Wypróbuj

WypróbujPrzeglądDowodyWspółpracownicy

Instrukcje

Wskaźnika PESI należy używać wyłącznie do stratyfikacji ryzyka po rozpoznaniu zatorowości płucnej (ZP).
Pacjenci z niewydolnością nerek lub ciężkimi chorobami współistniejącymi zostali wykluczeni z badania walidacyjnego.
Wskaźnik PESI pomaga w ocenie ciężkości klinicznej i może pomóc w wyborze miejsca leczenia ZP.
Ocena kliniczna oraz wytyczne najlepszej praktyki (np. wytyczne AHA z 2026 r. dotyczące oceny i postępowania w ostrej zatorowości płucnej u dorosłych) mają pierwszeństwo przed pomocniczymi, samodzielnymi narzędziami decyzyjnymi.

Wiek

Min 0 – Max 120

PESI to zwalidowana kliniczna reguła predykcyjna, która szacuje 30-dniową śmiertelność z jakiejkolwiek przyczyny u pacjentów z potwierdzoną ostrą zatorowością płucną. Wynik PESI pomaga ocenić ciężkość stanu klinicznego i może pomagać w wyborze miejsca leczenia zatorowości płucnej. Skala została opracowana przez Aujesky'ego i współpracowników w 2005 roku na podstawie danych od ponad 15\u00a0000 pacjentów i zwalidowana zewnętrznie. W odróżnieniu od niektórych nowszych skal szacuje rokowanie, a nie służy do rozpoznawania zatorowości płucnej — zwykle stosuje się ją łącznie z narzędziami diagnostycznymi, takimi jak skala Wellsa lub zmodyfikowana skala genewska, które odpowiadają na pytanie, czy zatorowość płucna w ogóle występuje.

Stosować PESI wyłącznie do stratyfikacji ryzyka po rozpoznaniu zatorowości płucnej.
Pacjenci z niewydolnością nerek lub ciężkimi chorobami współistniejącymi zostali wykluczeni z badania walidacyjnego. Należy przedkładać osąd kliniczny nad PESI.

Punktacja

Wynik jest sumą wieku pacjenta w latach oraz punktów za 10 dodatkowych zmiennych, jeśli występują:

Czynnik predykcyjny	Punkty
Wiek	+1 za każdy rok
Płeć męska	+10
Nowotwór (czynny/w wywiadzie)	+30
Niewydolność serca	+10
Przewlekła choroba płuc	+10
Tętno ≥ 110/min	+20
Skurczowe ciśnienie tętnicze < 100 mmHg	+30
Częstość oddechów ≥ 30/min	+20
Temperatura ciała < 36°C	+20
Zaburzenia świadomości	+60
Saturacja krwi tętniczej tlenem < 90%	+20

Klasy ryzyka i 30-dniowa śmiertelność

Suma punktów	Klasa	Ryzyko	Śmiertelność 30-dniowa
≤65	I	Bardzo niskie	0–1,6%
66–85	II	Niskie	1,7–3,5%
86–105	III	Pośrednie	3,2–7,1%
106–125	IV	Wysokie	4,0–11,4%
>125	V	Bardzo wysokie	10,0–24,5%

Klasy I i II są zasadniczo uznawane za niskie ryzyko, a u stabilnego pacjenta niebędącego w ciąży mogą kwalifikować się do leczenia ambulatoryjnego, w zależności od lokalnych protokołów.

Uproszczona skala PESI (sPESI)

Wersja uproszczona sprowadza się do sześciu zmiennych typu tak/nie, każda warta 1 punkt: wiek >80 lat, nowotwór, przewlekła choroba układu krążenia i oddechowego, tętno ≥110, skurczowe ciśnienie tętnicze <100 mmHg oraz saturacja tlenem <90%. Wynik 0 wskazuje na niskie ryzyko (30-dniowa śmiertelność ~1,0%), natomiast jakikolwiek punkt (≥1) wskazuje na wysokie ryzyko (śmiertelność ~10,9%). Skala sPESI jest łatwiejsza do zastosowania przy łóżku pacjenta, choć nie została tak niezależnie zwalidowana jak oryginalna skala PESI.

Rzetelność

Badania zgodności między oceniającymi wykazały niemal doskonałą zgodność między różnymi klinicystami obliczającymi wynik — ze współczynnikami rzetelności powyżej 0,60 dla 10 z 11 poszczególnych zmiennych oraz niemal doskonałą zgodnością (ICC 0,89) dla sumy punktów i klasyfikacji ryzyka, co potwierdza powtarzalność skali w rutynowej praktyce.

