Wypróbuj

WypróbujPrzeglądDowodyWspółpracownicy

Instrukcje

Ocena dotyczy wyłącznie dzieci z wynikiem w Skali Śpiączki Glasgow ≥ 14.

Wiek

Wprowadzenie
Uważa się, że u populacji pediatrycznej (wiek 18 lat lub mniej) wykonanie TK głowy wiąże się ze zwiększonym ryzykiem śmiertelnego nowotworu złośliwego w ciągu życia pacjenta, przy czym ryzyko to maleje z wiekiem. Szacowane ryzyko śmiertelnego nowotworu złośliwego po TK głowy wykonanej w ciągu jednego roku życia wynosi 1 na 1000-1500. Ryzyko maleje do 1 na 5000, gdy pacjent ma 10 lat. Pediatric Emergency Care Applied Research Network (PECARN) przeprowadziła największe badanie mające na celu opracowanie i walidację klinicznych reguł predykcyjnych służących identyfikacji dzieci z bardzo niskim ryzykiem klinicznie istotnego urazowego uszkodzenia mózgu (ciTBI) po tępym urazie głowy, które nie wymagają badań obrazowych. W rezultacie Reguła predykcyjna PECARN dotycząca urazu głowy u dzieci może pomóc lekarzom w ustaleniu, których pacjentów pediatrycznych można bezpiecznie wypisać bez wykonywania TK głowy. Należy zauważyć, że wyniki badania PECARN wskazują, iż urazowe uszkodzenie mózgu (TBI) u dzieci występuje ogółem rzadko, z niskim odsetkiem TBI w TK głowy (5,2%) i jeszcze niższym odsetkiem ciTBI (0,9%).

Punktacja

Reguła predykcyjna PECARN dotycząca urazu głowy u dzieci jest dobrze zwalidowanym narzędziem wspomagającym podejmowanie decyzji klinicznych. Kryteria pozwalają klinicystom bezpiecznie wykluczyć obecność klinicznie istotnego urazowego uszkodzenia mózgu u dzieci po urazie głowy bez potrzeby wykonywania TK.

Zalecenia	Kryteria	Wyniki badania PECARN
TK niezalecana (wiek < 2 lat)	< 2 lat „Nie” dla następujących: GCS¹ ≤ 14 lub inne objawy AMS² lub wyczuwalne złamanie czaszki „Nie” dla następujących: krwiak skóry głowy w okolicy potylicznej, ciemieniowej lub skroniowej; utrata przytomności (LOC³) w wywiadzie ≥ 5 sek.; zachowanie dziecka odbiegające od normy według rodzica lub ciężki mechanizm⁴ urazu	Stanowi 53,2% populacji. Ryzyko ciTBI⁷ (<0,02%) jest wyjątkowo niskie, zazwyczaj niższe niż ryzyko nowotworów wywołanych przez TK.
TK niezalecana (wiek ≥ 2 lat)	≥ 2 lat „Nie” dla następujących: GCS ≤ 14 lub inne objawy AMS lub objawy złamania podstawy czaszki „Nie” dla następujących: utrata przytomności w wywiadzie lub wymioty w wywiadzie lub silny ból głowy lub ciężki mechanizm urazu	Stanowi 57,2% populacji. Ryzyko ciTBI (<0,05%) jest wyjątkowo niskie, zazwyczaj niższe niż ryzyko nowotworów wywołanych przez TK.
TK zalecana (wiek < 2 lat)	< 2 lat „Tak” dla następujących: GCS ≤ 14 lub inne objawy AMS lub wyczuwalne złamanie czaszki	Stanowi 13,9% populacji. Ryzyko ciTBI (4,4%)
TK zalecana (wiek ≥ 2 lat)	≥ 2 lat „Tak” dla następujących: GCS ≤ 14 lub inne objawy AMS lub objawy złamania podstawy czaszki	Stanowi 14% populacji. Ryzyko ciTBI (4,3%)
Obserwacja a TK na podstawie innych czynników klinicznych⁵ (wiek < 2 lat)	< 2 lat „Tak” dla następujących: GCS ≤ 14 lub inne objawy AMS lub wyczuwalne złamanie czaszki „Tak” dla następujących: krwiak skóry głowy w okolicy potylicznej, ciemieniowej lub skroniowej; utrata przytomności w wywiadzie ≥ 5 sek.; zachowanie dziecka odbiegające od normy według rodzica lub ciężki mechanizm urazu	Stanowi 32,9% populacji. Ryzyko ciTBI (0,9%) U pacjentów z pewnymi objawami izolowanymi (tj. bez innych objawów sugerujących urazowe uszkodzenie mózgu) ryzyko ciTBI jest istotnie niższe niż 1%
Obserwacja a TK na podstawie innych czynników klinicznych (wiek ≥2 lat)	≥ 2 lat „Tak” dla następujących: GCS ≤ 14 lub inne objawy AMS lub objawy złamania podstawy czaszki „Tak” dla następujących: utrata przytomności w wywiadzie lub wymioty w wywiadzie lub silny ból głowy lub ciężki mechanizm urazu	Stanowi 28,8% populacji. Ryzyko ciTBI (0,8%) U pacjentów z pewnymi objawami izolowanymi (tj. bez innych objawów sugerujących urazowe uszkodzenie mózgu) ryzyko ciTBI jest istotnie niższe niż 1%

