Skala PSI/PORT: wskaźnik ciężkości zapalenia płuc (Pneumonia Severity Index) w CAP
Stratyfikacja ryzyka pozaszpitalnego zapalenia płuc pomocna w podjęciu decyzji o leczeniu szpitalnym lub ambulatoryjnym.
AutorInstrukcje
Rozpoznanie pozaszpitalnego zapalenia płuc (CAP) ustala się zazwyczaj na podstawie wywiadu, badania przedmiotowego oraz wyników RTG klatki piersiowej, USG płuc lub TK klatki piersiowej.
Przeznaczone dla dorosłych z prawidłową odpornością, którzy nie podróżowali ostatnio za granicę.
Min 0 – Max 200
Wprowadzenie
Pozaszpitalne zapalenie płuc (CAP, community acquired pneumonia) jest częstym schorzeniem rozpoznawanym w warunkach ambulatoryjnych (podstawowa opieka zdrowotna i medycyna ratunkowa), z odsetkiem hospitalizacji wynoszącym około 2% u osób w wieku ≥ 65 lat, i wiąże się z 30-dniową śmiertelnością wynoszącą 5% u pacjentów hospitalizowanych (Womack & Kropa, 2022). Ponadto Womack & Kropa podkreślają, że u 11% pacjentów zidentyfikowano patogen bakteryjny, u 23% pacjentów patogen wirusowy, a u 62% pacjentów nie zidentyfikowano żadnego drobnoustroju. (Uwaga: badania te przeprowadzono przed pandemią COVID-19.) Rozpoznanie pozaszpitalnego zapalenia płuc (CAP) ustala się zazwyczaj na podstawie połączenia wywiadu, badania przedmiotowego oraz wyników RTG klatki piersiowej, USG płuc lub TK klatki piersiowej. Zaleca się, aby lekarze przy ocenie potrzeby hospitalizacji pacjentów z CAP korzystali zarówno z własnej oceny klinicznej, jak i ze zwalidowanej reguły predykcji klinicznej (Armstrong, 2020). Reguła predykcyjna Pneumonia Severity Index (PSI) opracowana przez Pneumonia Patient Outcomes Research Team (PORT) jest dobrze zwalidowanym narzędziem stratyfikacji ryzyka, które może pomóc lekarzom w warunkach ambulatoryjnych w podjęciu decyzji o dalszym postępowaniu (leczenie szpitalne a ambulatoryjne).
Jednak zwalidowane reguły predykcji klinicznej, takie jak PSI/PORT i CURB-65, nie pozwalają skutecznie określić wymaganego poziomu opieki (Armstrong, 2020). Do przewidywania konieczności przyjęcia na oddział intensywnej terapii preferuje się kryteria ciężkiego CAP opracowane przez American Thoracic Society (ATS) i Infectious Diseases Society of America (IDSA).¹ Dowody niskiej jakości sugerują, że PSI/PORT może przewyższać CURB-65. Armstrong (2020) podaje, że PSI/PORT może niedoszacowywać ciężkości choroby u młodszych pacjentów, ale ma większą moc dyskryminacyjną w przewidywaniu śmiertelności i niższy odsetek wyników fałszywie dodatnich niż CURB-65.
¹Oświadczenie dotyczące COVID-19 (Armstrong, 2020): "Uwaga redakcji: Niniejsze wytyczne ATS/IDSA powstały przed pandemią COVID-19, która zmieniła sposób rozpoznawania i postępowania w zakażeniach dolnych dróg oddechowych. Obecna wersja tych wytycznych ogranicza diagnostykę i leczenie przeciwwirusowe u pacjentów z grypą, a spodziewamy się, że diagnostyka i leczenie zakażenia wirusem ciężkiego ostrego zespołu oddechowego 2 (SARS-CoV-2) staną się trwałym elementem standardowej opieki nad chorymi na zapalenie płuc.
Chociaż IDSA opublikowało wstępne wytyczne dotyczące postępowania w COVID-19, sytuacja szybko się zmienia (https://www.idsociety.org/practice-guideline/covid-19-guideline-treatment-and-management).
Bezpłatne informacje na temat COVID-19 są dostępne w czasopiśmie American Family Physician pod adresem https://www.aafp.org/journals/afp/explore/COVID-19.html oraz w serwisie Essential Evidence Plus pod adresem http://www.essentialevidenceplus.com/content/eee/904."
