Narzędzie przesiewowe OSU w kierunku choroby tętnic obwodowych (PAD)
Ocena i rozpoznawanie PAD w warunkach ambulatoryjnych
UdostępniaInstrukcje
- Rutynowe badanie ABI u osób bez zwiększonego ryzyka PAD nie jest zalecane
- Pacjenci o zwiększonym ryzyku PAD:
- Wiek >64
- Wiek 50-64 oraz czynniki ryzyka miażdżycy (np. cukrzyca, palenie tytoniu w wywiadzie, dyslipidemia, nadciśnienie tętnicze), przewlekła choroba nerek lub rodzinny wywiad w kierunku PAD
- Wiek <50 oraz cukrzyca i 1 dodatkowy czynnik ryzyka miażdżycy
Dlaczego klinicyści powinni rozważyć zastosowanie narzędzia przesiewowego w kierunku choroby tętnic obwodowych (PAD)?
Badanie przesiewowe w kierunku PAD ma kluczowe znaczenie dla wczesnego rozpoznania, zmniejszenia liczby zdarzeń sercowo-naczyniowych, zapobiegania utracie kończyny i poprawy ogólnych wyników leczenia pacjentów.
1. Wczesne wykrywanie i zapobieganie ciężkim powikłaniom
- PAD jest często bezobjawowa we wczesnych stadiach, ale może przechodzić w krytyczne niedokrwienie kończyny, zwiększając ryzyko owrzodzeń, zgorzeli i amputacji.
- Wczesne rozpoznanie umożliwia podjęcie we właściwym czasie interwencji zapobiegających progresji choroby i ciężkim następstwom.
2. Wskaźnik ogólnoustrojowej miażdżycy i ryzyka sercowo-naczyniowego
- PAD jest silnym markerem uogólnionej miażdżycy i wiąże się ze zwiększonym ryzykiem zawału mięśnia sercowego, udaru mózgu i zgonu z przyczyn sercowo-naczyniowych.
- Badanie przesiewowe pomaga zidentyfikować pacjentów o wysokim ryzyku sercowo-naczyniowym, co umożliwia wczesne wdrożenie strategii profilaktycznych.
3. Lepsze postępowanie i wyniki leczenia
- Wczesne wykrycie umożliwia modyfikację stylu życia (zaprzestanie palenia tytoniu, nadzorowana terapia ruchowa) oraz leczenie farmakologiczne (terapia przeciwpłytkowa, leczenie hiperlipidemii, leki przeciwnadciśnieniowe itp.) w celu spowolnienia progresji choroby.
- Właściwe postępowanie zmniejsza nasilenie objawów, takich jak chromanie przestankowe, oraz poprawia sprawność ruchową i jakość życia.
4. Opłacalna strategia profilaktyczna
- Wczesne wykrycie PAD zmniejsza obciążenie ekonomiczne związane z leczeniem zaawansowanej choroby, w tym hospitalizacjami, zabiegami chirurgicznymi i amputacjami.
5. Ukierunkowane badania przesiewowe w grupach wysokiego ryzyka
- Osoby z cukrzycą, paleniem tytoniu w wywiadzie, nadciśnieniem tętniczym, hiperlipidemią oraz w wieku 65+ lat są narażone na wyższe ryzyko i najbardziej korzystają z badań przesiewowych.
Elementy aplikacji
Aplikacja OSU PAD Screening obejmuje kilka metod oceny, które pomagają klinicyście w wykrywaniu PAD.
1. Kalkulator ABPI i zalecenia diagnostyczne
2. Przesiewowa ocena obrazu klinicznego kończyny wysokiego ryzyka
3. Ankieta jakości życia (VASCUQOL-6)
4. Strategie leczenia przeciwzakrzepowego w bezobjawowej PAD, objawowej PAD i PAD po rewaskularyzacji (AC Forum Rapid Resources)
5. Przesiewowa ocena czynników ryzyka i schorzeń nasilających ryzyko
6. Strategie zmniejszania ryzyka
Dlaczego uwzględniono oceny oparte na objawach?
Według Bonaca i wsp. (2020) u pacjentów z chorobą tętnic obwodowych, w tym po rewaskularyzacji, często rozwijają się objawy ze strony kończyn. Objawy te obejmują zakres od ciężkiego chromania przestankowego, ograniczającego sprawność, do niedokrwienia zagrażającego kończynie. Pacjenci poddani rewaskularyzacji naczyń obwodowych są narażeni na wysokie ryzyko późniejszych powikłań naczyniowych, około 4 razy wyższe niż u osób, które nigdy nie przeszły rewaskularyzacji.
Dlaczego uwzględniono strategie postępowania lekowego?
Badania wskazują, że stosowanie leków może zmniejszać częstość poważnych niepożądanych zdarzeń dotyczących kończyn (MALE) i (lub) poważnych niepożądanych zdarzeń sercowo-naczyniowych (MACE). Badanie Cardiovascular Outcomes for People Using Anticoagulation Strategies (COMPASS) wykazało, że rywaroksaban (selektywny bezpośredni inhibitor czynnika Xa) w dawce 2,5 mg dwa razy na dobę dodany do aspiryny zmniejszał ryzyko niedokrwienne (MACE i MALE) w porównaniu z samą aspiryną. Dodatkowe czynniki, takie jak ryzyko krwawienia, również odgrywają rolę w rozważnym stosowaniu leków przeciwzakrzepowych. Plany leczenia farmakologicznego w obecności czynników ryzyka krwawienia wymagają dodatkowej oceny, ponieważ klinicysta i pacjent rozważają korzyści i ryzyko.
Aplikacja ta celowo ocenia również bariery w dostępie do opieki, w tym dostęp do leków, ocenę społecznych uwarunkowań zdrowia oraz identyfikację populacji ze znanymi nierównościami zdrowotnymi w rozpoznawaniu i leczeniu PAD.
Wsparcie decyzji dotyczących postępowania lekowego wykorzystane w tej aplikacji zostało opracowane przez Anticoagulation Forum (Barnes, Parikh i Wirth, 2021) jako ACE Rapid Resource, zatytułowane Leczenie przeciwzakrzepowe po rewaskularyzacji z powodu choroby tętnic obwodowych (PAD). AC Forum zamieszcza następujące zastrzeżenie: „ACE Rapid Resources nie są wytycznymi praktyki klinicznej; stanowią najlepsze rekomendacje Anticoagulation Forum, Inc. oparte na aktualnej wiedzy i nie udziela się żadnej gwarancji ani rękojmi, wyraźnej ani dorozumianej. Przedstawiona treść ma charakter wyłącznie informacyjny dla pracowników ochrony zdrowia i nie jest przeznaczona do wykorzystywania ani opierania się na niej jako na konkretnej poradzie medycznej, rozpoznaniu lub leczeniu, których ustalenie pozostaje w gestii pracowników ochrony zdrowia w odniesieniu do ich pacjentów.”
Logika aplikacji
Aby dowiedzieć się, jak działa logika aplikacji, można sprawdzić kreator aplikacji lub zapoznać się z mapą logiki aplikacji PAD.
Wszystkie pytania i możliwe wyniki
Triaż ITytuł niewidoczny
Czy u pacjenta w wywiadzie stwierdzono PAD?
Select one option:
- Nie
- Tak
Rewaskularyzacja lub amputacja nieurazowa związana z chorobą tętnic obwodowych (PAD) w wywiadzie?