¹Skala Śpiączki Glasgow (GCS)

²Inne objawy zaburzeń stanu psychicznego (AMS): pobudzenie, senność, powtarzające się pytania lub powolna reakcja na komunikację werbalną.

³Utrata przytomności (LOC)

⁴Ciężki mechanizm urazu:

Wypadek komunikacyjny (MVC) z wyrzuceniem pacjenta z pojazdu
MVC ze śmiercią innego pasażera lub dachowaniem
Pieszy lub rowerzysta bez kasku potrącony przez pojazd silnikowy
Upadek z wysokości > 3 ft (0,9 m)
Uderzenie głowy przedmiotem o dużej sile uderzenia

⁵Inne czynniki kliniczne obejmują:

Doświadczenie klinicysty
Objawy mnogie a objawy izolowane⁶
Nasilenie objawów podmiotowych lub przedmiotowych po obserwacji na oddziale ratunkowym
Wiek < 3 miesięcy
Preferencje rodziców

⁶Objawy izolowane:

Izolowana utrata przytomności
Izolowany ból głowy
Izolowane wymioty
Pewne typy izolowanych krwiaków skóry głowy u niemowląt w wieku > 3 miesięcy

⁷Definicja klinicznie istotnego urazowego uszkodzenia mózgu (ciTBI)

(dowolne z poniższych)

Zgon z powodu urazowego uszkodzenia mózgu (TBI)
Interwencja neurochirurgiczna z powodu TBI
Intubacja trwająca dłużej niż 24 godziny z powodu TBI
Hospitalizacja przez 2 noce lub dłużej z powodu TBI w połączeniu z TBI w TK^

^Definicja TBI w TK (dowolne z poniższych):

Krwotok lub stłuczenie śródczaszkowe
Obrzęk mózgu
Zawał pourazowy
Rozlane uszkodzenie aksonalne
Uszkodzenie typu ścinania (shearing injury)
Zakrzepica zatoki esowatej
Przesunięcie struktur śródczaszkowych w linii środkowej lub objawy wgłobienia mózgu
Rozstęp (diastaza) szwów czaszki
Odma śródczaszkowa
Złamanie czaszki z wgłobieniem odłamu na głębokość co najmniej równą grubości blaszki kostnej czaszki

Uwagi dotyczące postępowania:

Ocena kliniczna odgrywa również kluczową rolę w diagnostyce i podejmowaniu decyzji o dalszym postępowaniu. Na przykład decyzja może opierać się na:
- Tym, czy zdarzenie było obserwowane, lub wiarygodności wywiadu
- Wieku pacjenta
- Preferencjach rodziców
- Pogorszeniu stanu klinicznego
- Chorobach współistniejących pacjenta
U pacjentów z podejrzeniem lub radiologicznie potwierdzonym urazowym uszkodzeniem mózgu (TBI):
- Najpierw ocenić ABC i rozważyć konsultację neurochirurgiczną/OIT
- Zapoznać się z protokołami instytucjonalnymi dotyczącymi np.:
  - Postępowania z płynami
  - Profilaktyki napadów drgawkowych
  - Hipertonicznego roztworu soli lub mannitolu
  - Przyjęcia do szpitala lub dalszego postępowania
U pacjentów, u których nie wykonano badań obrazowych – obserwacja przez 4-6 godzin w celu monitorowania zmian stanu klinicznego.
U pacjentów wypisywanych do domu
- Uspokojenie, edukacja oraz jednoznaczne zalecenia dotyczące zgłoszenia się ponownie w razie pogorszenia.
- Kontrola u lekarza podstawowej opieki zdrowotnej lub neurologa.
- W przypadku podejrzenia wstrząśnienia mózgu – wskazówki dotyczące powrotu do aktywności sportowej lub do szkoły.
  - Materiały: Świadomość, rozpoznawanie i leczenie wstrząśnienia mózgu (AAFP).