Punktacja
Reguła predykcyjna Pneumonia Severity Index (PSI) opracowana przez Pneumonia Patient Outcomes Research Team (PORT) jest dobrze zwalidowanym narzędziem stratyfikacji ryzyka, które może pomóc lekarzom w warunkach ambulatoryjnych w podjęciu decyzji o dalszym postępowaniu (leczenie szpitalne a ambulatoryjne). Rozpoznanie pozaszpitalnego zapalenia płuc (CAP) ustala się zazwyczaj na podstawie połączenia wywiadu, badania przedmiotowego oraz wyników RTG klatki piersiowej, USG płuc lub TK klatki piersiowej. Przeznaczone dla dorosłych z prawidłową odpornością, którzy nie podróżowali niedawno za granicę.
Kryteria reguły
Kryteria | Punkty |
Wiek | 1 punkt za każdy rok |
Płeć | Mężczyzna (0) Kobieta (-10) |
Mieszkaniec domu opieki | 10 |
Choroba nowotworowa¹ | 30 |
Choroba wątroby w wywiadzie² | 20 |
Choroba naczyń mózgowych w wywiadzie³ | 10 |
Choroba nerek w wywiadzie⁴ | 10 |
Choroba wątroby w wywiadzie⁵ | 20 |
Zaburzenia stanu psychicznego⁶ | 20 |
Tętno ≥ 125 uderzeń/min | 10 |
Częstość oddechów ≥ 30 oddechów/min | 20 |
Skurczowe ciśnienie tętnicze < 90 mmHg | 20 |
Temperatura ciała < 35°C (95°F) lub > 39,9°C (103,8°F) | 15 |
Wysięk w jamie opłucnej w RTG | 10 |
pH < 7,35 | 30 |
BUN ≥ 30 mg/dL lub ≥ 11 mmol/L | 20 |
Sód < 130 mmol/L | 20 |
Glukoza ≥ 250 mg/dL lub ≥ 14 mmol/L | 10 |
Hematokryt < 30% | 10 |
Ciśnienie parcjalne tlenu < 60 mmHg lub < 8 kPa⁷ | 10 |
¹Definiowana jako każdy nowotwór (z wyjątkiem raka podstawnokomórkowego lub kolczystokomórkowego skóry), który był czynny w momencie zgłoszenia się pacjenta lub został rozpoznany w ciągu jednego roku przed zgłoszeniem.
²Definiowana jako kliniczne lub histologiczne rozpoznanie marskości albo innej postaci przewlekłej choroby wątroby, takiej jak przewlekłe aktywne zapalenie wątroby.
³Definiowana jako kliniczne rozpoznanie udaru lub przemijającego napadu niedokrwiennego albo udar udokumentowany w MRI lub TK.
⁴Definiowana jako przewlekła choroba nerek w wywiadzie lub nieprawidłowe stężenia azotu mocznikowego we krwi i kreatyniny udokumentowane w dokumentacji medycznej.
⁵Definiowana jako kliniczne lub histologiczne rozpoznanie marskości albo innej postaci przewlekłej choroby wątroby, takiej jak przewlekłe aktywne zapalenie wątroby.
⁶Definiowane jako dezorientacja co do osoby, miejsca lub czasu, o której nie wiadomo, że jest przewlekła, stupor lub śpiączka.
⁷W badaniu kohortowym Pneumonia PORT za nieprawidłową uznawano również saturację tlenem < 90% w pulsoksymetrii lub intubację przed przyjęciem do szpitala.
Zalecenia
Poniższe 11 kryteriów lub czynników ryzyka przedstawiono jako pierwsze:
Wiek
Choroba nowotworowa
Niewydolność serca (CHF) w wywiadzie
Choroba naczyń mózgowych w wywiadzie
Choroba nerek w wywiadzie
Choroba wątroby w wywiadzie
Zaburzenia stanu psychicznego
Tętno ≥ 125 uderzeń/min
Częstość oddechów ≥ 30 oddechów/min
Skurczowe ciśnienie tętnicze < 90 mmHg
Temperatura ciała < 35°C (95°F) lub > 39,9°C (103,8°F)
Jeśli wiek wynosi < 51 lat, a poniższe 10 kryteriów ma wartość "nie", pozostałe kryteria ryzyka nie będą oceniane, wynik punktowy nie zostanie obliczony, a pacjent zostanie zaklasyfikowany do klasy I, zgodnie z oryginalnym badaniem projektowym PORT autorstwa Fine i wsp. (1997).
