Kwestionariusz zdrowia pacjenta-9 (PHQ-9) dla dorosłych
Narzędzie oceny złożone z 10 pozycji, służące do przesiewowego wykrywania, diagnozowania, monitorowania i pomiaru nasilenia depresji.
UdostępniaPytania
Jak często w ciągu ostatnich 2 tygodni dokuczały Panu/Pani poniższe problemy?
Wprowadzenie
Duże zaburzenie depresyjne (MDD) jest jednym z najczęstszych zaburzeń psychicznych w Stanach Zjednoczonych (Maurer, Raymond & Davis, 2018). Kwestionariusz zdrowia pacjenta-9 (PHQ-9) to 9-pytaniowe, zwalidowane narzędzie przesiewowe i skala oceny nasilenia objawów, która pomaga lekarzom, zwykle w podstawowej opiece zdrowotnej i w placówkach zdrowia psychicznego, szybko wykryć klinicznie istotne zaburzenie depresyjne. PHQ-9 może pomagać lekarzom w rozpoznawaniu depresji, ilościowej ocenie objawów depresji oraz w monitorowaniu nasilenia i skuteczności leczenia. Wyższe wyniki wiążą się z gorszym stanem funkcjonalnym i trudnościami związanymi z objawami.
Jednak PHQ-9 daje dużo wyników fałszywie dodatnich w podstawowej opiece zdrowotnej – jedna metaanaliza wykazała, że tylko 50% pacjentów z dodatnim wynikiem badania przesiewowego faktycznie ma duże zaburzenie depresyjne (Levis i wsp., 2019). Dlatego przy przesiewowym wykrywaniu możliwej depresji rozpoznanie należy potwierdzić na podstawie kryteriów Diagnostycznego i statystycznego podręcznika zaburzeń psychicznych, wydanie 5 (DSM-5). Maurer i wsp. (2018) podsumowują zastosowanie PHQ-9 jako narzędzia przesiewowego oraz jego związek z kryteriami diagnostycznymi DSM-5 dla dużego zaburzenia depresyjnego. Ponadto należy rozważyć przyczyny źródłowe i inne zaburzenia psychiczne. Wyniki PHQ-9 > 9 miały czułość i swoistość 88% w wykrywaniu dużej depresji. Arkusz wskazówek przedstawia dodatkowe kryteria stosowane przy wstępnym rozpoznawaniu depresji na podstawie PHQ-9.
Kwestionariusz zdrowia pacjenta-9 (PHQ-9) to 10-pytaniowe, zwalidowane narzędzie przesiewowe i skala oceny nasilenia objawów, która pomaga lekarzom, zwykle w podstawowej opiece zdrowotnej i w placówkach zdrowia psychicznego, szybko wykryć klinicznie istotne zaburzenie depresyjne. Wyższe wyniki wiążą się z gorszym stanem funkcjonalnym i trudnościami związanymi z objawami. Ostatnie pytanie, Jak bardzo te problemy utrudniły Pani/Panu pracę, prowadzenie domu lub dobre relacje z innymi ludźmi, nie jest wliczane do wyniku, ale jest dobrym wskaźnikiem ogólnego upośledzenia funkcjonowania pacjenta i może służyć do śledzenia odpowiedzi na leczenie.
Punktacja i zalecenia
Na pierwsze 9 pytań odpowiada się jedną z poniższych odpowiedzi:
Odpowiedź | Punkty |
Wcale | 0 |
Przez kilka dni | 1 |
Przez ponad połowę dni | 2 |
Prawie codziennie | 3 |
Wynik | Zalecenie | Punktacja |
Nasilenie objawów depresji: brak (wynik 0-4 pkt) | Wsparcie i obserwacja | < 5 punktów |
Nasilenie objawów depresji: łagodna depresja |
| 5-9 punktów |
Nasilenie objawów depresji: umiarkowana depresja |
| 10-14 punktów |
Nasilenie objawów depresji: umiarkowanie ciężka depresja |
| 15-19 punktów |
Nasilenie objawów depresji: ciężka depresja |
| 20-27 punktów |
Dodatkowe uwagi
Wyniki PHQ-9 > 9 miały czułość i swoistość 88% w wykrywaniu dużej depresji. Arkusz wskazówek przedstawia dodatkowe kryteria stosowane przy wstępnym rozpoznawaniu depresji na podstawie PHQ-9. Jednak przy przesiewowym wykrywaniu możliwej depresji rozpoznanie należy potwierdzić na podstawie kryteriów DSM-5. Maurer i wsp. (2018) podsumowują zastosowanie PHQ-9 jako narzędzia przesiewowego oraz jego związek z kryteriami diagnostycznymi DSM-5 dla dużego zaburzenia depresyjnego. Ponadto należy rozważyć przyczyny źródłowe i inne zaburzenia psychiczne.