Wszystkie pytania i możliwe wyniki

InstrukcjeTytuł niewidoczny

Wiek

Select one option:

< 2 lat
≥ 2 lat

GCS¹ ≤ 14 lub inne objawy AMS² lub wyczuwalne złamanie czaszki?

¹Skala śpiączek Glasgow (GCS)

²Inne objawy zmienionego stanu psychicznego (AMS): pobudzenie, senność, powtarzające się pytania lub spowolniona odpowiedź na komunikację słowną.

Select one option:

Krwiak podskórny okolicy potylicznej, ciemieniowej lub skroniowej; utrata przytomności (LOC¹) w wywiadzie ≥ 5 sek.; dziecko nie zachowuje się normalnie według rodzica lub ciężki mechanizm² urazu?

¹Utrata przytomności (LOC)

²Ciężki mechanizm urazu:

Wypadek komunikacyjny (MVC) z wyrzuceniem pacjenta z pojazdu
MVC ze śmiercią innego pasażera lub dachowaniem
Pieszy lub rowerzysta bez kasku potrącony przez pojazd silnikowy
Upadek z wysokości > 3 ft (0,9 m)
Uderzenie w głowę przedmiotem o dużej sile uderzenia

Select one option:

GCS¹ ≤ 14 lub inne objawy AMS² lub objawy złamania podstawy czaszki?

¹Skala śpiączek Glasgow (GCS)

²Inne objawy zmienionego stanu psychicznego (AMS): pobudzenie, senność, powtarzające się pytania lub spowolniona odpowiedź na komunikację słowną.

Select one option:

Utrata przytomności (LOC¹) w wywiadzie lub wymioty w wywiadzie lub silny ból głowy lub ciężki mechanizm² urazu?

¹Utrata przytomności (LOC)

²Ciężki mechanizm urazu:

Wypadek komunikacyjny (MVC) z wyrzuceniem pacjenta z pojazdu
MVC ze śmiercią innego pasażera lub dachowaniem
Pieszy lub rowerzysta bez kasku potrącony przez pojazd silnikowy
Upadek z wysokości > 5 ft (1,5 m)
Uderzenie głowy przedmiotem o dużej sile uderzenia

Select one option:

Możliwe wyniki

TK zalecana (≥ 2 lat)

Wyniki PECARN:

Stanowi 14% populacji.
Ryzyko ciTBI¹ (4,3%)

Uwagi dotyczące postępowania:

Osąd kliniczny odgrywa kluczową rolę w diagnostyce i podejmowaniu decyzji o dalszym postępowaniu. Przykładowo, może on opierać się na:
- Tym, czy zdarzenie było obserwowane przez świadków, lub wiarygodności wywiadu
- Wieku pacjenta
- Preferencjach rodziców
- Pogorszeniu stanu klinicznego
- Chorobach współistniejących pacjenta
U pacjentów z podejrzeniem lub radiologicznie potwierdzonym TBI:
- Najpierw ocenić ABC i rozważyć konsultację neurochirurgiczną/OIT
- Zapoznać się z protokołami instytucjonalnymi dotyczącymi np.:
  - Postępowania płynowego
  - Profilaktyki napadów drgawkowych
  - Hipertonicznego roztworu soli lub mannitolu
  - Przyjęcia do szpitala lub dalszego postępowania
U pacjentów, u których nie wykonano badań obrazowych: obserwacja przez 4-6 godzin w celu monitorowania zmian stanu klinicznego.
U pacjentów wypisywanych do domu
- Uspokojenie rodziców, edukacja oraz ścisłe zalecenia dotyczące powrotu w razie pogorszenia.
- Kontrola u lekarza podstawowej opieki zdrowotnej lub neurologa.
- W przypadku podejrzenia wstrząśnienia mózgu — wskazówki profilaktyczne dotyczące powrotu do aktywności sportowej lub do szkoły.
  - Świadomość, rozpoznawanie i leczenie wstrząśnienia mózgu (AAFP) – materiały.