Zalecenie | Kryteria | Punkty |
Klasa I: Leczenie ambulatoryjne antybiotykami doustnymi Niskie ryzyko: 0,1% ryzyka zgonu |
| Brak punktów |
Klasa II: Leczenie ambulatoryjne antybiotykami doustnymi Niskie ryzyko: 0,6-0,9% śmiertelności |
| ≤ 70 |
Klasa III: Leczenie ambulatoryjne lub przyjęcie do szpitala Niskie ryzyko: 0,9-2,8% śmiertelności |
| 71-90 |
Klasa IV: Przyjęcie do szpitala Umiarkowane ryzyko: 8,2-9,3% śmiertelności |
| 91-130 |
Klasa V: Przyjęcie do szpitala Wysokie ryzyko: 27,0-29,2% śmiertelności |
| > 130 |
Uwagi
Zgodnie z wytycznymi praktyki klinicznej American Thoracic Society (ATS) i Infectious Diseases Society of America (IDSA) dotyczącymi pacjentów z pozaszpitalnym zapaleniem płuc (CAP) (Armstrong, 2020; Womack & Kropa, 2022):
Ocena kliniczna jest kluczowym elementem decyzji o konieczności hospitalizacji.
U pacjentów niskiego ryzyka mogą występować istotne przeciwwskazania do opieki ambulatoryjnej, takie jak niepowściągliwe wymioty, dożylne przyjmowanie narkotyków, zaburzenie używania alkoholu, niewiarygodna samoopieka lub ciężkie zaburzenia psychiczne, które mogą wymagać hospitalizacji w celu zapewnienia przestrzegania zaleceń terapeutycznych.
Zwalidowane reguły predykcji klinicznej, takie jak CURB-65 i Pneumonia Severity Index (PSI), nie pozwalają skutecznie określić wymaganego poziomu opieki.
Do przewidywania konieczności przyjęcia na oddział intensywnej terapii preferuje się kryteria ciężkiego CAP według ATS/IDSA.¹
U wszystkich pacjentów z CAP zaleca się pięciodniowe kuracje antybiotykowe z ponowną oceną po zakończeniu leczenia.
U pacjentów leczonych ambulatoryjnie bez chorób współistniejących zaleca się leczenie amoksycyliną, doksycykliną lub makrolidem.
Rutynowe leczenie CAP samym makrolidem (monoterapia) nie jest już zalecane, chyba że lokalna oporność jest niska (< 25%).
U pacjentów leczonych ambulatoryjnie z chorobami współistniejącymi oraz u pacjentów hospitalizowanych z niecięższym zapaleniem płuc zaleca się skojarzenie beta-laktamu lub cefalosporyny trzeciej generacji z makrolidem albo monoterapię fluorochinolonem oddechowym.
Pacjentów należy leczyć w kierunku zakażenia Staphylococcus aureus opornym na metycylinę lub Pseudomonas wyłącznie wtedy, gdy występują u nich czynniki ryzyka zakażenia tymi patogenami.
Należy rozważyć obecność sepsy.
¹Oświadczenie dotyczące COVID-19 (Armstrong, 2020): "Uwaga redakcji: Niniejsze wytyczne ATS/IDSA powstały przed pandemią COVID-19, która zmieniła sposób rozpoznawania i postępowania w zakażeniach dolnych dróg oddechowych. Obecna wersja tych wytycznych ogranicza diagnostykę i leczenie przeciwwirusowe u pacjentów z grypą, a spodziewamy się, że diagnostyka i leczenie zakażenia wirusem ciężkiego ostrego zespołu oddechowego 2 (SARS-CoV-2) staną się trwałym elementem standardowej opieki nad chorymi na zapalenie płuc.
Chociaż IDSA opublikowało wstępne wytyczne dotyczące postępowania w COVID-19, sytuacja szybko się zmienia (https://www.idsociety.org/practice-guideline/covid-19-guideline-treatment-and-management).
Bezpłatne informacje na temat COVID-19 są dostępne w czasopiśmie American Family Physician pod adresem https://www.aafp.org/journals/afp/explore/COVID-19.html oraz w serwisie Essential Evidence Plus pod adresem http://www.essentialevidenceplus.com/content/eee/904."
Wszystkie pytania i możliwe wyniki
WskazówkiTytuł niewidoczny
Wiek
A number between 0 and 200, in lat.
Choroby współistniejące i badanie przedmiotoweTytuł niewidoczny
Choroba nowotworowa
Definiowana jako każda choroba nowotworowa (z wyjątkiem raka podstawnokomórkowego lub płaskonabłonkowego skóry), która była aktywna w momencie zgłoszenia się pacjenta lub została rozpoznana w ciągu roku przed zgłoszeniem.