Select one option:
- Nie
- Tak
Triaż IITytuł niewidoczny
Czy pacjent obecnie przyjmuje doustny lek przeciwkrzepliwy z powodu innego schorzenia?
Select one option:
- Nie
- Tak
Wybierz wskazanie do aktualnie stosowanego doustnego leczenia przeciwkrzepliwego.
Migotanie przedsionków (AF)
Zespół antyfosfolipidowy (APS)
Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa (leczenie ŻChZZ)
Select one option:
- Długotrwała terapia przeciwkrzepliwa (np. migotanie przedsionków, mechaniczna zastawka serca, APS lub przedłużone leczenie ŻChZZ)
- Krótkotrwałe leczenie przeciwkrzepliwe (np. początkowe leczenie VTE)
- Podwójna terapia przeciwpłytkowa (DAPT) przez > 1 miesiąc (np. ostry zespół wieńcowy, niedawne założenie stentu uwalniającego lek (DES) w tętnicach wieńcowych lub poniżej kolana)
Postępowanie
Wybierz postępowanie lekowe (brak PAD lub nieściśliwe tętnice w pomiarze ABI)
Select all that apply:
- Brak wskazań do włączenia nowego leku przy braku klinicznych cech PAD
- Kontynuować obecną terapię przeciwkrzepliwą zgodnie z wcześniejszym zaleceniem
- Aspirin 81mg raz na dobę
Wybór postępowania farmakologicznego (PAD)
Opcje leczenia
Jeśli Objawowa - podwójna inhibicja szlaków (DPI):
- Rivaroxaban 2,5mg BID -PLUS-
- Aspiryna 81 mg raz dziennie
Jeśli Objawowa i wysokie ryzyko krwawienia - monoterapia
- Aspiryna 81mg raz dziennie
Jeśli Bezobjawowa - monoterapia
- Aspiryna 81mg raz dziennie -LUB- Clopidogrel 75mg raz dziennie
Jeśli Bezobjawowa i wysokie ryzyko krwawienia - monoterapia
- Aspiryna 81mg raz dziennie
W przypadku objawów chromania przestankowego:
- Cilostazol 75mg BID: NIE stosować w przypadku niewydolności serca lub kardiomiopatii.
Przypis
- Zalecenia sugerują kontynuowanie dotychczasowej terapii przeciwkrzepliwej, jeśli jest stosowana z innego istotnego wskazania. Można rozważyć dodanie aspiryny, odpowiednio do ryzyka krwawienia.*
- Uzasadnieniem podwójnej inhibicji szlaków jest zablokowanie dwóch różnych mechanizmów aktywacji płytek krwi w celu dalszego zmniejszenia ryzyka zakrzepowego. W badaniu COMPASS wykazano, że połączenie leków: rivaroxaban (inhibitor czynnika Xa) i aspiryna zmniejsza częstość MACE i MALE (6% vs. 9%, HR 0,69, P < 0,001) w porównaniu z monoterapią aspiryną, bez zwiększenia częstości krwawień śmiertelnych i niezakończonych zgonem ani krwawień wewnątrzczaszkowych.
- Krwawienia duże występowały częściej w DPI niż w ASA (3% vs. 2%, HR 1,61, p=0,008); wynikało to ze zwiększonej liczby krwawień z przewodu pokarmowego i dotyczyło głównie pierwszego roku (badanie COMPASS).
- Więcej informacji: zob. Anticoagulation Forum Rapid Resource dotyczący PAD i DPI.
- Inhibitory czynnika Xa (rivaroxaban) blokują aktywację płytek krwi poprzez hamowanie powstawania trombiny, natomiast aspiryna, inhibitor COX-1, blokuje aktywację płytek krwi poprzez hamowanie tromboksanu A2.
*Czynniki zwiększające ryzyko krwawienia obejmują: jednoczesne stosowanie NLPZ lub innych leków przeciwpłytkowych; udar krwotoczny mózgu, krwawienie wewnątrzczaszkowe lub istotne krwawienie w wywiadzie; niedawne owrzodzenie przewodu pokarmowego; aktywne nowotwory złośliwe zagrożone krwawieniem; tętniaki naczyń w wywiadzie; koagulopatie/skazy krwotoczne w wywiadzie; niekontrolowane nadciśnienie tętnicze (SBP > 160 mmHg); nadużywanie alkoholu lub żylaki przełyku; ostra niewydolność wątroby lub nerek; niedawny uraz lub zabieg operacyjny.
Select all that apply:
- Rivaroxaban 2,5mg BID
- Aspirin 81mg raz dziennie
- Clopidogrel 75mg raz dziennie
- Inny inhibitor P2Y12 (np. ticagrelor)
- Cilostazol 75mg BID (w chromaniu przestankowym)
- Kontynuować dotychczasową terapię przeciwzakrzepową zgodnie z wcześniejszym zleceniem
- Odroczone
- Odstawić dotychczasowy lek przeciwzakrzepowy (zmiana terapii)
Wybierz postępowanie lecznicze (PAD) - zwiększone ryzyko krwawienia!
Opcje leczenia (Uwaga: wysokie ryzyko krwawienia stwierdzone!)
Jeśli Objawowa - podwójna inhibicja szlaków (DPI):
- Rivaroxaban 2,5mg BID -PLUS-
- Aspiryna 81 mg raz dziennie
Jeśli Objawowa i wysokie ryzyko krwawienia - monoterapia
- Aspiryna 81mg raz dziennie
Jeśli Bezobjawowa - monoterapia
- Aspiryna 81mg raz dziennie -LUB- Clopidogrel 75mg raz dziennie
Jeśli Bezobjawowa i wysokie ryzyko krwawienia - monoterapia
- Aspiryna 81mg raz dziennie
W przypadku objawów chromania przestankowego:
- Cilostazol 75mg BID: NIE stosować w przypadku niewydolności serca lub kardiomiopatii.
Przypis
- Uzasadnieniem podwójnej inhibicji szlaków jest zablokowanie dwóch różnych mechanizmów aktywacji płytek krwi w celu dalszego zmniejszenia ryzyka zakrzepowego. W badaniu COMPASS wykazano, że połączenie leków: rivaroxaban (inhibitor czynnika Xa) i aspiryna zmniejsza częstość MACE i MALE (6% vs. 9%, HR 0,69, P < 0,001) w porównaniu z monoterapią aspiryną, bez zwiększenia częstości krwawień śmiertelnych i niezakończonych zgonem ani krwawień wewnątrzczaszkowych.
- Krwawienia duże występowały częściej w DPI niż w ASA (3% vs. 2%, HR 1,61, p=0,008); wynikało to ze zwiększonej liczby krwawień z przewodu pokarmowego i dotyczyło głównie pierwszego roku (badanie COMPASS).
- Więcej informacji: zob. Anticoagulation Forum Rapid Resource dotyczący PAD i DPI.
- Inhibitory czynnika Xa (rivaroxaban) blokują aktywację płytek krwi poprzez hamowanie powstawania trombiny, natomiast aspiryna, inhibitor COX-1, blokuje aktywację płytek krwi poprzez hamowanie tromboksanu A2 .
Select all that apply:
- Rivaroxaban 2,5mg BID
- Aspiryna 81mg codziennie
- Clopidogrel 75mg raz dziennie
- Inny inhibitor P2Y12 (np. ticagrelor)
- Cilostazol 75mg BID (w chromaniu przestankowym)
- Kontynuować dotychczasową terapię przeciwzakrzepową zgodnie z wcześniejszym zleceniem
- Odroczone
- Odstawić dotychczasowy lek przeciwzakrzepowy (zmiana terapii)
Wybierz postępowanie lekowe (<30 dni po rewaskularyzacji)
**Rozważyć niezwłoczną koordynację opieki z interwencjonistą naczyniowym**
**Kontrola po 30 dniach**
Opcje leczenia < 30 dni po rewaskularyzacji: (Ze ścisłym monitorowaniem w przypadku zwiększonego ryzyka krwawienia!)