¹Definicja klinicznie istotnego urazu mózgu (ciTBI)

(którekolwiek z poniższych)

Zgon z powodu urazowego uszkodzenia mózgu (TBI)
Interwencja neurochirurgiczna z powodu TBI
Intubacja trwająca dłużej niż 24 godziny z powodu TBI
Hospitalizacja przez co najmniej 2 noce z powodu TBI w połączeniu z TBI w TK²

²Definicja TBI w TK (którekolwiek z poniższych):

Krwotok lub stłuczenie wewnątrzczaszkowe
Obrzęk mózgu
Zawał pourazowy
Rozlane uszkodzenie aksonalne
Uszkodzenie typu ścinania (shearing injury)
Zakrzepica zatoki esowatej
Przemieszczenie struktur śródczaszkowych w linii środkowej lub objawy wgłobienia mózgu
Rozstęp (diastaza) szwów czaszki
Odma wewnątrzczaszkowa
Złamanie czaszki z wgłobieniem odłamu co najmniej o szerokość blaszki kostnej czaszki

TK niezalecana (< 2 lat)

Wyniki PECARN:

Stanowi 53,2% populacji.
Ryzyko ciTBI¹ (<0,02%) jest wyjątkowo niskie, zazwyczaj niższe niż ryzyko nowotworów wywołanych przez TK.
Dlatego u większości pacjentów z tej grupy badanie TK nie jest wskazane.

Uwagi dotyczące postępowania:

Osąd kliniczny odgrywa kluczową rolę w diagnostyce i podejmowaniu decyzji o dalszym postępowaniu. Może on opierać się na:
- Tym, czy zdarzenie było obserwowane przez świadków, lub wiarygodności wywiadu
- Wieku pacjenta
- Preferencjach rodziców
- Pogorszeniu stanu klinicznego
- Chorobach współistniejących pacjenta
U pacjentów, u których nie wykonano badań obrazowych: obserwacja przez 4-6 godzin w celu monitorowania zmian stanu klinicznego.
U pacjentów wypisywanych do domu
- Uspokojenie rodziców, edukacja oraz ścisłe zalecenia dotyczące powrotu w razie pogorszenia.
- Kontrola u lekarza podstawowej opieki zdrowotnej lub neurologa.
- W przypadku podejrzenia wstrząśnienia mózgu — wskazówki profilaktyczne dotyczące powrotu do aktywności sportowej lub do szkoły.
  - Świadomość, rozpoznawanie i leczenie wstrząśnienia mózgu (AAFP) – materiały.

¹Definicja klinicznie istotnego urazu mózgu (ciTBI)

(którekolwiek z poniższych)

Zgon z powodu urazowego uszkodzenia mózgu (TBI)
Interwencja neurochirurgiczna z powodu TBI
Intubacja trwająca dłużej niż 24 godziny z powodu TBI
Hospitalizacja przez co najmniej 2 noce z powodu TBI w połączeniu z TBI w TK²

²Definicja TBI w TK (którekolwiek z poniższych):

Krwotok lub stłuczenie wewnątrzczaszkowe
Obrzęk mózgu
Zawał pourazowy
Rozlane uszkodzenie aksonalne
Uszkodzenie typu ścinania (shearing injury)
Zakrzepica zatoki esowatej
Przemieszczenie struktur śródczaszkowych w linii środkowej lub objawy wgłobienia mózgu
Rozstęp (diastaza) szwów czaszki
Odma wewnątrzczaszkowa
Złamanie czaszki z wgłobieniem odłamu co najmniej o szerokość blaszki kostnej czaszki

TK niezalecana ( ≥ 2 lat)

Wyniki PECARN:

Stanowi 57,2% populacji.
Ryzyko ciTBI¹ (<0,05%) jest wyjątkowo niskie, zazwyczaj niższe niż ryzyko nowotworów wywołanych przez TK.
Dlatego u większości pacjentów z tej grupy badanie TK nie jest wskazane.