Postępowanie
Lekarz powinien wykluczyć somatyczne przyczyny objawów, naturalną żałobę, stres, choroby przewlekłe oraz epizod maniakalny lub hipomaniakalny w wywiadzie.
Niektóre możliwe przyczyny źródłowe depresji
Zaburzenia regulacji poziomu cukru we krwi i otyłość (Lee, 2016; Calkin, 2019)
Zakażenie: kilka przykładów -
Borelioza (choroba z Lyme) (Bransfield, 2018)
Toxoplasma gondii (Hsu, 2014)
Siedzący tryb życia (Stancykiewicz, 2019)
Niedobór snu i ekspozycja na światło sztuczne (Figueiro, 2011; Gooley, 2011)
Izolacja społeczna (Uchino, 2006; Cacioppo, 2002)
Narażenie środowiskowe (kilka przykładów)
Narażenie na pleśń w pomieszczeniach (Ratnaseelan, 2018; Doi, 2011)
Czynniki wyzwalające związane z dietą: rozważyć nadwrażliwość na pleśń z żywności lub ze środowiska. Produkty takie jak kawa, orzeszki ziemne i zboża mogą zawierać dużo pleśni. Rolę mogą też odgrywać liczne inne nadwrażliwości pokarmowe lub alergie. Dziennik żywieniowy i dieta eliminacyjna mogą pomóc to rozpoznać.
Choroby autoimmunologiczne
Stres
Metody terapeutyczne, które mogą zmniejszać objawy związane z depresją, obejmują:
Psychoterapia
Terapie relaksacyjne
Medytacja
Redukcja stresu oparta na uważności i techniki oddechowe
Medycyna komplementarna i alternatywna
Masaż
Terapia dźwiękiem
Aromaterapia
Wszystkie pytania i możliwe wyniki
Pytania
Jak często w ciągu ostatnich 2 tygodni dokuczały Panu/Pani poniższe problemy?
1. Niewielkie zainteresowanie lub brak przyjemności z wykonywania czynności?
Select one option:
- Wcale
- Przez kilka dni
- Więcej niż połowę dni
- Prawie codziennie
2. Uczucie przygnębienia, depresji lub beznadziei?
Select one option:
- Wcale
- Kilka dni
- Przez ponad połowę dni
- Prawie codziennie
3. Trudności z zasypianiem lub przespaniem nocy albo zbyt długie spanie?
Select one option:
- Wcale
- Przez kilka dni
- Przez ponad połowę dni
- Prawie codziennie
4. Uczucie zmęczenia lub brak energii?
Select one option:
- Wcale
- Kilka dni
- Przez ponad połowę dni
- Prawie codziennie
5. Słaby apetyt lub objadanie się?
Select one option:
- Wcale
- Przez kilka dni
- Więcej niż połowę dni
- Prawie codziennie
6. Złe myśli o sobie -- poczucie, że jest się porażką lub że zawiodło się siebie albo rodzinę?
Select one option:
- Wcale
- Kilka dni
- Więcej niż połowę dni
- Prawie codziennie
7. Trudności ze skupieniem uwagi, na przykład podczas czytania gazety lub oglądania telewizji?
Select one option:
- Wcale
- Przez kilka dni
- Przez ponad połowę dni
- Prawie codziennie
8. Poruszanie się lub mówienie tak wolno, że inni ludzie mogli to zauważyć? Albo przeciwnie – tak duży niepokój ruchowy lub wiercenie się, że porusza się Pan/Pani znacznie więcej niż zwykle?