Uwaga: Podobnie jak skala RIETE, PESI jest narzędziem wspomagającym podejmowanie decyzji, które ma uzupełniać — a nie zastępować — całościową ocenę kliniczną, zwłaszcza z uwagi na pewną subiektywność niektórych zmiennych, takich jak „zaburzenia świadomości”.

Uwagi kliniczne i zalecenia

Klasa	Zalecenie
I i II	Ogólne ryzyko zgonu lub ciężkich powikłań jest niskie. Jeśli jest to klinicznie uzasadnione, a czynniki społeczne (np. dostęp do leków przeciwzakrzepowych i szybkiej opieki kontrolnej, zazwyczaj w ciągu 7 dni) sprzyjają, rozważyć leczenie ambulatoryjne w odpowiednim otoczeniu klinicznym. Przed rozważeniem leczenia ambulatoryjnego uwzględnić dodatkowe schorzenia, które mogą przyczyniać się do powikłań lub zgonu.
III, IV, V	Ogólne ryzyko zgonu lub ciężkich powikłań jest wysokie. U pacjentów z wyższymi wynikami rozważyć wyższy poziom opieki (np. oddział intensywnej terapii).

Uwaga:

Niewydolność nerek lub inne istotne choroby współistniejące należy rozpatrywać odrębnie, ponieważ tacy pacjenci nie zostali włączeni do badania walidacyjnego.
Stężenie pro-BNP, czynność prawej komory oraz obecność skrzepliny w prawym sercu mogą również wpływać na ocenę ryzyka u pacjenta.
Osąd kliniczny oraz najlepsze praktyki i wytyczne (np. wytyczne AHA 2026 dotyczące oceny i postępowania w ostrej zatorowości płucnej u dorosłych) mają pierwszeństwo przed pomocniczymi, samodzielnymi narzędziami decyzyjnymi.

Wszystkie pytania i możliwe wyniki

Dane pacjentaTytuł niewidoczny

Wiek

A number between 0 and 120 (whole numbers), in lat.

Płeć

Select one option:

Mężczyzna
Kobieta

Nowotwór w wywiadzie

Select one option:

Niewydolność serca w wywiadzie

Select one option:

Przewlekła choroba płuc w wywiadzie

Select one option:

Częstość akcji serca ≥110

Select one option:

Skurczowe ciśnienie tętnicze <100 mmHg

Select one option:

Częstość oddechów ≥30

Select one option:

Temperatura <36°C/96,8°F

Select one option:

Zaburzenia świadomości

Dezorientacja, letarg, osłupienie lub śpiączka

Select one option:

Saturacja O2 <90%

Select one option:

Możliwe wyniki

Niskie ryzyko (klasa II): wynik 66-85

Ryzyko zgonu w ciągu 30 dni wynosi 1,7-3,5%. W pierwszej walidacji grupa niskiego ryzyka (klasy I i II) miała 90-dniową śmiertelność wynoszącą 1,1%. Całkowite ryzyko zgonu lub ciężkiej chorobowości jest niskie.
Jeśli jest to uzasadnione klinicznie, a czynniki społeczne (np. dostęp do leków przeciwzakrzepowych i szybkiej opieki kontrolnej, zazwyczaj w ciągu 7 dni) sprzyjają, należy rozważyć leczenie ambulatoryjne w odpowiednim otoczeniu klinicznym.
Należy rozważyć dodatkowe schorzenia, które mogą przyczyniać się do chorobowości lub śmiertelności, zanim rozważy się leczenie ambulatoryjne.
Ocena kliniczna oraz wytyczne najlepszej praktyki (np. wytyczne AHA z 2026 r. dotyczące oceny i postępowania w ostrej zatorowości płucnej u dorosłych) mają pierwszeństwo przed pomocniczymi, samodzielnymi narzędziami decyzyjnymi.

Uwaga:

Niewydolność nerek lub inne istotne choroby współistniejące należy rozpatrywać oddzielnie, ponieważ tacy pacjenci nie zostali włączeni do badania walidacyjnego.
Stężenie Pro-BNP, czynność RV oraz obecność zakrzepu w prawym sercu mogą również wpływać na ocenę ryzyka u pacjenta.