Uwagi dotyczące postępowania:

Osąd kliniczny odgrywa kluczową rolę w diagnostyce i podejmowaniu decyzji o dalszym postępowaniu. Może on opierać się na:
- Tym, czy zdarzenie było obserwowane przez świadków, lub wiarygodności wywiadu
- Wieku pacjenta
- Preferencjach rodziców
- Pogorszeniu stanu klinicznego
- Chorobach współistniejących pacjenta
U pacjentów, u których nie wykonano badań obrazowych: obserwacja przez 4-6 godzin w celu monitorowania zmian stanu klinicznego.
U pacjentów wypisywanych do domu
- Uspokojenie rodziców, edukacja oraz ścisłe zalecenia dotyczące powrotu w razie pogorszenia.
- Kontrola u lekarza podstawowej opieki zdrowotnej lub neurologa.
- W przypadku podejrzenia wstrząśnienia mózgu — wskazówki profilaktyczne dotyczące powrotu do aktywności sportowej lub do szkoły.
  - Świadomość, rozpoznawanie i leczenie wstrząśnienia mózgu (AAFP) – materiały.

¹Definicja klinicznie istotnego urazu mózgu (ciTBI)

(którekolwiek z poniższych)

Zgon z powodu urazowego uszkodzenia mózgu (TBI)
Interwencja neurochirurgiczna z powodu TBI
Intubacja trwająca dłużej niż 24 godziny z powodu TBI
Hospitalizacja przez co najmniej 2 noce z powodu TBI w połączeniu z TBI w TK²

²Definicja TBI w TK (którekolwiek z poniższych):

Krwotok lub stłuczenie wewnątrzczaszkowe
Obrzęk mózgu
Zawał pourazowy
Rozlane uszkodzenie aksonalne
Uszkodzenie typu ścinania (shearing injury)
Zakrzepica zatoki esowatej
Przemieszczenie struktur śródczaszkowych w linii środkowej lub objawy wgłobienia mózgu
Rozstęp (diastaza) szwów czaszki
Odma wewnątrzczaszkowa
Złamanie czaszki z wgłobieniem odłamu co najmniej o szerokość blaszki kostnej czaszki

Obserwacja a TK na podstawie innych czynników klinicznych¹ (< 2 lat)

¹Inne czynniki kliniczne obejmują:

Doświadczenie klinicysty
Objawy mnogie a objawy izolowane²
Nasilenie objawów lub oznak po obserwacji na oddziale ratunkowym
Wiek < 3 miesięcy
Preferencje rodziców

²Objawy izolowane:

Izolowana utrata przytomności
Izolowany ból głowy
Izolowane wymioty
Niektóre rodzaje izolowanych krwiaków podskórnych głowy u niemowląt w wieku > 3 miesięcy

Wyniki PECARN:

Stanowi 32,9% populacji.
Ryzyko ciTBI³ (0,9%)
Pacjenci z niektórymi objawami izolowanymi (tzn. bez innych objawów sugerujących uraz mózgu) mają ryzyko ciTBI znacznie niższe niż 1%

Uwagi dotyczące postępowania:

Osąd kliniczny również odgrywa kluczową rolę w diagnostyce i podejmowaniu decyzji o dalszym postępowaniu. Przykładowo, może on opierać się na:
- Tym, czy zdarzenie było obserwowane przez świadków, lub wiarygodności wywiadu
- Wieku pacjenta
- Preferencjach rodziców
- Pogorszeniu stanu klinicznego
- Chorobach współistniejących pacjenta
U pacjentów z podejrzeniem lub radiologicznie potwierdzonym urazowym uszkodzeniem mózgu (TBI):
- Najpierw ocenić ABC i rozważyć konsultację neurochirurgiczną/OIT
- Zapoznać się z protokołami instytucjonalnymi dotyczącymi np.:
  - Postępowania płynowego
  - Profilaktyki napadów drgawkowych
  - Hipertonicznego roztworu soli lub mannitolu
  - Przyjęcia do szpitala lub dalszego postępowania
U pacjentów, u których nie wykonano badań obrazowych: obserwacja przez 4-6 godzin w celu monitorowania zmian stanu klinicznego.
U pacjentów wypisywanych do domu
- Uspokojenie rodziców, edukacja oraz ścisłe zalecenia dotyczące powrotu w razie pogorszenia.
- Kontrola u lekarza podstawowej opieki zdrowotnej lub neurologa.
- W przypadku podejrzenia wstrząśnienia mózgu — wskazówki profilaktyczne dotyczące powrotu do aktywności sportowej lub do szkoły.
  - Świadomość, rozpoznawanie i leczenie wstrząśnienia mózgu (AAFP) – materiały.