Podwójne hamowanie szlaków (DPI):
- Rivaroxaban 2,5 mg dwa razy na dobę -PLUS-
- Aspiryna 81 mg raz na dobę
- Zweryfikować w aptece, czy wszystkie recepty na inhibitory P2Y12 zostały wycofane.
-LUB-
Podwójna terapia przeciwpłytkowa (DAPT):
- Clopidogrel 75 mg raz na dobę -PLUS-
- Aspiryna 81 mg raz na dobę
W przypadku objawów chromania przestankowego:
- Cilostazol 75 mg BID: NIE stosować w przypadku niewydolności serca lub kardiomiopatii.
Przypis
- Brak publikacji porównujących skuteczność i bezpieczeństwo DPI i DAPT w tej populacji. Wykazano, że DPI zmniejsza ryzyko MACE i MALE po interwencji wewnątrznaczyniowej lub chirurgicznej (HR 0,85, p = 0,009, badanie VOYAGER-PAD). Nie obserwowano zwiększenia częstości krwawień śmiertelnych ani wewnątrzczaszkowych. Krwawienia duże wg ISTH wystąpiły u 5,94% pacjentów w grupie DPI (vs. 4,06% w grupie samej aspiryny; hazard ratio 1,42; 95% CI, 1,10 do 1,84; P=0,007).
- Dane dotyczące DAPT zostały ekstrapolowane z przezskórnych interwencji wieńcowych, z opublikowanymi odsetkami krwawień dużych wynoszącymi 3,1-6,2% (ACC 2020, badanie CHARISMA).
- Zobacz pełne drzewo decyzyjne Anticoagulation Forum ACE Rapid Resource dotyczące PAD i DPI.
Select all that apply:
- Rivaroxaban 2,5mg BID
- Aspiryna 81mg raz dziennie
- Clopidogrel 75mg raz na dobę
- Inny inhibitor P2Y12 (np. ticagrelor)
- Cilostazol 75mg BID (w chromaniu przestankowym)
- Kontynuować dotychczasową terapię przeciwkrzepliwą zgodnie z wcześniejszym zaleceniem
- Odroczone
- Odstawić obecnie stosowany lek przeciwzakrzepowy (zmiana terapii)
Wybierz sposób leczenia farmakologicznego (<30 dni po rewaskularyzacji) – zwiększone ryzyko krwawienia!
**Rozważyć szybką koordynację opieki z interwencjonistą naczyniowym**
**Kontrola po 30 dniach**
Opcje leczenia < 30 dni po rewaskularyzacji: (Ze ścisłym monitorowaniem - Zwiększone ryzyko krwawienia!)
Podwójne hamowanie szlaków (DPI):
- Rivaroxaban 2,5mg dwa razy na dobę -ORAZ-
- Aspiryna 81mg raz na dobę
- Upewnić się w aptece, że wszystkie recepty na inhibitory P2Y12 zostały wycofane.
-LUB-
Podwójna terapia przeciwpłytkowa (DAPT):
- Clopidogrel 75mg raz na dobę -ORAZ-
- Aspiryna 81mg raz na dobę
W przypadku objawów chromania przestankowego:
- Cilostazol 75mg BID: NIE stosować w przypadku niewydolności serca lub kardiomiopatii.
Przypis
- Brak piśmiennictwa porównującego skuteczność i bezpieczeństwo DPI i DAPT w tej populacji. Wykazano, że DPI zmniejsza ryzyko MACE i MALE po interwencji wewnątrznaczyniowej lub chirurgicznej (HR 0,85, p = 0,009, badanie VOYAGER-PAD). Nie obserwowano zwiększenia częstości krwawień śmiertelnych ani śródczaszkowych. Krwawienia większe według ISTH wystąpiły u 5,94% pacjentów w grupie DPI (vs. 4,06% w grupie samej aspiryny; iloraz hazardu 1,42; 95% CI, 1,10 do 1,84; P=0,007).
- Częstość stosowania DAPT została ekstrapolowana z przezskórnych interwencji wieńcowych, z opublikowanymi odsetkami krwawień większych wynoszącymi 3,1-6,2% (ACC 2020, badanie CHARISMA.)
- Zobacz pełne drzewo decyzyjne Anticoagulation Forum ACE Rapid Resource dotyczące PAD i DPI.
Select all that apply:
- Rivaroxaban 2,5mg BID
- Aspiryna 81mg raz dziennie
- Clopidogrel 75mg raz na dobę
- Inny inhibitor P2Y12 (np. ticagrelor)
- Cilostazol 75mg BID (w chromaniu przestankowym)*
- Kontynuować dotychczasową terapię przeciwkrzepliwą zgodnie z wcześniejszym zaleceniem
- Odroczono
- Odstawić obecnie stosowany lek przeciwzakrzepowy (zmiana terapii)
Wybierz postępowanie farmakologiczne (>6 miesięcy po rewaskularyzacji w wywiadzie)
Opcje leczenia (Przeanalizować ryzyko krwawienia z wcześniejszej oceny)
PAD: podwójne hamowanie szlaków (DPI)
- Rivaroxaban 2,5mg BID -ORAZ-
- Aspiryna 81 mg raz na dobę
PAD i zwiększone ryzyko krwawienia: rozważyć monoterapię
- Aspiryna 81mg raz na dobę
PAD i stosowana terapia przeciwzakrzepowa z innego wskazania:
- Kontynuować dotychczasową strategię przeciwzakrzepową -ORAZ-
- DODAĆ Aspirynę 81 mg raz na dobę, jeśli ryzyko krwawienia na to pozwala.
W przypadku objawów chromania przestankowego:
- Cilostazol 75mg BID: NIE stosować w przypadku niewydolności serca lub kardiomiopatii.
Przypis
- Podstawą podwójnego hamowania szlaków jest zablokowanie dwóch różnych mechanizmów aktywacji płytek w celu dalszego zmniejszenia ryzyka zakrzepowego. W badaniu COMPASS wykazano, że połączenie rivaroxaban (inhibitora czynnika Xa) i aspiryny zmniejsza częstość MACE i MALE (6% vs. 9%, HR 0,69, P < 0,001) w porównaniu z monoterapią aspiryną, bez zwiększenia częstości krwawień śmiertelnych i niezakończonych zgonem ani krwotoku śródczaszkowego.
- Krwawienia większe występowały częściej w grupie DPI niż ASA (3% vs. 2%, HR 1,61, p=0,008), wynikały ze zwiększonej liczby krwawień z przewodu pokarmowego i koncentrowały się w pierwszym roku (badanie COMPASS).
- Więcej informacji: zobacz Rapid Resource Anticoagulation Forum dotyczący PAD i DPI.
- Inhibitory czynnika Xa (rivaroxaban) blokują aktywację płytek przez hamowanie powstawania trombiny, natomiast aspiryna, inhibitor COX-1, blokuje aktywację płytek przez hamowanie tromboksanu A2 .