Select one option:
- Wcale
- Przez kilka dni
- Przez ponad połowę dni
- Prawie codziennie
9. Myśli, że lepiej byłoby umrzeć, lub myśli o zrobieniu sobie krzywdy w jakikolwiek sposób?
Select one option:
- Wcale
- Przez kilka dni
- Więcej niż połowę dni
- Prawie codziennie
10. Jak trudne z powodu tych problemów było wykonywanie pracy, zajmowanie się sprawami domowymi lub układanie sobie relacji z innymi ludźmi?
Select one option:
- Wcale
- Trochę trudne
- Bardzo trudne
- Wyjątkowo trudne
Możliwe wyniki
Poziom objawów depresji: Łagodna depresja (wynik 5-9 pkt)
Proszę omówić wyniki ze swoim lekarzem lub innym pracownikiem ochrony zdrowia. W zależności od obrazu klinicznego może być jeszcze potrzebna dalsza ocena.
Zastrzeżenie medyczne i warunki korzystania
- Ta ocena ma wyłącznie charakter edukacyjny i informacyjny. Nie jest narzędziem diagnostycznym i nie stanowi porady medycznej, diagnozy lekarskiej, opinii ani planu leczenia.
- Proszę skonsultować się z lekarzem: Wyniki tej elektronicznej oceny mają być punktem wyjścia do rozmowy z wykwalifikowanym pracownikiem ochrony zdrowia. Nie należy polegać na tych informacjach jako na zamienniku profesjonalnej porady medycznej, diagnozy ani leczenia i nie zastępują one tych elementów. W razie jakichkolwiek pytań dotyczących stanu zdrowia zawsze należy zasięgnąć porady swojego lekarza lub innego wykwalifikowanego pracownika ochrony zdrowia.
- Brak relacji lekarz–pacjent: Korzystanie z tego narzędzia elektronicznego nie tworzy relacji lekarz–pacjent między Panem/Panią a twórcami tej oceny. Jeśli wystąpił stan zagrożenia zdrowia lub życia, proszę przerwać i zadzwonić pod lokalny numer alarmowy albo natychmiast udać się na najbliższy szpitalny oddział ratunkowy.
- Dokładność danych: Korzystając z tego narzędzia, przyjmuje Pan/Pani do wiadomości, że dane zgłaszane samodzielnie są subiektywne. Chociaż ta ocena wykorzystuje zwalidowaną logikę punktacji (taką jak FSFI lub DSDS), interpretacja tych wyników wymaga kontekstu klinicznego, który może zapewnić wyłącznie uprawniony pracownik ochrony zdrowia.
Poziom objawów depresji: Umiarkowanie ciężka depresja (wynik 15-19)
Proszę omówić wyniki ze swoim lekarzem lub innym pracownikiem ochrony zdrowia. W zależności od obrazu klinicznego może być jeszcze potrzebna dalsza ocena.
Zastrzeżenie medyczne i warunki korzystania
- Ta ocena ma wyłącznie charakter edukacyjny i informacyjny. Nie jest narzędziem diagnostycznym i nie stanowi porady medycznej, diagnozy lekarskiej, opinii ani planu leczenia.
- Proszę skonsultować się z lekarzem: Wyniki tej elektronicznej oceny mają być punktem wyjścia do rozmowy z wykwalifikowanym pracownikiem ochrony zdrowia. Nie należy polegać na tych informacjach jako na zamienniku profesjonalnej porady medycznej, diagnozy ani leczenia i nie zastępują one tych elementów. W razie jakichkolwiek pytań dotyczących stanu zdrowia zawsze należy zasięgnąć porady swojego lekarza lub innego wykwalifikowanego pracownika ochrony zdrowia.
- Brak relacji lekarz–pacjent: Korzystanie z tego narzędzia elektronicznego nie tworzy relacji lekarz–pacjent między Panem/Panią a twórcami tej oceny. Jeśli wystąpił stan zagrożenia zdrowia lub życia, proszę przerwać i zadzwonić pod lokalny numer alarmowy albo natychmiast udać się na najbliższy szpitalny oddział ratunkowy.
- Dokładność danych: Korzystając z tego narzędzia, przyjmuje Pan/Pani do wiadomości, że dane zgłaszane samodzielnie są subiektywne. Chociaż ta ocena wykorzystuje zwalidowaną logikę punktacji (taką jak FSFI lub DSDS), interpretacja tych wyników wymaga kontekstu klinicznego, który może zapewnić wyłącznie uprawniony pracownik ochrony zdrowia.