Select one option:
- Nie
- Tak
Zastoinowa niewydolność serca (CHF) w wywiadzie
Definiowana jako skurczowa lub rozkurczowa dysfunkcja komór serca udokumentowana w wywiadzie, badaniu przedmiotowym oraz na podstawie zdjęcia rentgenowskiego klatki piersiowej, echokardiografii, wielobramkowej scyntygrafii radioizotopowej lub wentrykulografii lewej komory.
Select one option:
- Nie
- Tak
Choroba naczyniowo-mózgowa w wywiadzie
Definiowana jako kliniczne rozpoznanie udaru mózgu lub przemijającego napadu niedokrwiennego albo udar udokumentowany w badaniu MRI lub CT.
Select one option:
- Nie
- Tak
Choroba nerek w wywiadzie
Definiowana jako przewlekła choroba nerek w wywiadzie lub nieprawidłowe stężenia azotu mocznikowego we krwi i kreatyniny udokumentowane w dokumentacji medycznej.
Select one option:
- Nie
- Tak
Choroba wątroby w wywiadzie
Definiowana jako kliniczne lub histologiczne rozpoznanie marskości lub innej postaci przewlekłej choroby wątroby, takiej jak przewlekłe aktywne zapalenie wątroby.
Select one option:
- Nie
- Tak
Zaburzenia świadomości
Definiowane jako dezorientacja co do osoby, miejsca lub czasu, o której nie wiadomo, że jest przewlekła, osłupienie lub śpiączka.
Select one option:
- Nie
- Tak
Tętno ≥ 125 uderzeń/min
Select one option:
- Nie
- Tak
Częstość oddechów ≥ 30 oddechów/min
Select one option:
- Nie
- Tak
Skurczowe ciśnienie tętnicze < 90 mmHg
Select one option:
- Nie
- Tak
Temperatura < 35°C (95°F) lub > 39,9°C (103,8°F)
Select one option:
- Nie
- Tak
Charakterystyka pacjenta i wyniki badań laboratoryjnychTytuł niewidoczny
Płeć
Select one option:
- Kobieta
- Mężczyzna
Mieszkaniec domu opieki
Select one option:
- Nie
- Tak
Wysięk opłucnowy w badaniu RTG
Select one option:
- Nie
- Tak
pH < 7,35
Select one option:
- Nie
- Tak
BUN ≥ 30 mg/dL lub ≥ 11 mmol/L
Select one option:
- Nie
- Tak
Sód < 130 mmol/L
Select one option:
- Nie
- Tak
Glukoza ≥ 250 mg/dL lub ≥ 14 mmol/L
Select one option:
- Nie
- Tak
Hematokryt < 30%
Select one option:
- Nie
- Tak
Ciśnienie parcjalne tlenu < 60 mmHg lub < 8 kPa
W badaniu kohortowym Pneumonia PORT za nieprawidłowe uznawano również saturację tlenem < 90% w pulsoksymetrii lub intubację przed przyjęciem.
Select one option:
- Nie
- Tak
Możliwe wyniki
Klasa IV: Przyjęcie do szpitala (91-130 pkt)
Umiarkowane ryzyko: śmiertelność 8,2-9,3%
Uwagi
Zgodnie z wytycznymi Amerykańskiego Towarzystwa Klatki Piersiowej (ATS) i Amerykańskiego Towarzystwa Chorób Zakaźnych (IDSA) dotyczącymi postępowania u pacjentów z pozaszpitalnym zapaleniem płuc (CAP) (Armstrong, 2020; Womack & Kropa, 2022):
- Ocena kliniczna jest kluczowym elementem w podjęciu decyzji o konieczności hospitalizacji.
- U pacjentów niskiego ryzyka mogą występować istotne przeciwwskazania do leczenia ambulatoryjnego, takie jak niepowściągliwe wymioty, dożylne przyjmowanie narkotyków, zaburzenie używania alkoholu, niewiarygodna samoopieka lub ciężkie zaburzenia psychiczne, które mogą wymagać hospitalizacji w celu zapewnienia przestrzegania leczenia.
- Zwalidowane kliniczne reguły predykcyjne, takie jak CURB-65 i Pneumonia Severity Index (PSI), nie pozwalają skutecznie określić wymaganego poziomu opieki.
- Do przewidywania przyjęcia na OIT preferowane są kryteria ATS/IDSA ciężkiego CAP.¹
- Pięciodniowe kuracje antybiotykowe są zalecane u wszystkich pacjentów z CAP, z ponowną oceną po zakończeniu leczenia.