³Definicja klinicznie istotnego urazu mózgu (ciTBI)

(którekolwiek z poniższych)

Zgon z powodu TBI
Interwencja neurochirurgiczna z powodu TBI
Intubacja trwająca dłużej niż 24 godziny z powodu TBI
Hospitalizacja przez co najmniej 2 noce z powodu TBI w połączeniu z TBI w TK⁴

⁴Definicja TBI w TK (którekolwiek z poniższych):

Krwotok lub stłuczenie wewnątrzczaszkowe
Obrzęk mózgu
Zawał pourazowy
Rozlane uszkodzenie aksonalne
Uszkodzenie typu ścinania (shearing injury)
Zakrzepica zatoki esowatej
Przemieszczenie struktur śródczaszkowych w linii środkowej lub objawy wgłobienia mózgu
Rozstęp (diastaza) szwów czaszki
Odma wewnątrzczaszkowa
Złamanie czaszki z wgłobieniem odłamu co najmniej o szerokość blaszki kostnej czaszki

TK zalecana (< 2 lat)

Wyniki PECARN:

Stanowi 13,9% populacji.
Ryzyko ciTBI¹ (4,4%)

Uwagi dotyczące postępowania:

Osąd kliniczny odgrywa kluczową rolę w diagnostyce i podejmowaniu decyzji o dalszym postępowaniu. Przykładowo, może on opierać się na:
- Tym, czy zdarzenie było obserwowane przez świadków, lub wiarygodności wywiadu
- Wieku pacjenta
- Preferencjach rodziców
- Pogorszeniu stanu klinicznego
- Chorobach współistniejących pacjenta
U pacjentów z podejrzeniem lub radiologicznie potwierdzonym TBI:
- Najpierw ocenić ABC i rozważyć konsultację neurochirurgiczną/OIT
- Zapoznać się z protokołami instytucjonalnymi dotyczącymi np.:
  - Postępowania płynowego
  - Profilaktyki napadów drgawkowych
  - Hipertonicznego roztworu soli lub mannitolu
  - Przyjęcia do szpitala lub dalszego postępowania
U pacjentów, u których nie wykonano badań obrazowych: obserwacja przez 4-6 godzin w celu monitorowania zmian stanu klinicznego.
U pacjentów wypisywanych do domu
- Uspokojenie rodziców, edukacja oraz ścisłe zalecenia dotyczące powrotu w razie pogorszenia.
- Kontrola u lekarza podstawowej opieki zdrowotnej lub neurologa.
- W przypadku podejrzenia wstrząśnienia mózgu — wskazówki profilaktyczne dotyczące powrotu do aktywności sportowej lub do szkoły.
  - Świadomość, rozpoznawanie i leczenie wstrząśnienia mózgu (AAFP) – materiały.

¹Definicja klinicznie istotnego urazu mózgu (ciTBI)

(którekolwiek z poniższych)

Zgon z powodu urazowego uszkodzenia mózgu (TBI)
Interwencja neurochirurgiczna z powodu TBI
Intubacja trwająca dłużej niż 24 godziny z powodu TBI
Hospitalizacja przez co najmniej 2 noce z powodu TBI w połączeniu z TBI w TK²

²Definicja TBI w TK (którekolwiek z poniższych):

Krwotok lub stłuczenie wewnątrzczaszkowe
Obrzęk mózgu
Zawał pourazowy
Rozlane uszkodzenie aksonalne
Uszkodzenie typu ścinania (shearing injury)
Zakrzepica zatoki esowatej
Przemieszczenie struktur śródczaszkowych w linii środkowej lub objawy wgłobienia mózgu
Rozstęp (diastaza) szwów czaszki
Odma wewnątrzczaszkowa
Złamanie czaszki z wgłobieniem odłamu co najmniej o szerokość blaszki kostnej czaszki

Zasoby

Wytyczne i narzędzia CDC

Narzędzia edukacyjne CDC Heads Up

Materiały AAFP dotyczące rozpoznawania, świadomości i leczenia wstrząśnienia mózgu