Select all that apply:
- Rivaroxaban 2,5mg BID
- Aspiryna 81mg raz dziennie
- Clopidogrel 75mg raz dziennie
- Inny inhibitor P2Y12 (np. tikagrelor)
- Cilostazol 75mg BID (w chromaniu przestankowym)*
- Kontynuować dotychczasową terapię przeciwzakrzepową zgodnie z wcześniejszym zleceniem
- Odroczone
- Odstawić obecnie stosowany lek przeciwzakrzepowy (zmiana terapii)
Wybierz postępowanie farmakologiczne (>6 miesięcy po rewaskularyzacji w wywiadzie) - zwiększone ryzyko krwawienia!
Opcje leczenia (Przeanalizować ryzyko krwawienia z poprzedniej oceny) -Ryzyko krwawienia!
PAD: Podwójne hamowanie szlaków (DPI)
- Rivaroxaban 2,5 mg BID -PLUS-
- Aspiryna 81 mg raz na dobę
PAD i zwiększone ryzyko krwawienia: rozważyć monoterapię
- Aspiryna 81 mg raz na dobę
PAD i stosowanie leczenia przeciwzakrzepowego z innego wskazania:
- Kontynuować dotychczasową strategię przeciwzakrzepową -PLUS-
- DODAĆ aspirynę 81 mg raz na dobę, jeśli ryzyko krwawienia na to pozwala.
W przypadku objawów chromania przestankowego:
- Cilostazol 75 mg BID: NIE stosować w przypadku niewydolności serca lub kardiomiopatii.
Przypis
- Uzasadnieniem podwójnego hamowania szlaków jest zablokowanie dwóch różnych mechanizmów aktywacji płytek krwi w celu dalszego zmniejszenia ryzyka zakrzepowego. W badaniu COMPASS wykazano, że połączenie rivaroxaban (inhibitora czynnika Xa) z aspiryną zmniejsza częstość MACE i MALE (6% vs. 9%, HR 0,69, P < 0,001) w porównaniu z monoterapią aspiryną, bez zwiększenia częstości krwawień śmiertelnych i niezakończonych zgonem ani krwotoku wewnątrzczaszkowego.
- Krwawienia duże występowały częściej w grupie DPI niż w grupie ASA (3% vs. 2%, HR 1,61, p=0,008); wynikało to ze zwiększonej częstości krwawień z przewodu pokarmowego i dotyczyło głównie pierwszego roku (badanie COMPASS).
- Aby uzyskać więcej informacji, zobacz Anticoagulation Forum Rapid Resource dotyczący PAD i DPI.
- Inhibitory czynnika Xa (rivaroxaban) blokują aktywację płytek krwi poprzez hamowanie powstawania trombiny, natomiast aspiryna, inhibitor COX-1, blokuje aktywację płytek krwi poprzez hamowanie syntezy tromboksanu A2.
Select all that apply:
- Rivaroxaban 2,5mg BID
- Aspirin 81mg raz dziennie
- Clopidogrel 75mg raz dziennie
- Inny inhibitor P2Y12 (np. ticagrelor)
- Cilostazol 75mg BID (w chromaniu przestankowym)*
- Kontynuować dotychczasową terapię przeciwzakrzepową zgodnie z wcześniejszym zleceniem
- Odroczono
- Odstawić obecnie stosowany lek przeciwzakrzepowy (zmiana terapii)
Wybierz postępowanie farmakologiczne (1-6 miesięcy po rewaskularyzacji w wywiadzie)
**Rozważyć niezwłoczną koordynację opieki z interwencjonistą naczyniowym**
Opcje leczenia (Ze ścisłym monitorowaniem w przypadku zwiększonego ryzyka krwawienia!)
Podwójne hamowanie szlaków (DPI)
- Rivaroxaban 2,5 mg BID -PLUS-
- Aspiryna 81 mg raz na dobę
- Zweryfikować w aptece, czy wszystkie recepty na inhibitory P2Y12 zostały wycofane
-LUB-
Alternatywa - podwójna terapia przeciwpłytkowa (DAPT)
- Clopidogrel 75 mg raz na dobę -PLUS-
- Aspiryna 81 mg raz na dobę
W przypadku objawów chromania przestankowego:
- Cilostazol 75 mg BID: NIE stosować w przypadku niewydolności serca lub kardiomiopatii.
Przypis
- Brak publikacji porównujących skuteczność i bezpieczeństwo DPI i DAPT w tej populacji. Wykazano, że DPI zmniejsza ryzyko MACE i MALE po interwencji wewnątrznaczyniowej lub chirurgicznej (HR 0,85, p = 0,009, badanie VOYAGER-PAD). Nie obserwowano zwiększenia częstości krwawień śmiertelnych ani wewnątrzczaszkowych. Krwawienia duże wg ISTH wystąpiły u 5,94% pacjentów w grupie DPI (vs. 4,06% w grupie samej aspiryny; hazard ratio 1,42; 95% CI, 1,10 do 1,84; P=0,007).
- Dane dotyczące DAPT zostały ekstrapolowane z przezskórnych interwencji wieńcowych, z opublikowanymi odsetkami krwawień dużych wynoszącymi 3,1-6,2% (ACC 2020, badanie CHARISMA).
- Zobacz pełne drzewo decyzyjne Anticoagulation Forum ACE Rapid Resource dotyczące PAD i DPI.
Select all that apply:
- Rivaroxaban 2,5mg BID
- Aspiryna 81mg raz na dobę
- Clopidogrel 75mg raz dziennie
- Inny inhibitor P2Y12 (np. ticagrelor)
- Cilostazol 75mg BID (w chromaniu przestankowym)*
- Kontynuować dotychczasową terapię przeciwzakrzepową zgodnie z wcześniejszym zleceniem
- Odroczono
- Odstawić dotychczasowy lek przeciwzakrzepowy (zmiana terapii)
Wybierz postępowanie lekowe (1-6 miesięcy po rewaskularyzacji w wywiadzie) - zwiększone ryzyko krwawienia!
**Należy rozważyć niezwłoczną koordynację opieki z interwencjonistą naczyniowym**
Opcje leczenia (przy ścisłym monitorowaniu - Zwiększone ryzyko krwawienia!)
Podwójne hamowanie szlaków (DPI)
- Rivaroxaban 2,5mg BID -PLUS-
- Aspirin 81 mg dziennie
- Upewnić się w aptece, że wszystkie recepty na inhibitory P2Y12 zostały anulowane
-LUB-
Alternatywa - podwójna terapia przeciwpłytkowa (DAPT)
- Clopidogrel 75mg dziennie -PLUS-
- Aspirin 81mg dziennie
W przypadku objawów chromania przestankowego:
- Cilostazol 75mg BID: NIE stosować w przypadku niewydolności serca lub kardiomiopatii.
Przypis
- Brak danych w piśmiennictwie pozwalających porównać skuteczność i bezpieczeństwo DPI i DAPT w tej populacji. Wykazano, że DPI zmniejsza ryzyko MACE i MALE po interwencji wewnątrznaczyniowej lub chirurgicznej (HR 0,85, p = 0,009, badanie VOYAGER-PAD). Nie obserwowano zwiększenia częstości krwawień śmiertelnych ani śródczaszkowych. Krwawienia większe wg ISTH wystąpiły u 5,94% w grupie DPI (vs. 4,06% w grupie samej aspiryny; współczynnik ryzyka 1,42; 95% CI, 1,10 do 1,84; P=0,007).
- Wskaźniki dla terapii DAPT zostały ekstrapolowane z przezskórnych interwencji wieńcowych, przy opublikowanych odsetkach krwawień większych wynoszących 3,1-6,2% (ACC 2020, badanie CHARISMA.)