- U pacjentów leczonych ambulatoryjnie bez chorób współistniejących zalecane jest leczenie amoksycyliną, doksycykliną lub makrolidem.
- Rutynowe leczenie CAP samym makrolidem nie jest już zalecane, chyba że lokalna oporność jest niska (< 25%).
- U pacjentów leczonych ambulatoryjnie z chorobami współistniejącymi oraz hospitalizowanych z niecięższym zapaleniem płuc zalecane jest skojarzenie beta-laktamu lub cefalosporyny trzeciej generacji z makrolidem albo monoterapia fluorochinolonem oddechowym.
- Leczenie ukierunkowane na metycylinooporne Staphylococcus aureus lub zakażenie Pseudomonas należy stosować tylko wtedy, gdy występują czynniki ryzyka zakażenia tymi patogenami.
¹Oświadczenie dotyczące COVID-19 (Armstrong, 2020): "Uwaga redakcji: Niniejsze wytyczne ATS/IDSA powstały przed pandemią COVID-19, która zmieniła diagnostykę i postępowanie w zakażeniach dolnych dróg oddechowych. Obecna wersja wytycznych ogranicza testowanie i leczenie przeciwwirusowe u pacjentów z grypą, a spodziewamy się, że testowanie w kierunku zakażenia koronawirusem 2 ciężkiego ostrego zespołu oddechowego oraz jego leczenie staną się trwałym elementem standardowej opieki w zapaleniu płuc.
- Chociaż IDSA opublikowało wstępne wytyczne dotyczące postępowania w COVID-19, sytuacja szybko się zmienia (https://www.idsociety.org/practice-guideline/covid-19-guideline-treatment-and-management).
- Bezpłatne informacje na temat COVID-19 są dostępne w American Family Physician pod adresem https://www.aafp.org/journals/afp/explore/COVID-19.html oraz w Essential Evidence Plus pod adresem http://www.essentialevidenceplus.com/content/eee/904."
Klasa V: Przyjęcie do szpitala (> 130 pkt)
Wysokie ryzyko: śmiertelność 27,0-29,2%
Uwagi
Zgodnie z wytycznymi Amerykańskiego Towarzystwa Klatki Piersiowej (ATS) i Amerykańskiego Towarzystwa Chorób Zakaźnych (IDSA) dotyczącymi postępowania u pacjentów z pozaszpitalnym zapaleniem płuc (CAP) (Armstrong, 2020; Womack & Kropa, 2022):
- Ocena kliniczna jest kluczowym elementem w podjęciu decyzji o konieczności hospitalizacji.
- U pacjentów niskiego ryzyka mogą występować istotne przeciwwskazania do leczenia ambulatoryjnego, takie jak niepowściągliwe wymioty, dożylne przyjmowanie narkotyków, zaburzenie używania alkoholu, niewiarygodna samoopieka lub ciężkie zaburzenia psychiczne, które mogą wymagać hospitalizacji w celu zapewnienia przestrzegania leczenia.
- Zwalidowane kliniczne reguły predykcyjne, takie jak CURB-65 i Pneumonia Severity Index (PSI), nie pozwalają skutecznie określić wymaganego poziomu opieki.
- Do przewidywania przyjęcia na OIT preferowane są kryteria ATS/IDSA ciężkiego CAP.¹
- Pięciodniowe kuracje antybiotykowe są zalecane u wszystkich pacjentów z CAP, z ponowną oceną po zakończeniu leczenia.
- U pacjentów leczonych ambulatoryjnie bez chorób współistniejących zalecane jest leczenie amoksycyliną, doksycykliną lub makrolidem.
- Rutynowe leczenie CAP samym makrolidem nie jest już zalecane, chyba że lokalna oporność jest niska (< 25%).
- U pacjentów leczonych ambulatoryjnie z chorobami współistniejącymi oraz hospitalizowanych z niecięższym zapaleniem płuc zalecane jest skojarzenie beta-laktamu lub cefalosporyny trzeciej generacji z makrolidem albo monoterapia fluorochinolonem oddechowym.
- Leczenie ukierunkowane na metycylinooporne Staphylococcus aureus lub zakażenie Pseudomonas należy stosować tylko wtedy, gdy występują czynniki ryzyka zakażenia tymi patogenami.
- Należy rozważyć obecność sepsy.