Ocena ostrego wstrząśnienia mózgu (ACE): gabinet lekarza/klinicysty

List do szkoły: powrót do szkoły po wstrząśnieniu mózgu

Obserwacja a TK na podstawie innych czynników klinicznych¹ (wiek ≥2 lat)

¹Inne czynniki kliniczne obejmują:

Doświadczenie klinicysty
Objawy mnogie a objawy izolowane²
Nasilenie objawów podmiotowych lub przedmiotowych po obserwacji na oddziale ratunkowym
Preferencje rodziców

²Objawy izolowane:

Izolowana utrata przytomności
Izolowany ból głowy
Izolowane wymioty
Pewne typy izolowanych krwiaków skóry głowy u niemowląt w wieku > 3 miesięcy

Wyniki badania PECARN:

Stanowi 28,8% populacji.
Ryzyko ciTBI³ (0,8%)
U pacjentów z pewnymi objawami izolowanymi (tj. bez innych objawów sugerujących urazowe uszkodzenie mózgu) ryzyko ciTBI jest istotnie niższe niż 1%

Uwagi dotyczące postępowania:

Ocena kliniczna odgrywa również kluczową rolę w diagnostyce i podejmowaniu decyzji o dalszym postępowaniu. Na przykład decyzja może opierać się na:
- Tym, czy zdarzenie było obserwowane, lub wiarygodności wywiadu
- Wieku pacjenta
- Preferencjach rodziców
- Pogorszeniu stanu klinicznego
- Chorobach współistniejących pacjenta
U pacjentów z podejrzeniem lub radiologicznie potwierdzonym urazowym uszkodzeniem mózgu (TBI):
- Najpierw ocenić ABC i rozważyć konsultację neurochirurgiczną/OIT
- Zapoznać się z protokołami instytucjonalnymi dotyczącymi np.:
  - Postępowania z płynami
  - Profilaktyki napadów drgawkowych
  - Hipertonicznego roztworu soli lub mannitolu
  - Przyjęcia do szpitala lub dalszego postępowania
U pacjentów, u których nie wykonano badań obrazowych – obserwacja przez 4-6 godzin w celu monitorowania zmian stanu klinicznego.
U pacjentów wypisywanych do domu
- Uspokojenie, edukacja oraz jednoznaczne zalecenia dotyczące zgłoszenia się ponownie w razie pogorszenia.
- Kontrola u lekarza podstawowej opieki zdrowotnej lub neurologa.
- W przypadku podejrzenia wstrząśnienia mózgu – wskazówki dotyczące powrotu do aktywności sportowej lub do szkoły.
  - Materiały: Świadomość, rozpoznawanie i leczenie wstrząśnienia mózgu (AAFP).

³Definicja klinicznie istotnego urazowego uszkodzenia mózgu (ciTBI)

(dowolne z poniższych)

Zgon z powodu TBI
Interwencja neurochirurgiczna z powodu TBI
Intubacja trwająca dłużej niż 24 godziny z powodu TBI
Hospitalizacja przez 2 noce lub dłużej z powodu TBI w połączeniu z TBI w TK⁴

⁴Definicja TBI w TK (dowolne z poniższych):

Krwotok lub stłuczenie śródczaszkowe
Obrzęk mózgu
Zawał pourazowy
Rozlane uszkodzenie aksonalne
Uszkodzenie typu ścinania (shearing injury)
Zakrzepica zatoki esowatej
Przesunięcie struktur śródczaszkowych w linii środkowej lub objawy wgłobienia mózgu
Rozstęp (diastaza) szwów czaszki
Odma śródczaszkowa
Złamanie czaszki z wgłobieniem odłamu na głębokość co najmniej równą grubości blaszki kostnej czaszki

Cytowanie

Kuppermann N, Holmes JF, Dayan PS, Hoyle JD Jr, Atabaki SM, Holubkov R, Nadel FM, Monroe D, Stanley RM, Borgialli DA, Badawy MK, Schunk JE, Quayle KS, Mahajan P, Lichenstein R, Lillis KA, Tunik MG, Jacobs ES, Callahan JM, Gorelick MH, Glass TF, Lee LK, Bachman MC, Cooper A, Powell EC, Gerardi MJ, Melville KA, Muizelaar JP, Wisner DH, Zuspan SJ, Dean JM, Wootton-Gorges SL; Pediatric Emergency Care Applied Research Network (PECARN). Identification of children at very low risk of clinically-important brain injuries after head trauma: a prospective cohort study. Lancet. 2009 Oct 3;374(9696):1160-70. doi: 10.1016/S0140-6736(09)61558-0. Epub 2009 Sep 14. Erratum in: Lancet. 2014 Jan 25;383(9914):308. PMID: 19758692.

