
- Cierpienie: Doznania muszą powodować znaczące cierpienie kliniczne, lęk lub depresję.
- Dysestezja: Doznania mogą obejmować „dziwne” odczucia, takie jak pieczenie, drganie lub uczucie bycia „na progu” orgazmu.
Jak działa podział GPD (mapa „5 regionów”)
„Kwestionariusz” często odnosi się do algorytmu diagnostycznego 5 regionów opisanego w tym opracowaniu. Zamiast łącznego wyniku liczbowego narzędzie to „ocenia” Panią/Pana, przypisując objawy do jednej lub kilku z pięciu kategorii w celu ustalenia przyczyny:
| Region | Obszar zainteresowania | Objawy / zadawane pytania |
|---|---|---|
| Region 1 | Mózg | Czy objawy są wywoływane stresem? Czy w wywiadzie występuje stosowanie lub odstawienie leków SSRI/SNRI? |
| Region 2 | Rdzeń kręgowy | Czy objawy zmieniają się przy zmianie pozycji? Czy występuje ból pleców lub drętwienie nóg? (Poszukiwanie torbieli Tarlova). |
| Region 3 | Nerwy krzyżowe | Czy występuje ból w „okolicy siodła”? Czy nasila się w pozycji siedzącej? (Poszukiwanie nerwobólu nerwu sromowego). |
| Region 4 | Dno miednicy | Czy występuje parcie na pęcherz? Uczucie ciężkości w miednicy? Ból podczas/po stosunku? |
| Region 5 | Narządy płciowe | Czy na sromie lub łechtaczce są określone „punkty spustowe”? (Poszukiwanie westibulodynii). |
„Wynik” informuje lekarza o:
- Nasileniu i cierpieniu: Jak bardzo pogarsza to jakość życia?
- Lokalizacji (regiony): Czy pochodzi to z kręgosłupa, nerwów czy skóry?
- Wpływie poznawczym: W jakim stopniu lęk lub „strach przed doznaniem” przyczynia się do zaostrzeń?
Konfiguracja oceny
GPD jest podzielony na trzy kluczowe części:
1. Charakterystyka doznań: Kwestionariusz zawiera 16 odrębnych określeń (z miejscem na „Inne”), które pomagają pacjentom doprecyzować dokładny charakter ich nietypowych doznań. Pacjenci oceniają każde z nich w skali od 0 (Brak) do 3 (Silne).
- Doznania naśladujące pobudzenie: Określenia takie jak Obrzmienie, Pulsowanie i Ciepło oddają natrętny aspekt „pobudzenia” w tym zaburzeniu.
- Doznania neuropatyczne: Określenia takie jak Wstrząsy elektryczne, Brzęczenie, Pieczenie i Kłucie wskazują na zaburzenia związane z nerwami, często powiązane z nerwami sromowymi lub krzyżowymi.
- Określenia funkcjonalne/fizyczne: Konkretne terminy, takie jak Siedzenie na kamieniach, Drganie i Ucisk od wewnątrz, pomagają klinicystom zidentyfikować potencjalne przyczyny mięśniowo-szkieletowe lub strukturalne, takie jak nadmierne napięcie dna miednicy.
- Użytkownik będzie miał możliwość wpisania dowolnym tekstem do trzech dodatkowych objawów, które również można ocenić od 0 do 3. Te dodatkowe ocenione objawy zostaną uwzględnione w łącznym wyniku objawów.
2. Uciążliwość i wpływ
Druga część wykorzystuje skalę liczbową od 0 do 10, na której pacjenci wskazują stopień odczuwanej uciążliwości, od Brak (0) do Najgorsza (10). Jest to kluczowa miara, ponieważ wysoki poziom cierpienia jest częsty w GPD i może znacząco wpływać na codzienne funkcjonowanie, na przykład prowadzenie samochodu lub pracę.