¹Oświadczenie dotyczące COVID-19 (Armstrong, 2020): "Uwaga redakcji: Niniejsze wytyczne ATS/IDSA powstały przed pandemią COVID-19, która zmieniła diagnostykę i postępowanie w zakażeniach dolnych dróg oddechowych. Obecna wersja wytycznych ogranicza testowanie i leczenie przeciwwirusowe u pacjentów z grypą, a spodziewamy się, że testowanie w kierunku zakażenia koronawirusem 2 ciężkiego ostrego zespołu oddechowego oraz jego leczenie staną się trwałym elementem standardowej opieki w zapaleniu płuc.
- Chociaż IDSA opublikowało wstępne wytyczne dotyczące postępowania w COVID-19, sytuacja szybko się zmienia (https://www.idsociety.org/practice-guideline/covid-19-guideline-treatment-and-management).
- Bezpłatne informacje na temat COVID-19 są dostępne w American Family Physician pod adresem https://www.aafp.org/journals/afp/explore/COVID-19.html oraz w Essential Evidence Plus pod adresem http://www.essentialevidenceplus.com/content/eee/904."
Klasa I: Leczenie ambulatoryjne antybiotykami doustnymi
Niskie ryzyko: 0,1% ryzyka zgonu
Uwagi
Zgodnie z wytycznymi Amerykańskiego Towarzystwa Klatki Piersiowej (ATS) i Amerykańskiego Towarzystwa Chorób Zakaźnych (IDSA) dotyczącymi postępowania u pacjentów z pozaszpitalnym zapaleniem płuc (CAP) (Armstrong, 2020; Womack & Kropa, 2022):
- Ocena kliniczna jest kluczowym elementem w podjęciu decyzji o konieczności hospitalizacji.
- U pacjentów niskiego ryzyka mogą występować istotne przeciwwskazania do leczenia ambulatoryjnego, takie jak niepowściągliwe wymioty, dożylne przyjmowanie narkotyków, zaburzenie używania alkoholu, niewiarygodna samoopieka lub ciężkie zaburzenia psychiczne, które mogą wymagać hospitalizacji w celu zapewnienia przestrzegania leczenia.
- Zwalidowane kliniczne reguły predykcyjne, takie jak CURB-65 i Pneumonia Severity Index (PSI), nie pozwalają skutecznie określić wymaganego poziomu opieki.
- Do przewidywania przyjęcia na OIT preferowane są kryteria ATS/IDSA ciężkiego CAP.¹
- Pięciodniowe kuracje antybiotykowe są zalecane u wszystkich pacjentów z CAP, z ponowną oceną po zakończeniu leczenia.
- U pacjentów leczonych ambulatoryjnie bez chorób współistniejących zalecane jest leczenie amoksycyliną, doksycykliną lub makrolidem.
- Rutynowe leczenie CAP samym makrolidem nie jest już zalecane, chyba że lokalna oporność jest niska (< 25%).
- U pacjentów leczonych ambulatoryjnie z chorobami współistniejącymi oraz hospitalizowanych z niecięższym zapaleniem płuc zalecane jest skojarzenie beta-laktamu lub cefalosporyny trzeciej generacji z makrolidem albo monoterapia fluorochinolonem oddechowym.
- Leczenie ukierunkowane na metycylinooporne Staphylococcus aureus lub zakażenie Pseudomonas należy stosować tylko wtedy, gdy występują czynniki ryzyka zakażenia tymi patogenami.
¹Oświadczenie dotyczące COVID-19 (Armstrong, 2020): "Uwaga redakcji: Niniejsze wytyczne ATS/IDSA powstały przed pandemią COVID-19, która zmieniła diagnostykę i postępowanie w zakażeniach dolnych dróg oddechowych. Obecna wersja wytycznych ogranicza testowanie i leczenie przeciwwirusowe u pacjentów z grypą, a spodziewamy się, że testowanie w kierunku zakażenia koronawirusem 2 ciężkiego ostrego zespołu oddechowego oraz jego leczenie staną się trwałym elementem standardowej opieki w zapaleniu płuc.
- Chociaż IDSA opublikowało wstępne wytyczne dotyczące postępowania w COVID-19, sytuacja szybko się zmienia (https://www.idsociety.org/practice-guideline/covid-19-guideline-treatment-and-management).
- Bezpłatne informacje na temat COVID-19 są dostępne w American Family Physician pod adresem https://www.aafp.org/journals/afp/explore/COVID-19.html oraz w Essential Evidence Plus pod adresem http://www.essentialevidenceplus.com/content/eee/904."