Poziom objawów depresji: Ciężka depresja (wynik 20-27)
Proszę omówić wyniki ze swoim lekarzem lub innym pracownikiem ochrony zdrowia. W zależności od obrazu klinicznego może być jeszcze potrzebna dalsza ocena.
Zastrzeżenie medyczne i warunki korzystania
- Ta ocena ma wyłącznie charakter edukacyjny i informacyjny. Nie jest narzędziem diagnostycznym i nie stanowi porady medycznej, diagnozy lekarskiej, opinii ani planu leczenia.
- Proszę skonsultować się z lekarzem: Wyniki tej elektronicznej oceny mają być punktem wyjścia do rozmowy z wykwalifikowanym pracownikiem ochrony zdrowia. Nie należy polegać na tych informacjach jako na zamienniku profesjonalnej porady medycznej, diagnozy ani leczenia i nie zastępują one tych elementów. W razie jakichkolwiek pytań dotyczących stanu zdrowia zawsze należy zasięgnąć porady swojego lekarza lub innego wykwalifikowanego pracownika ochrony zdrowia.
- Brak relacji lekarz–pacjent: Korzystanie z tego narzędzia elektronicznego nie tworzy relacji lekarz–pacjent między Panem/Panią a twórcami tej oceny. Jeśli wystąpił stan zagrożenia zdrowia lub życia, proszę przerwać i zadzwonić pod lokalny numer alarmowy albo natychmiast udać się na najbliższy szpitalny oddział ratunkowy.
- Dokładność danych: Korzystając z tego narzędzia, przyjmuje Pan/Pani do wiadomości, że dane zgłaszane samodzielnie są subiektywne. Chociaż ta ocena wykorzystuje zwalidowaną logikę punktacji (taką jak FSFI lub DSDS), interpretacja tych wyników wymaga kontekstu klinicznego, który może zapewnić wyłącznie uprawniony pracownik ochrony zdrowia.
Poziom objawów depresji: Brak (wynik 0-4 pkt).
Proszę omówić wyniki ze swoim lekarzem lub innym pracownikiem ochrony zdrowia. W zależności od obrazu klinicznego może być jeszcze potrzebna dalsza ocena.
Zastrzeżenie medyczne i warunki korzystania
- Ta ocena ma wyłącznie charakter edukacyjny i informacyjny. Nie jest narzędziem diagnostycznym i nie stanowi porady medycznej, diagnozy lekarskiej, opinii ani planu leczenia.
- Proszę skonsultować się z lekarzem: Wyniki tej elektronicznej oceny mają być punktem wyjścia do rozmowy z wykwalifikowanym pracownikiem ochrony zdrowia. Nie należy polegać na tych informacjach jako na zamienniku profesjonalnej porady medycznej, diagnozy ani leczenia i nie zastępują one tych elementów. W razie jakichkolwiek pytań dotyczących stanu zdrowia zawsze należy zasięgnąć porady swojego lekarza lub innego wykwalifikowanego pracownika ochrony zdrowia.
- Brak relacji lekarz–pacjent: Korzystanie z tego narzędzia elektronicznego nie tworzy relacji lekarz–pacjent między Panem/Panią a twórcami tej oceny. Jeśli wystąpił stan zagrożenia zdrowia lub życia, proszę przerwać i zadzwonić pod lokalny numer alarmowy albo natychmiast udać się na najbliższy szpitalny oddział ratunkowy.
- Dokładność danych: Korzystając z tego narzędzia, przyjmuje Pan/Pani do wiadomości, że dane zgłaszane samodzielnie są subiektywne. Chociaż ta ocena wykorzystuje zwalidowaną logikę punktacji (taką jak FSFI lub DSDS), interpretacja tych wyników wymaga kontekstu klinicznego, który może zapewnić wyłącznie uprawniony pracownik ochrony zdrowia.
OSTRZEŻENIE: Pacjent ma myśli samobójcze lub myśli o samookaleczeniu.
Ważna informacja dotycząca Pana/Pani odpowiedzi
- Wskazał(a) Pan/Pani, że ma myśli o zrobieniu sobie krzywdy lub że lepiej byłoby, gdyby Pan/Pani nie żył(a).
- Proszę pamiętać, że nie jest Pan/Pani sam(a) i że pomoc jest dostępna już teraz.