- Zobacz pełne drzewo decyzyjne Anticoagulation Forum ACE Rapid Resource dotyczące PAD i DPI.
Select all that apply:
- Rivaroxaban 2,5mg BID
- Aspiryna 81mg raz dziennie
- Clopidogrel 75mg raz na dobę
- Inny inhibitor P2Y12 (np. ticagrelor)
- Cilostazol 75mg BID (w chromaniu przestankowym)*
- Kontynuować obecną terapię przeciwkrzepliwą zgodnie z wcześniejszym zaleceniem
- Odroczono
- Odstawić obecnie stosowany lek przeciwzakrzepowy (zmiana terapii)
Wybierz odpowiednie choroby współistniejące zwiększające ryzyko
Wiek >75 lat lub zespół geriatryczny?
- Zespół geriatryczny: Obecność zespołów geriatrycznych (tj. kruchość, upośledzenie mobilności, pogorszenie funkcji poznawczych, sarkopenia, niedożywienie, pogorszenie funkcji poznawczych itd.) jest uznawana za czynniki nasilające ryzyko PAD, ponieważ mogą maskować objawy PAD.
Select one option:
- Nie
- Tak
Aktualne używanie tytoniu?
Select one option:
- Nie (osoba, która nigdy nie używała tytoniu)
- Nie (były palacz tytoniu)
- Tak – zaproponowano zaprzestanie
- Tak - rozpoczęto interwencję w zakresie zaprzestania palenia
Cukrzyca?
Select one option:
- Nie
- Tak - A1c w wartościach docelowych
- Tak - nie osiągnięto celu A1c
Przewlekła lub schyłkowa choroba nerek (eGFR <60ml/min)?
Select one option:
- Nie
- Tak - leczenie zoptymalizowane
- Tak - możliwa optymalizacja opieki
Choroba wielonaczyniowa (choroba naczyniowa obejmująca co najmniej 2 łożyska naczyniowe)?
- Choroba wielonaczyniowa: Współistnienie miażdżycowych zmian w tętnicach obwodowych, sercowych lub mózgowych określa się mianem choroby wielonaczyniowej; obejmuje ona w wywiadzie zawał mięśnia sercowego (MI), udar mózgu (CVA), przemijający atak niedokrwienny (TIA), niewydolność serca, wcześniejsze zabiegi na naczyniach krwionośnych oraz niedokrwienne incydenty kończyn.
Select one option:
- Nie
- Tak - leczenie zoptymalizowane
- Tak – możliwa optymalizacja opieki
Choroba mikronaczyniowa?
- Choroba mikronaczyniowa: Nieprawidłowości w obrębie mikrokrążenia, często prowadzące do retinopatii, neuropatii, nefropatii, zapalenia stawów, bólu pleców, kolan lub bólu neuropatycznego itp. i objawiające się nimi.
Select one option:
- Nie
- Tak - leczenie zoptymalizowane
- Tak – możliwa optymalizacja opieki
Depresja?
Select one option:
- Nie
- Tak - leczenie zoptymalizowane
- Tak - możliwa optymalizacja opieki
Identyfikacja czynników nasilających ryzyko
Rasa: czarna lub Afroamerykanin, Latynos lub osoba pochodzenia latynoamerykańskiego, Indianin amerykański lub rdzenny mieszkaniec Alaski?
Select one option:
- Nie
- Tak
Nadciśnienie tętnicze?
Select one option:
- Nie
- Tak - cel osiągnięty (cel zgodny z wytycznymi: ciśnienie tętnicze <130/80)
- Tak - możliwa optymalizacja opieki
Hiperlipidemia?
Select one option:
- Nie
- Tak – cel osiągnięty (cel wg wytycznych: LDL <70mg/dL)
- Tak - możliwa optymalizacja opieki
Obecne objawy martwicy lub zgorzeli kończyny?
Select one option:
- Nie
- Tak
Strategie redukcji ryzyka
Wybierz wszystkie, które mają zastosowanie
Select all that apply:
- Strategie redukcji ryzyka chorób układu sercowo-naczyniowego (np. dieta, aktywność fizyczna itp.)
- Ocena barier w dostępie do opieki i/lub nierówności zdrowotnych
- Zoptymalizuj leczenie chorób współistniejących
- Profilaktyczna pielęgnacja stóp
- Skierowanie do specjalisty chorób naczyń
- Ustrukturyzowany program ćwiczeń
- Zaktualizować szczepienia w razie potrzeby (np. przeciw grypie, koronawirusowi, RSV, zapaleniu płuc itp.)
- Odroczone
Pomiar ABI
Obejrzyj film na YouTube: Jak zmierzyć wskaźnik kostka-ramię
Które ciśnienia tętnicze na ramieniu?
Select all that apply:
- PRAWE ramię
- LEWE ramię
Ciśnienie skurczowe na PRAWYM ramieniu
A number between 0 and 300 (whole numbers), in mmHg.
Ciśnienie skurczowe na LEWYM ramieniu
A number between 0 and 300 (whole numbers), in mmHg.
Które ciśnienia na PRAWEJ kostce?
Select all that apply:
- tętnica grzbietowa stopy (DP)
- tętnica piszczelowa tylna (PT)
PRAWA kostka/tętnica grzbietowa stopy (DP) – ciśnienie skurczowe
A number between 0 and 300 (whole numbers), in mmHg.
PRAWA kostka/tętnica piszczelowa tylna (PT) – ciśnienie skurczowe
A number between 0 and 300 (whole numbers), in mmHg.
Które ciśnienia tętnicze na LEWEJ kostce?
Select all that apply:
- tętnica grzbietowa stopy (DP)
- tętnica piszczelowa tylna (PT)
Ciśnienie skurczowe na LEWEJ kostce/tętnicy grzbietowej stopy (DP)
A number between 0 and 300 (whole numbers), in mmHg.
LEWA kostka/tętnica piszczelowa tylna (PT) – ciśnienie skurczowe
A number between 0 and 300 (whole numbers), in mmHg.
TriażTytuł niewidoczny
Czy pacjent obecnie przyjmuje doustny lek przeciwkrzepliwy z powodu innego schorzenia?
Select one option:
- Nie
- Tak
Wybierz wskazanie do aktualnej doustnej terapii przeciwkrzepliwej.
*migotanie przedsionków (AF)
*zespół antyfosfolipidowy (APS)
*żylna choroba zakrzepowo-zatorowa (leczenie VTE)
Select one option:
- Długotrwałe leczenie przeciwkrzepliwe (np. AF, mechaniczna zastawka serca, APS lub przedłużone leczenie VTE)
- Krótkotrwała terapia przeciwkrzepliwa (np. leczenie początkowe VTE)
- Podwójna terapia przeciwpłytkowa (DAPT) przez > 1 miesiąc (np. ostry zespół wieńcowy, niedawne założenie stentu uwalniającego lek (DES) w tętnicach wieńcowych lub poniżej kolana)
Bezobjawowa PAD bez rewaskularyzacji w wywiadzie – triaż
Alergia na aspirynę?
Select one option:
- Nie
- Tak (alergia na ASA stanowi przeciwwskazanie do DAPT. Jako alternatywę rozważyć monoterapię clopidogrel.)
Zwiększone ryzyko krwawienia?