Klasa II: Leczenie ambulatoryjne antybiotykami doustnymi (≤ 70 pkt)
Niskie ryzyko: śmiertelność 0,6-0,9%
Uwagi
Zgodnie z wytycznymi Amerykańskiego Towarzystwa Klatki Piersiowej (ATS) i Amerykańskiego Towarzystwa Chorób Zakaźnych (IDSA) dotyczącymi postępowania u pacjentów z pozaszpitalnym zapaleniem płuc (CAP) (Armstrong, 2020; Womack & Kropa, 2022):
- Ocena kliniczna jest kluczowym elementem w podjęciu decyzji o konieczności hospitalizacji.
- U pacjentów niskiego ryzyka mogą występować istotne przeciwwskazania do leczenia ambulatoryjnego, takie jak niepowściągliwe wymioty, dożylne przyjmowanie narkotyków, zaburzenie używania alkoholu, niewiarygodna samoopieka lub ciężkie zaburzenia psychiczne, które mogą wymagać hospitalizacji w celu zapewnienia przestrzegania leczenia.
- Zwalidowane kliniczne reguły predykcyjne, takie jak CURB-65 i Pneumonia Severity Index (PSI), nie pozwalają skutecznie określić wymaganego poziomu opieki.
- Do przewidywania przyjęcia na OIT preferowane są kryteria ATS/IDSA ciężkiego CAP.¹
- Pięciodniowe kuracje antybiotykowe są zalecane u wszystkich pacjentów z CAP, z ponowną oceną po zakończeniu leczenia.
- U pacjentów leczonych ambulatoryjnie bez chorób współistniejących zalecane jest leczenie amoksycyliną, doksycykliną lub makrolidem.
- Rutynowe leczenie CAP samym makrolidem nie jest już zalecane, chyba że lokalna oporność jest niska (< 25%).
- U pacjentów leczonych ambulatoryjnie z chorobami współistniejącymi oraz hospitalizowanych z niecięższym zapaleniem płuc zalecane jest skojarzenie beta-laktamu lub cefalosporyny trzeciej generacji z makrolidem albo monoterapia fluorochinolonem oddechowym.
- Leczenie ukierunkowane na metycylinooporne Staphylococcus aureus lub zakażenie Pseudomonas należy stosować tylko wtedy, gdy występują czynniki ryzyka zakażenia tymi patogenami.
¹Oświadczenie dotyczące COVID-19 (Armstrong, 2020): "Uwaga redakcji: Niniejsze wytyczne ATS/IDSA powstały przed pandemią COVID-19, która zmieniła diagnostykę i postępowanie w zakażeniach dolnych dróg oddechowych. Obecna wersja wytycznych ogranicza testowanie i leczenie przeciwwirusowe u pacjentów z grypą, a spodziewamy się, że testowanie w kierunku zakażenia koronawirusem 2 ciężkiego ostrego zespołu oddechowego oraz jego leczenie staną się trwałym elementem standardowej opieki w zapaleniu płuc.
- Chociaż IDSA opublikowało wstępne wytyczne dotyczące postępowania w COVID-19, sytuacja szybko się zmienia (https://www.idsociety.org/practice-guideline/covid-19-guideline-treatment-and-management).
- Bezpłatne informacje na temat COVID-19 są dostępne w American Family Physician pod adresem https://www.aafp.org/journals/afp/explore/COVID-19.html oraz w Essential Evidence Plus pod adresem http://www.essentialevidenceplus.com/content/eee/904."
Klasa III: Leczenie ambulatoryjne lub przyjęcie do szpitala (71-90 pkt)
Niskie ryzyko: śmiertelność 0,9-2,8%
Kwestie do rozważenia
Zgodnie z wytycznymi praktyki klinicznej Amerykańskiego Towarzystwa Chorób Płuc (American Thoracic Society, ATS) i Amerykańskiego Towarzystwa Chorób Zakaźnych (Infectious Diseases Society of America, IDSA) dotyczącymi pacjentów z pozaszpitalnym zapaleniem płuc (CAP)(Armstrong, 2020; Womack & Kropa, 2022):
- Ocena kliniczna jest kluczowym elementem w podejmowaniu decyzji o konieczności hospitalizacji.
- U pacjentów niskiego ryzyka mogą występować istotne przeciwwskazania do leczenia ambulatoryjnego, takie jak niepowściągliwe wymioty, dożylne używanie narkotyków, zaburzenia związane z używaniem alkoholu, brak wiarygodnej samoopieki lub ciężkie zaburzenia psychiczne, które mogą wymagać hospitalizacji w celu zapewnienia przestrzegania zaleceń terapeutycznych.