Pośrednie ryzyko (klasa III): wynik 86-105

Ryzyko zgonu w ciągu 30 dni wynosi 3,2-7,1%. Całkowite ryzyko zgonu lub ciężkiej chorobowości jest wysokie.
U pacjentów z wyższymi wynikami należy rozważyć wyższy poziom opieki (np. OIOM).
Należy rozważyć dodatkowe schorzenia, które mogą przyczyniać się do chorobowości lub śmiertelności, zanim rozważy się leczenie ambulatoryjne.
Niewydolność nerek lub inne istotne choroby współistniejące należy rozpatrywać oddzielnie, ponieważ tacy pacjenci nie zostali włączeni do badania walidacyjnego.
Stężenie Pro-BNP, czynność RV oraz obecność zakrzepu w prawym sercu mogą również wpływać na ocenę ryzyka u pacjenta.
Ocena kliniczna oraz wytyczne najlepszej praktyki (np. wytyczne AHA z 2026 r. dotyczące oceny i postępowania w ostrej zatorowości płucnej u dorosłych) mają pierwszeństwo przed pomocniczymi, samodzielnymi narzędziami decyzyjnymi.

Wysokie ryzyko (klasa IV): wynik 106-125

Ryzyko zgonu w ciągu 30 dni wynosi 4,0-11,4%. Całkowite ryzyko zgonu lub ciężkiej chorobowości jest wysokie.
U pacjentów z wyższymi wynikami należy rozważyć wyższy poziom opieki (np. OIOM).
Należy rozważyć dodatkowe schorzenia, które mogą przyczyniać się do chorobowości lub śmiertelności, zanim rozważy się leczenie ambulatoryjne.
Niewydolność nerek lub inne istotne choroby współistniejące należy rozpatrywać oddzielnie, ponieważ tacy pacjenci nie zostali włączeni do badania walidacyjnego.
Stężenie Pro-BNP, czynność RV oraz obecność zakrzepu w prawym sercu mogą również wpływać na ocenę ryzyka u pacjenta.
Ocena kliniczna oraz wytyczne najlepszej praktyki (np. wytyczne AHA z 2026 r. dotyczące oceny i postępowania w ostrej zatorowości płucnej u dorosłych) mają pierwszeństwo przed pomocniczymi, samodzielnymi narzędziami decyzyjnymi.

Bardzo wysokie ryzyko (klasa V): wynik > 125

Ryzyko zgonu w ciągu 30 dni wynosi 10-24,5%. Całkowite ryzyko zgonu lub ciężkiej chorobowości jest wysokie.
U pacjentów z wyższymi wynikami należy rozważyć wyższy poziom opieki (np. OIOM).
Należy rozważyć dodatkowe schorzenia, które mogą przyczyniać się do chorobowości lub śmiertelności, zanim rozważy się leczenie ambulatoryjne.
Niewydolność nerek lub inne istotne choroby współistniejące należy rozpatrywać oddzielnie, ponieważ tacy pacjenci nie zostali włączeni do badania walidacyjnego.
Stężenie Pro-BNP, czynność RV oraz obecność zakrzepu w prawym sercu mogą również wpływać na ocenę ryzyka u pacjenta.
Ocena kliniczna oraz wytyczne najlepszej praktyki (np. wytyczne AHA z 2026 r. dotyczące oceny i postępowania w ostrej zatorowości płucnej u dorosłych) mają pierwszeństwo przed pomocniczymi, samodzielnymi narzędziami decyzyjnymi.

Bardzo niskie ryzyko (klasa I): wynik ≤ 65

U osób zakwalifikowanych do grupy bardzo niskiego ryzyka (wynik ≤ 65) we wszystkich badaniach śmiertelność 30-dniowa wynosiła <2%.
W pierwszej walidacji grupa niskiego ryzyka (klasy I i II) miała 90-dniową śmiertelność wynoszącą 1,1%. Całkowite ryzyko zgonu lub ciężkiej chorobowości jest niskie.
Jeśli jest to uzasadnione klinicznie, a czynniki społeczne (np. dostęp do leków przeciwzakrzepowych i szybkiej opieki kontrolnej, zazwyczaj w ciągu 7 dni) sprzyjają, należy rozważyć leczenie ambulatoryjne w odpowiednim otoczeniu klinicznym.
Należy rozważyć dodatkowe schorzenia, które mogą przyczyniać się do chorobowości lub śmiertelności, zanim rozważy się leczenie ambulatoryjne.
Ocena kliniczna oraz wytyczne najlepszej praktyki (np. wytyczne AHA z 2026 r. dotyczące oceny i postępowania w ostrej zatorowości płucnej u dorosłych) mają pierwszeństwo przed pomocniczymi, samodzielnymi narzędziami decyzyjnymi.

Uwaga:

Niewydolność nerek lub inne istotne choroby współistniejące należy rozpatrywać oddzielnie, ponieważ tacy pacjenci nie zostali włączeni do badania walidacyjnego.
Stężenie Pro-BNP, czynność RV oraz obecność zakrzepu w prawym sercu mogą również wpływać na ocenę ryzyka u pacjenta.