Ponieważ Pana/Pani bezpieczeństwo jest najważniejsze, prosimy o natychmiastowe podjęcie jednego z poniższych kroków:
- Zadzwoń, wyślij SMS lub skorzystaj z czatu, aby skontaktować się z Suicide & Crisis Lifeline (dostępna całą dobę, 7 dni w tygodniu): odwiedź stronę 988lifeline.org
- Zadzwoń pod numer 911 lub udaj się na najbliższy szpitalny oddział ratunkowy, jeśli uważa Pan/Pani, że jest w bezpośrednim niebezpieczeństwie.
- Prosimy jak najszybciej skontaktować się z lekarzem podstawowej opieki zdrowotnej lub specjalistą zdrowia psychicznego, aby dokładniej omówić te odczucia.
Poziom objawów depresyjnych: depresja umiarkowana (wynik 10-14)
Prosimy omówić wynik z lekarzem lub innym pracownikiem ochrony zdrowia. W zależności od Pana/Pani obrazu klinicznego może być nadal potrzebna dalsza ocena.
Zastrzeżenie medyczne i warunki korzystania
- Ta ocena ma wyłącznie charakter edukacyjny i informacyjny. Nie jest narzędziem diagnostycznym i nie stanowi porady medycznej, diagnozy lekarskiej, opinii ani planu leczenia.
- Skonsultuj się z lekarzem: Wyniki tej elektronicznej oceny mają być punktem wyjścia do rozmowy z wykwalifikowanym pracownikiem ochrony zdrowia. Nie należy polegać na tych informacjach jako na zamienniku profesjonalnej porady medycznej, diagnozy ani leczenia i nie zastępują one ich. W razie jakichkolwiek pytań dotyczących stanu zdrowia należy zawsze zasięgnąć porady lekarza lub innego wykwalifikowanego pracownika ochrony zdrowia.
- Brak relacji lekarz–pacjent: Korzystanie z tego narzędzia elektronicznego nie tworzy relacji lekarz–pacjent między Panem/Panią a twórcami tej oceny. Jeśli doświadcza Pan/Pani nagłego zagrożenia zdrowia, prosimy przerwać i zadzwonić pod lokalny numer alarmowy lub niezwłocznie udać się na najbliższy szpitalny oddział ratunkowy.
- Dokładność danych: Korzystając z tego narzędzia, przyjmuje Pan/Pani do wiadomości, że dane zgłaszane samodzielnie są subiektywne. Choć ta ocena wykorzystuje zwalidowaną logikę punktacji (taką jak FSFI lub DSDS), interpretacja tych wyników wymaga kontekstu klinicznego, który może zapewnić wyłącznie uprawniony pracownik ochrony zdrowia.
Cytowanie
Kroenke, K., Spitzer, R. L., & Williams, J. B. (2001). The PHQ-9: Validity of a brief depression severity measure. Journal of General Internal Medicine, 16(9), 606–613.
PHQ-9 udostępniono dzięki uprzejmości: dr Robert L. Spitzer, dr Janet B.W. Williams, dr Kurt Kroenke i współpracownicy, dzięki grantowi edukacyjnemu od Pfizer Inc. Nie jest wymagane zezwolenie na powielanie, tłumaczenie, wyświetlanie ani rozpowszechnianie.
Literatura
The PHQ-9: validity of a brief depression severity measure. J Gen Intern Med. 2001 Sep;16(9):606-13.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/11556941/Validation of PHQ-2 and PHQ-9 to screen for major depression in the primary care population. Ann Fam Med. 2010 Jul-Aug;8(4):348-53.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20644190/Depression: Screening and Diagnosis. Am Fam Physician. 2018 Oct 15;98(8):508-515.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30277728/Accuracy of Patient Health Questionnaire-9 (PHQ-9) for screening to detect major depression: individual participant data meta-analysis. BMJ. 2019 Apr 9;365:l1476.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30967483/
- Autor
Dr. Robert L. Spitzer, MDA towering figure in contemporary American psychiatry and a leading architect of APA’s Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM), died on December 25, 2015, at the age of 83.
- Udostępnia
ISSWSH
- Współpracownik · Recenzent
Jennifer Glen, DNP, FNP-BCEVAL Health, Chief Medical Officer EVAL Foundation