Czynniki ryzyka krwawienia do rozważenia:
- Jednoczesne stosowanie NLPZ lub innych leków przeciwpłytkowych
- Krwotoczny udar mózgu, krwotok śródczaszkowy lub istotne krwawienie w wywiadzie
- Niedawne owrzodzenie przewodu pokarmowego
- Czynne nowotwory złośliwe z ryzykiem krwawienia
- Tętniaki naczyniowe w wywiadzie
- Koagulopatie/zaburzenia krzepnięcia w wywiadzie
- Niekontrolowane nadciśnienie tętnicze (SBP > 160 mmHg)
- Nadmierne spożycie alkoholu lub żylaki przełyku
- Ostra niewydolność wątroby lub nerek
- Niedawny uraz lub zabieg operacyjny
Czynniki te stanowią wybór czynników ryzyka krwawienia ze zwalidowanych narzędzi (HAS-BLED, HEMORR2HAGES, IMPROVE-VTE) oraz z literatury pierwotnej (VOYAGER-PAD, COMPASS.)
Select one option:
- Nie
- Tak (zwiększone ryzyko krwawienia może stanowić przeciwwskazanie do DAPT)
Czy pacjent ma już przepisaną aspirynę lub ją przyjmuje?
Select one option:
- Nie
- Tak
TriażTytuł niewidoczny
Czas, który upłynął od amputacji lub rewaskularyzacji?
Select one option:
- < 30 dni
- 1-6 miesięcy
- > 6 miesięcy
Część I: Algorytm DPI w PAD z rewaskularyzacją w wywiadzie lub objawowym PADTytuł niewidoczny
Czy pacjent jest już leczony krótkoterminowo lekami przeciwkrzepliwymi (np. leczenie początkowe żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, VTE)?
Select one option:
- Nie
- Tak (Pacjent może NIE być kandydatem do podwójnego hamowania szlaków (DPI) w schemacie rivaroxaban PLUS aspiryna w tym momencie.)
Czy pacjent otrzymuje już długotrwałe leczenie przeciwzakrzepowe z powodu migotania przedsionków (AF), zastawki mechanicznej, zespołu antyfosfolipidowego (APS) lub przedłużonego leczenia żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (VTE)?
Select one option:
- Nie
- Tak (Aktualne stosowanie doustnych leków przeciwkrzepliwych z powodu innego schorzenia może stanowić przeciwwskazanie do DPI lub DAPT w leczeniu PAD)
Czy pacjent już przyjmuje podwójną terapię przeciwpłytkową, która jest wymagana przez > 1 miesiąc?
*np. ostry zespół wieńcowy, niedawne założenie stentu uwalniającego lek (DES) w tętnicach wieńcowych lub w tętnicach poniżej kolana
Select one option:
- Nie
- Tak (Pacjent może NIE być kandydatem do zmiany na DPI w tym momencie. Wymagana dalsza ocena.)
Część II: Algorytm DPI w PAD z rewaskularyzacją w wywiadzie lub objawowym PADTytuł niewidoczny
Czy CrCl < 15 ml/min?
Select one option:
- Nie
- Tak (CrCl <15 ml/min stanowi przeciwwskazanie do stosowania rivaroxaban)
Alergia na aspirynę?
Select one option:
- Nie
- Tak (alergia na ASA jest przeciwwskazaniem do DPI lub DAPT. Jako alternatywę rozważ monoterapię clopidogrelem.)
Czy pacjentowi przepisano już aspirynę lub czy już ją stosuje?
Select one option:
- Nie
- Tak
Zwiększone ryzyko krwawienia?
Czynniki ryzyka krwawienia do rozważenia:
- Jednoczesne stosowanie NLPZ lub innych leków przeciwpłytkowych
- Krwotoczny udar mózgu, krwawienie śródczaszkowe lub istotne krwawienie w wywiadzie
- Niedawne owrzodzenie przewodu pokarmowego
- Aktywne nowotwory złośliwe z ryzykiem krwawienia
- Tętniaki naczyniowe w wywiadzie
- Koagulopatie/zaburzenia krzepnięcia w wywiadzie
- Niekontrolowane nadciśnienie tętnicze (SBP > 160 mmHg)
- Nadmierne spożycie alkoholu lub żylaki przełyku
- Ostra niewydolność wątroby lub nerek
- Niedawny uraz lub zabieg operacyjny
Czynniki te stanowią wybór czynników ryzyka krwawienia ze zwalidowanych narzędzi (HAS-BLED, HEMORR2HAGES, IMPROVE-VTE) oraz z piśmiennictwa źródłowego (VOYAGER-PAD, COMPASS.)
Select one option:
- Nie
- Tak (Zwiększone ryzyko krwawienia może stanowić przeciwwskazanie do DPI lub DAPT)
Czy koszt leku Rivaroxaban lub brak ubezpieczenia stanowi barierę?
Select one option:
- Nie
- Tak
Czy pacjent już przyjmuje inne leki przeciwwskazane do stosowania z lekiem rivaroxaban?
Przykłady przeciwwskazań
- Łączne induktory i inhibitory CYP3a oraz P-gp (ketoconazole, ritonavir, erythromycin, carbamazepine, phenytoin, rifampin, dziurawiec itd.) - Ulotka dołączona do opakowania Xarelto (Xarelto Package Insert). Janssen Pharmaceuticals, 2023.
Select one option:
- Nie
- Tak
Czy u danej osoby występuje którykolwiek z poniższych objawów?
Utrata czucia lub mrowienie w nogach lub stopach?
Select one option:
- Nigdy
- Czasami
- Często
- Zawsze
Palce stóp blade, przebarwione lub sinawe?
Select one option:
- Nigdy
- Czasami
- Często
- Zawsze
Stopy zimne w dotyku lub jedna stopa chłodniejsza od drugiej?
Select one option:
- Nigdy
- Czasami
- Często
- Zawsze
Rany lub owrzodzenia na nogach lub stopach?
Select one option:
- Nigdy
- Czasami
- Często
- Zawsze
Ból nóg zaburzający sen lub ból w spoczynku?
Select one option:
- Nigdy
- Czasami
- Często
- Zawsze
Ból, skurcze lub uczucie bolesnego napięcia w nogach, łydkach, pośladkach lub udach podczas chodzenia lub wysiłku?
Select one option:
- Nigdy
- Czasami
- Często
- Zawsze
DomyślnaTytuł niewidoczny
Czy ból, skurcze lub uczucie bolesnego napięcia w nogach, łydkach, pośladkach lub udach podczas chodzenia lub wysiłku utrzymują się także w spoczynku?
Select one option:
- Nigdy
- Czasami
- Często
- Zawsze
Czy osoba ma niewydolność serca lub kardiomiopatię?
Select one option:
- Nie
- Tak
Część I: Algorytm DPI w PAD z rewaskularyzacją w wywiadzie lub w objawowej PADTytuł niewidoczny
Czy pacjent już otrzymuje krótkotrwałą antykoagulację (np. początkowe leczenie ŻChZZ)?
Select one option:
- Nie
- Tak (pacjent może NIE być kandydatem do podwójnego hamowania szlaków (DPI) lekiem rivaroxaban PLUS aspiryna w tym momencie.)
Czy pacjent przyjmuje już długotrwałe leczenie przeciwzakrzepowe z powodu AF (migotanie przedsionków), mechanicznej zastawki serca, zespołu antyfosfolipidowego (APS) lub przedłużonego leczenia żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (VTE)?
Select one option:
- Nie
- Tak (aktualne stosowanie doustnych leków przeciwzakrzepowych z innego powodu może stanowić przeciwwskazanie do DPI lub DAPT w leczeniu PAD)
Czy pacjent już przyjmuje podwójną terapię przeciwpłytkową wymaganą przez > 1 miesiąc?