Literatura

Identification of children at very low risk of clinically-important brain injuries after head trauma: a prospective cohort study. Lancet. 2009 Oct 3;374(9696):1160-70.
Kuppermann N, Holmes JF, Dayan PS, Hoyle JD Jr, Atabaki SM, Holubkov R, Nadel FM, Monroe D, Stanley RM, Borgialli DA, Badawy MK, Schunk JE, Quayle KS, Mahajan P, Lichenstein R, Lillis KA, Tunik MG, Jacobs ES, Callahan JM, Gorelick MH, Glass TF, Lee LK, Bachman MC, Cooper A, Powell EC, Gerardi MJ, Melville KA, Muizelaar JP, Wisner DH, Zuspan SJ, Dean JM, Wootton-Gorges SL; Pediatric Emergency Care Applied Research Network (PECARN).
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19758692/
Pediatric Emergency Care Applied Research Network head injury clinical prediction rules are reliable in practice. Arch Dis Child. 2014 May;99(5):427-31.
Schonfeld D, Bressan S, Da Dalt L, Henien MN, Winnett JA, Nigrovic LE.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24431418/
Estimated risks of radiation-induced fatal cancer from pediatric CT. AJR Am J Roentgenol. 2001 Feb;176(2):289-96.
Brenner D, Elliston C, Hall E, Berdon W.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/11159059/
Traumatic Brain Injury Study Group of the Pediatric Emergency Care Applied Research Network (PECARN). Association of traumatic brain injuries with vomiting in children with blunt head trauma. Ann Emerg Med. 2014 Jun;63(6):657-65.
Dayan PS, Holmes JF, Atabaki S, Hoyle J Jr, Tunik MG, Lichenstein R, Alpern E, Miskin M, Kuppermann N;
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24559605/
Traumatic Brain Injury Study Group of the Pediatric Emergency Care Applied Research Network (PECARN). Risk of traumatic brain injuries in children younger than 24 months with isolated scalp hematomas. Ann Emerg Med. 2014 Aug;64(2):153-62.
Dayan PS, Holmes JF, Schutzman S, Schunk J, Lichenstein R, Foerster LA, Hoyle J Jr, Atabaki S, Miskin M, Wisner D, Zuspan S, Kuppermann N;
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24635991/
Effectiveness of the head CT choice decision aid in parents of children with minor head trauma: study protocol for a multicenter randomized trial. Trials. 2014 Jun 25;15:253.
Hess EP, Wyatt KD, Kharbanda AB, Louie JP, Dayan PS, Tzimenatos L, Wootton-Gorges SL, Homme JL, Pencille R N L, LeBlanc A, Westphal JJ, Shepel K, Shah ND, Branda M, Herrin J, Montori VM, Kuppermann N.
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4081461/

Wszystkie pytania i możliwe wyniki

Cytowanie

Literatura

Powiązane oceny

Kanadyjska reguła oceny kręgosłupa szyjnego (Canadian C-Spine Rule)

Kanadyjska reguła wykonywania TK głowy w urazie głowy/urazie

Reguła New Orleans/Charity dotycząca urazu głowy

Kryteria NEXUS dotyczące obrazowania kręgosłupa szyjnego

Skala ciężkości urazów (Injury Severity Score, ISS)

RibScore

Więcej ocen — EVAL Foundation

Test identyfikacji zaburzeń związanych z używaniem alkoholu - C (AUDIT-C)

Test identyfikacji zaburzeń związanych z używaniem alkoholu (AUDIT)

Wynik oceny barku według Amerykańskiego Towarzystwa Chirurgów Barku i Łokcia (ASES)

Skala Oceny Aktywności Behawioralnej (BARS)

Test przesiewowy w kierunku nadużywania narkotyków (DAST-10)

Pomiar sprawności stopy i stawu skokowego (FAAM)

Wskaźnik niepełnosprawności stopy i stawu skokowego (FADI)

Zaburzenie lękowe uogólnione (GAD-7)