Cytowanie

Aujesky D, Obrosky DS, Stone RA, Auble TE, Perrier A, Cornuz J, Roy PM, Fine MJ. Derivation and validation of a prognostic model for pulmonary embolism. Am J Respir Crit Care Med. 2005 Oct 15;172(8):1041-6. doi: 10.1164/rccm.200506-862OC. Epub 2005 Jul 14.

Literatura

Derivation and validation of a prognostic model for pulmonary embolism
Drahomir Aujesky 1, D Scott Obrosky, Roslyn A Stone, Thomas E Auble, Arnaud Perrier, Jacques Cornuz, Pierre-Marie Roy, Michael J Fine
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16020800/
Prospective validation of the Pulmonary Embolism Severity Index. A clinical prognostic model for pulmonary embolism
Jacques Donzé 1, Grégoire Le Gal, Michael J Fine, Pierre-Marie Roy, Olivier Sanchez, Franck Verschuren, Jacques Cornuz, Guy Meyer, Arnaud Perrier, Marc Righini, Drahomir Aujesky
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18989542/
Outpatient versus inpatient treatment for patients with acute pulmonary embolism: an international, open-label, randomised, non-inferiority trial
Drahomir Aujesky 1, Pierre-Marie Roy, Franck Verschuren, Marc Righini, Joseph Osterwalder, Michael Egloff, Bertrand Renaud, Peter Verhamme, Roslyn A Stone, Catherine Legall, Olivier Sanchez, Nathan A Pugh, Alfred N'gako, Jacques Cornuz, Olivier Hugli, Hans-Jürg Beer, Arnaud Perrier, Michael J Fine, Donald M Yealy
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21703676/
2026 AHA/ACC/ACCP/ACEP/CHEST/SCAI/SHM/SIR/SVM/SVN Guideline for the Evaluation and Management of Acute Pulmonary Embolism in Adults: A Report of the American College of Cardiology/American Heart Association Joint Committee on Clinical Practice Guidelines. Circulation. 2026 Mar 24;153(12):e977-e1051. doi: 10.1161/CIR.0000000000001415. Epub 2026 Feb 19. Erratum in: Circulation. 2026 Jul 14;154(2):e24.
Writing Committee Members; Creager MA, Barnes GD, Giri J, Mukherjee D, Jones WS, Burnett AE, Carman T, Casanegra AI, Castellucci LA, Clark SM, Cushman M, de Wit K, Eaves JM, Fang MC, Goldberg JB, Henkin S, Johnston-Cox H, Kadavath S, Kadian-Dodov D, Keeling WB, Klein AJP, Li J, McDaniel MC, Moores LK, Piazza G, Prenger KS, Pugliese SC, Ranade M, Rosovsky RP, Russo F, Secemsky EA, Sista AK, Tefera L, Weinberg I, Westafer LM, Young MN.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41712677/

Wszystkie pytania i możliwe wyniki

Cytowanie

Literatura

Powiązane oceny

Uproszczony wskaźnik PESI (Pulmonary Embolism Severity Index: sPESI)

Skala predykcyjna RIETE ryzyka krwawienia

Skala ryzyka krwawienia ATRIA

Ocena i postępowanie w żylnej chorobie zakrzepowo-zatorowej na oddziale ratunkowym

Narzędzie przesiewowe OSU w kierunku choroby tętnic obwodowych (PAD)

Kryteria Wellsa dla zatorowości płucnej

Kryteria Wellsa dla ZŻG

Reguła PERC dla zatorowości płucnej

ISTH-SSC Bleeding Assessment Tool (ISTH-SCC BAT)

Wytyczne dotyczące depreskrypcji aspiryny

Skala HAS-BLED oceny ryzyka dużego krwawienia

Skala CHA2DS2-VASc oceny ryzyka udaru mózgu w migotaniu przedsionków

Skala HEMORR2HAGES oceny ryzyka krwawienia większego

IMPEDE-VTE

Więcej ocen — EVAL Foundation

Test identyfikacji zaburzeń związanych z używaniem alkoholu - C (AUDIT-C)

Test identyfikacji zaburzeń związanych z używaniem alkoholu (AUDIT)

Wynik oceny barku według Amerykańskiego Towarzystwa Chirurgów Barku i Łokcia (ASES)

Skala Oceny Aktywności Behawioralnej (BARS)

Test przesiewowy w kierunku nadużywania narkotyków (DAST-10)

Pomiar sprawności stopy i stawu skokowego (FAAM)

Wskaźnik niepełnosprawności stopy i stawu skokowego (FADI)

Zaburzenie lękowe uogólnione (GAD-7)