*np. ostry zespół wieńcowy, niedawne założenie stentu uwalniającego lek (DES) w tętnicach wieńcowych lub poniżej kolana
Select one option:
- Nie
- Tak (pacjent może NIE być kandydatem do zmiany na DPI w tym momencie. Wymagana dalsza ocena.)
Część II: Algorytm DPI w PAD z rewaskularyzacją w wywiadzie lub objawowym PADTytuł niewidoczny
Czy CrCl < 15 ml/min?
Select one option:
- Nie
- Tak (CrCl <15 ml/min jest przeciwwskazaniem do stosowania leku rivaroxaban)
Alergia na aspirynę?
Select one option:
- Nie
- Tak (alergia na ASA jest przeciwwskazaniem do DPI lub DAPT. Jako alternatywę rozważyć monoterapię lekiem clopidogrel.)
Czy pacjent ma już przepisaną aspirynę lub ją przyjmuje?
Select one option:
- Nie
- Tak
Czy pacjent jest narażony na zwiększone ryzyko krwawienia?
Czynniki ryzyka krwawienia do rozważenia:
- Jednoczesne stosowanie NLPZ lub innych leków przeciwpłytkowych
- Udar krwotoczny mózgu, krwotok śródczaszkowy lub istotne krwawienie w wywiadzie
- Niedawne owrzodzenie przewodu pokarmowego
- Czynne nowotwory złośliwe obarczone ryzykiem krwawienia
- Tętniaki naczyniowe w wywiadzie
- Koagulopatie/zaburzenia krzepnięcia w wywiadzie
- Niekontrolowane nadciśnienie tętnicze (SBP > 160 mmHg)
- Nadużywanie alkoholu lub żylaki przełyku
- Ostra niewydolność wątroby lub nerek
- Niedawny uraz lub zabieg operacyjny
Czynniki te stanowią wybór czynników ryzyka krwawienia ze zwalidowanych narzędzi (HAS-BLED, HEMORR2HAGES, IMPROVE-VTE) oraz z literatury pierwotnej (VOYAGER-PAD, COMPASS).
Select one option:
- Nie
- Tak (zwiększone ryzyko krwawienia może stanowić przeciwwskazanie do DPI lub DAPT)
Czy koszt leku rivaroxaban lub brak ubezpieczenia stanowi barierę?
Select one option:
- Nie
- Tak
Czy pacjent już przyjmuje inny lek przeciwwskazany do stosowania z lekiem rivaroxaban?
Przykłady przeciwwskazań
- Połączone induktory i inhibitory CYP3a oraz P-gp (ketoconazole, ritonavir, erythromycin, carbamazepine, phenytoin, rifampin, ziele dziurawca itp.) - Xarelto Package Insert. Janssen Pharmaceuticals, 2023.
Select one option:
- Nie
- Tak
Sekcja domyślnaTytuł niewidoczny
Z powodu złego krążenia w nogach zakres czynności, które chciał(a)bym wykonywać w ciągu ostatnich dwóch tygodni, był....
Select one option:
- Poważnie ograniczone – większość czynności niewykonywana
- Umiarkowanie ograniczone – kilka czynności niewykonywanych
- Bardzo nieznacznie ograniczone – niewykonywanych jest bardzo niewiele czynności
- Wcale nie ograniczone – wykonywałem(am) wszystkie czynności, które chciałem(am)
W ciągu ostatnich dwóch tygodni moje nogi były zmęczone lub osłabione....
Select one option:
- Cały czas
- Czasami
- Przez krótki czas
- Wcale
W ciągu ostatnich dwóch tygodni, z powodu złego krążenia w nogach, moja zdolność chodzenia była....
Select one option:
- Całkowicie ograniczone, w ogóle nie mogłem(am) chodzić
- Bardzo ograniczone
- Nieco ograniczone
- Wcale nie ograniczone
W ciągu ostatnich dwóch tygodni martwiłem(am) się złym krążeniem w nogach....
Select one option:
- Cały czas
- Czasami
- Przez krótki czas
- Wcale
W ciągu ostatnich dwóch tygodni, z powodu złego krążenia w nogach, moja zdolność do uczestniczenia w życiu towarzyskim była....
Select one option:
- Całkowicie ograniczone, w ogóle nie mogłem(am) uczestniczyć w życiu towarzyskim
- Bardzo ograniczone
- Nieco ograniczone
- Wcale nie ograniczone
W ciągu ostatnich dwóch tygodni, gdy odczuwałem(am) ból w nodze (lub stopie), powodował on u mnie...
Select one option:
- Bardzo duży dyskomfort lub cierpienie
- Umiarkowany dyskomfort lub cierpienie
- Bardzo niewielki dyskomfort lub cierpienie
- Brak dyskomfortu lub cierpienia
Możliwe wyniki
Przewlekła lub schyłkowa choroba nerek - możliwość optymalizacji leczenia (choroba współistniejąca zwiększająca ryzyko)
Należy rozważyć:
- Skierowanie do lekarza POZ lub specjalisty w celu wdrożenia lub optymalizacji leczenia
Cukrzyca – cel terapeutyczny nieosiągnięty (choroba współistniejąca zwiększająca ryzyko)
Należy rozważyć:
- Skierowanie do lekarza POZ lub specjalisty w celu wdrożenia lub optymalizacji leczenia
- Leczenie zgodne z terapią kierowaną wytycznymi (2024 Standards of Care in Diabetes opracowane przez American Diabetes Association)
- Agoniści GLP-1 i inhibitory SGLT-2 zmniejszają ryzyko MACE
Nadciśnienie tętnicze w wywiadzie – możliwość optymalizacji terapii (czynnik zwiększający ryzyko)
Należy rozważyć:
- Docelowa wartość wg wytycznych: ciśnienie tętnicze <130/80
- Jeśli cel nie został osiągnięty, skierować do lekarza POZ.
Choroba małych naczyń – terapia zoptymalizowana (choroba współistniejąca zwiększająca ryzyko)
Należy rozważyć:
- Skierowanie do lekarza POZ lub specjalisty w celu wdrożenia lub optymalizacji leczenia
Hiperlipidemia w wywiadzie – możliwość optymalizacji terapii (czynnik zwiększający ryzyko)
Należy rozważyć:
- Docelowa wartość wg wytycznych: LDL <70 mg/dL
- Jeśli cel nie został osiągnięty, skierować do lekarza POZ.