3. Ogólne nasilenie
Ostatnia część zawiera 6-stopniową skalę kategorialną (0–5) do oceny obecnego ogólnego nasilenia doznań:
- 0: Brak niechcianych doznań.
- 1–2: Od łagodnych do powodujących dyskomfort.
- 3–5: Powodujące cierpienie, okropne lub nie do zniesienia.
Wyniki
- Łączny wynik objawów: Sumuje oceny 16 odrębnych określeń wraz z wszelkimi dodatkowymi ocenionymi objawami wpisanymi przez użytkownika.
- Wynik uciążliwości
- Wynik ogólnego nasilenia
Wszystkie pytania i możliwe wyniki
Część I: Instrukcje
Jeśli odczuwała Pani lub odczuwał Pan nieprzyjemne, nietypowe doznania w okolicy genitalno-miednicznej i/lub w kończynach dolnych, proszę wybrać, w jakim stopniu obecnie odczuwa Pani/Pan każdy rodzaj doznania.
Nabrzmienie
Select one option:
- Brak
- Łagodne
- Umiarkowane
- Silne
Pulsowanie
Select one option:
- Brak
- Łagodne
- Umiarkowane
- Silne
Kłucie
Select one option:
- Brak
- Łagodne
- Umiarkowane
- Silne
Ostry ból
Select one option:
- Brak
- Łagodne
- Umiarkowane
- Silne
Stłuczone szkło
Select one option:
- Brak
- Łagodne
- Umiarkowane
- Silne
Drganie
Select one option:
- Brak
- Łagodne
- Umiarkowane
- Silne
Brzęczenie
Select one option:
- Brak
- Łagodne
- Umiarkowane
- Silne
Swędzenie
Select one option:
- Brak
- Łagodne
- Umiarkowane
- Silne
Pieczenie
Select one option:
- Brak
- Łagodne
- Umiarkowane
- Silne
Wstrząsy elektryczne
Select one option:
- Brak
- Łagodne
- Umiarkowane
- Silne
Ciepło
Select one option:
- Brak
- Łagodne
- Umiarkowane
- Silne
Ból tępy
Select one option:
- Brak
- Łagodne
- Umiarkowane
- Silne
Ciągnięcie
Select one option:
- Brak
- Łagodne
- Umiarkowane
- Silne
Ucisk w środku
Select one option:
- Brak
- Łagodne
- Umiarkowane
- Silne
Uczucie siedzenia na kamieniach
Select one option:
- Brak
- Łagodne
- Umiarkowane
- Silne
Bolesność uciskowa
Select one option:
- Brak
- Łagodne
- Umiarkowane
- Silne
Czy chce Pan/Pani ocenić dodatkowy objaw, którego nie ma na liście?
Select one option:
- Nie
- Tak
Wpisz dodatkowy objaw, który chce Pan/Pani ocenić.
A free-text response.
Oceń dodatkowy objaw.
Select one option:
- Brak
- Łagodne
- Umiarkowane
- Silne
Czy chce Pani/Pan ocenić drugi objaw, którego nie ma na liście?
Select one option:
- Nie
- Tak
Proszę wpisać drugi objaw, który chce Pan(i) ocenić.
A free-text response.
B. Oceń drugi objaw.
Select one option:
- Brak
- Łagodne
- Umiarkowane
- Silne
Czy chce Pan(i) ocenić trzeci objaw, którego nie ma na liście?
Select one option:
- Nie
- Tak
Proszę wpisać trzeci objaw, który chce Pan(i) ocenić.
A free-text response.
Oceń trzeci objaw.
Select one option:
- Brak
- Łagodne
- Umiarkowane
- Silne
Część II: InstrukcjeTytuł niewidoczny
Część II: Skala uciążliwości
Na skali od braku (0) do najgorszego (10) proszę wybrać liczbę, która najlepiej odzwierciedla uciążliwość, jaką obecnie odczuwa Pan(i) z powodu tych doznań.