- Zwalidowane reguły predykcji klinicznej, takie jak CURB-65 i wskaźnik ciężkości zapalenia płuc (Pneumonia Severity Index, PSI), nie pozwalają skutecznie określić wymaganego poziomu opieki.
- Do przewidywania przyjęcia na oddział intensywnej terapii preferowane są kryteria ATS/IDSA ciężkiego CAP.¹
- U wszystkich pacjentów z CAP zaleca się pięciodniowe kursy antybiotykoterapii z ponowną oceną po zakończeniu leczenia.
- U pacjentów leczonych ambulatoryjnie bez chorób współistniejących zaleca się leczenie amoksycyliną, doksycykliną lub makrolidem.
- Rutynowe leczenie CAP monoterapią makrolidem nie jest już zalecane, chyba że lokalna oporność jest niska (< 25%).
- U pacjentów leczonych ambulatoryjnie z chorobami współistniejącymi oraz u pacjentów hospitalizowanych z zapaleniem płuc o przebiegu nieciężkim zaleca się skojarzenie beta-laktamu lub cefalosporyny trzeciej generacji z makrolidem albo monoterapię fluorochinolonem oddechowym.
- Pacjentów należy leczyć w kierunku zakażenia metycylinoopornym Staphylococcus aureus lub Pseudomonas wyłącznie wtedy, gdy występują u nich czynniki ryzyka zakażenia tymi patogenami.
¹Oświadczenie dotyczące COVID-19 (Armstrong, 2020): "Uwaga redakcji: Niniejsze wytyczne ATS/IDSA powstały przed pandemią COVID-19, która zmieniła diagnostykę i postępowanie w zakażeniach dolnych dróg oddechowych. Obecna wersja wytycznych ogranicza testowanie i leczenie przeciwwirusowe u pacjentów z grypą, a spodziewamy się, że testowanie w kierunku zakażenia koronawirusem ciężkiego ostrego zespołu oddechowego 2 (SARS-CoV-2) oraz jego leczenie staną się trwałym elementem standardowej opieki w zapaleniu płuc.
- Chociaż IDSA opublikowało wstępne wytyczne dotyczące postępowania w COVID-19, sytuacja szybko się zmienia (https://www.idsociety.org/practice-guideline/covid-19-guideline-treatment-and-management).
- Bezpłatne informacje na temat COVID-19 są dostępne w czasopiśmie American Family Physician pod adresem https://www.aafp.org/journals/afp/explore/COVID-19.html oraz w Essential Evidence Plus pod adresem http://www.essentialevidenceplus.com/content/eee/904."
Cytowanie
Fine MJ, Auble TE, Yealy DM, Hanusa BH, Weissfeld LA, Singer DE, Coley CM, Marrie TJ, Kapoor WN. A prediction rule to identify low-risk patients with community-acquired pneumonia. N Engl J Med. 1997 Jan 23;336(4):243-50.
Literatura
A prediction rule to identify low-risk patients with community-acquired pneumonia. N Engl J Med. 1997 Jan 23;336(4):243-50.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/8995086/Validity of pneumonia severity index and CURB-65 severity scoring systems in community acquired pneumonia in an Indian setting. Indian J Chest Dis Allied Sci. 2010 Jan-Mar;52(1):9-17.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20364609/Validation of PSI/PORT, CURB-65 and SCAP scoring system in COVID-19 pneumonia for prediction of disease severity and 14-day mortality. Clin Respir J. 2021 May;15(5):467-471.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33417280/Community-Acquired Pneumonia: Updated Recommendations from the ATS and IDSA. Am Fam Physician. 2020;102(2):121-124
https://www.aafp.org/pubs/afp/issues/2020/0715/p121.htmlCommunity-Acquired Pneumonia in Adults: Rapid Evidence Review. Am Fam Physician. 2022 Jun 1;105(6):625-630.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35704808/Diagnosis and Treatment of Adults with Community-acquired Pneumonia. An Official Clinical Practice Guideline of the American Thoracic Society and Infectious Diseases Society of America. Am J Respir Crit Care Med. 2019 Oct 1;200(7):e45-e67.
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6812437/
- Autor
Dr. Michael J. Fine, MD, MScProfessor in the Division of General Internal Medicine at the University of Pittsburgh. Director of the Center for Health Equity Research and Promotion (CHERP) at the VA Pittsburgh Healthcare System.
- Udostępnia
EVAL Foundation
- Współpracownik · Recenzent
Jennifer Glen, DNP, FNP-BCEVAL Health, Chief Medical Officer EVAL Foundation