Select one option:
- Brak (0)
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- Najgorsze (10)
Część III: InstrukcjeTytuł niewidoczny
Część III: Ogólne nasilenie.
Proszę wybrać obecne ogólne nasilenie doznań:
Select one option:
- Brak niechcianych doznań
- Łagodne
- Powodujące dyskomfort
- Uciążliwe
- Okropne
- Nie do zniesienia
Możliwe wyniki
Wynik objawów
Proszę omówić to ze swoim lekarzem lub innym pracownikiem ochrony zdrowia. W zależności od obrazu klinicznego może być nadal potrzebna dalsza ocena.
Zastrzeżenie medyczne i warunki korzystania
- Ta ocena ma wyłącznie charakter edukacyjny i informacyjny. Nie jest narzędziem diagnostycznym i nie stanowi porady medycznej, diagnozy lekarskiej, opinii ani planu leczenia.
- Skonsultuj się z lekarzem: Wyniki tej elektronicznej oceny mają być punktem wyjścia do rozmowy z wykwalifikowanym pracownikiem ochrony zdrowia. Nie należy traktować tych informacji jako zamiennika profesjonalnej porady medycznej, diagnozy ani leczenia, ani nie zastępują one tych działań. W razie jakichkolwiek pytań dotyczących stanu zdrowia zawsze należy zasięgnąć porady lekarza lub innego wykwalifikowanego pracownika ochrony zdrowia.
- Brak relacji lekarz–pacjent: Korzystanie z tego narzędzia elektronicznego nie tworzy relacji lekarz–pacjent między Panią/Panem a twórcami tej oceny. Jeśli doświadcza Pani/Pan nagłego zagrożenia zdrowia, proszę przerwać i zadzwonić pod lokalny numer alarmowy albo natychmiast udać się na najbliższy szpitalny oddział ratunkowy.
- Dokładność danych: Korzystając z tego narzędzia, przyjmuje Pani/Pan do wiadomości, że dane zgłaszane samodzielnie są subiektywne. Chociaż ta ocena wykorzystuje zwalidowaną logikę punktacji (taką jak FSFI lub DSDS), interpretacja tych wyników wymaga kontekstu klinicznego, który może zapewnić wyłącznie uprawniony pracownik medyczny.
Cytowanie
Goldstein, I., Komisaruk, B. R., Pukall, C. F., Kim, N. N., Goldstein, A. T., Goldstein, S. W., Hartzell-Cushanick, R., Kellogg-Spadt, S., Kim, C. W., Jackowich, R. A., Parish, S. J., Patterson, April, Peters, Kenneth M., & Pfaus, James G. (2021). International Society for the Study of Women’s Sexual Health (ISSWSH) review of epidemiology and pathophysiology, and a consensus nomenclature and process of care for the management of persistent genital arousal disorder/genito-pelvic dysesthesia (PGAD/GPD). The Journal of Sexual Medicine, 18(4), 665–697. https://doi.org/10.1016/j.jsxm.2021.01.172
Literatura
International Society for the Study of Women’s Sexual Health (ISSWSH) review of epidemiology and pathophysiology, and a consensus nomenclature and process of care for the management of persistent genital arousal disorder/genito-pelvic dysesthesia (PGAD/GPD). The Journal of Sexual Medicine, 18(4), 665–697.
https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1743609521001752?via%3Dihub
- Autor
ISSWSH consensus panel of 15 international multidisciplinary experts, Irwin Goldstein, Barry R. Komisaruk, Caroline F. Pukall, Noel N. Kim, Andrew T. Goldstein, Sue W. Goldstein, Rose Hartzell-Cushanick, Susan Kellogg-Spadt, Choll W. Kim, Robyn A. Jackowich, Sharon J. Parish, April Patterson, Kenneth M. Peters, James G. Pfaus
- Udostępnia
ISSWSH
- Współpracownik · Recenzent
Jennifer Glen, DNP, FNP-BCEVAL Health, Chief Medical Officer EVAL Foundation