Choroba mikronaczyniowa – możliwość optymalizacji leczenia (współistniejące schorzenie nasilające ryzyko)
Należy rozważyć:
- Skierowanie do lekarza POZ lub specjalisty w celu wdrożenia lub optymalizacji leczenia
Cukrzyca – w zakresie wartości docelowych (współistniejące schorzenie nasilające ryzyko)
Należy rozważyć:
- Skierowanie do lekarza POZ lub specjalisty w celu wdrożenia lub optymalizacji leczenia
- Leczenie zgodne z terapią kierowaną wytycznymi (2024 Standards of Care in Diabetes opracowane przez American Diabetes Association)
- Agoniści GLP-1 i inhibitory SGLT-2 zmniejszają ryzyko MACE
Hiperlipidemia w wywiadzie - cel osiągnięty (czynnik nasilający ryzyko)
Należy rozważyć:
- Docelowa wartość wg wytycznych: LDL <70 mg/dL
Liczba chorób współistniejących nasilających ryzyko
Potencjalne choroby współistniejące nasilające ryzyko (patrz ocena pacjenta):
- Wiek >75 lat lub zespół geriatryczny
- Aktualne palenie tytoniu
- Cukrzyca
- Przewlekła lub schyłkowa choroba nerek (eGFR <60ml/min)
- Choroba wielonaczyniowa (choroba dwóch łożysk naczyniowych lub więcej)
- Choroba mikronaczyniowa
- Depresja
Choroba wielonaczyniowa - możliwa optymalizacja terapii (choroba współistniejąca nasilająca ryzyko)
Rozważyć:
- Skierowanie do lekarza podstawowej opieki zdrowotnej lub specjalisty w celu rozpoczęcia lub optymalizacji leczenia
Choroba wielonaczyniowa - terapia zoptymalizowana (choroba współistniejąca nasilająca ryzyko)
Rozważyć:
- Skierowanie do lekarza podstawowej opieki zdrowotnej lub specjalisty w celu rozpoczęcia lub optymalizacji leczenia
Depresja – terapia zoptymalizowana (choroba współistniejąca zwiększająca ryzyko)
Rozważyć:
- Skierowanie do lekarza podstawowej opieki zdrowotnej lub specjalisty w celu rozpoczęcia lub optymalizacji leczenia
Depresja - możliwość optymalizacji leczenia (współistniejąca choroba nasilająca ryzyko)
Rozważyć:
- Skierowanie do lekarza POZ lub specjalisty w celu rozpoczęcia lub optymalizacji leczenia
Przewlekła choroba nerek lub schyłkowa niewydolność nerek - leczenie zoptymalizowane (współistniejąca choroba nasilająca ryzyko)
Rozważyć:
- Skierowanie do lekarza POZ lub specjalisty w celu rozpoczęcia lub optymalizacji leczenia
Nadciśnienie tętnicze w wywiadzie - w zakresie docelowym (czynnik nasilający ryzyko)
Rozważyć:
- Cel wytycznych: ciśnienie tętnicze <130/80
- Jeśli cel nie został osiągnięty, skierować do lekarza POZ.
Wiek >75 lat lub zespół geriatryczny (choroba współistniejąca nasilająca ryzyko)
Rozważyć:
- Skierowanie do lekarza podstawowej opieki zdrowotnej lub specjalisty w celu oceny lub optymalizacji leczenia
Rasa (czynnik nasilający ryzyko)
Należy rozważyć:
- Ocenę ryzyka nierówności w zdrowiu i niedostatecznego leczenia, co stanowi priorytet krajowej opieki zdrowotnej.
Prezentacja kończyny wysokiego ryzyka
Występuje co najmniej jeden z następujących czynników ryzyka (patrz ocena pacjenta):
- Ból lub drętwienie kończyny w spoczynku
- Wcześniejsza amputacja lub rewaskularyzacja
- Martwica lub zgorzel kończyny
- ABI <0,8
Bezobjawowa PAD i ryzyko krwawienia! Rozważyć monoterapię aspiryną 81mg raz na dobę.
Opcje leczenia
Jeśli bezobjawowo - monoterapia
- Aspiryna 81 mg raz na dobę -LUB- Clopidogrel 75 mg raz na dobę
Jeśli bezobjawowo i wysokie ryzyko krwawienia - monoterapia
- Aspiryna 81 mg raz na dobę
Przypis
- Uzasadnieniem podwójnego hamowania szlaków jest zablokowanie dwóch różnych mechanizmów aktywacji płytek krwi w celu dalszego zmniejszenia ryzyka zakrzepowego. W badaniu COMPASS wykazano, że połączenie rivaroxaban (inhibitora czynnika Xa) z aspiryną zmniejsza częstość MACE i MALE (6% vs. 9%, HR 0,69, P < 0,001) w porównaniu z monoterapią aspiryną, bez zwiększenia częstości krwawień śmiertelnych i niezakończonych zgonem ani krwotoku wewnątrzczaszkowego.
- Krwawienia duże występowały częściej w grupie DPI niż w grupie ASA (3% vs. 2%, HR 1,61, p=0,008); wynikało to ze zwiększonej częstości krwawień z przewodu pokarmowego i dotyczyło głównie pierwszego roku (badanie COMPASS).
- Aby uzyskać więcej informacji, zobacz Anticoagulation Forum Rapid Resource dotyczący PAD i DPI.
- Inhibitory czynnika Xa (rivaroxaban) blokują aktywację płytek krwi poprzez hamowanie powstawania trombiny, natomiast aspiryna, inhibitor COX-1, blokuje aktywację płytek krwi poprzez hamowanie syntezy tromboksanu A2.
Bezobjawowa PAD: rozważyć aspirynę 81mg raz na dobę LUB Clopidogrel 75mg raz na dobę. W przypadku ryzyka krwawienia rozważyć wyłącznie aspirynę raz na dobę
Opcje leczenia
Jeśli bezobjawowo - monoterapia
- Aspiryna 81 mg raz na dobę -LUB- Clopidogrel 75 mg raz na dobę
Jeśli bezobjawowo i wysokie ryzyko krwawienia - monoterapia
- Aspiryna 81 mg raz na dobę
Przypis
- Uzasadnieniem podwójnego hamowania szlaków jest zablokowanie dwóch różnych mechanizmów aktywacji płytek krwi w celu dalszego zmniejszenia ryzyka zakrzepowego. W badaniu COMPASS wykazano, że połączenie rivaroxaban (inhibitora czynnika Xa) z aspiryną zmniejsza częstość MACE i MALE (6% vs. 9%, HR 0,69, P < 0,001) w porównaniu z monoterapią aspiryną, bez zwiększenia częstości krwawień śmiertelnych i niezakończonych zgonem ani krwotoku wewnątrzczaszkowego.
- Krwawienia duże występowały częściej w grupie DPI niż w grupie ASA (3% vs. 2%, HR 1,61, p=0,008); wynikało to ze zwiększonej częstości krwawień z przewodu pokarmowego i dotyczyło głównie pierwszego roku (badanie COMPASS).
- Aby uzyskać więcej informacji, zobacz Anticoagulation Forum Rapid Resource dotyczący PAD i DPI.
- Inhibitory czynnika Xa (rivaroxaban) blokują aktywację płytek krwi poprzez hamowanie powstawania trombiny, natomiast aspiryna, inhibitor COX-1, blokuje aktywację płytek krwi poprzez hamowanie syntezy tromboksanu A2.
1-6 miesięcy po zabiegu związanym z PAD: rozważ DPI lub DAPT w koordynacji z interwencjonistą naczyniowym.
**Rozważyć szybką koordynację opieki z interwencjonistą naczyniowym**
Opcje leczenia (Ze ścisłym monitorowaniem w przypadku zwiększonego ryzyka krwawienia!)
Podwójne hamowanie szlaków (DPI)
- Rivaroxaban 2,5mg BID -ORAZ-
- Aspiryna 81 mg raz na dobę
- Upewnić się w aptece, że wszystkie recepty na inhibitory P2Y12 zostały wycofane
-LUB-
Alternatywa - podwójna terapia przeciwpłytkowa (DAPT)
- Clopidogrel 75mg raz na dobę -ORAZ-
- Aspiryna 81mg raz na dobę
W przypadku objawów chromania przestankowego rozważyć:
- Cilostazol 75mg BID: NIE stosować w przypadku niewydolności serca lub kardiomiopatii.
Przypis
- Brak piśmiennictwa porównującego skuteczność i bezpieczeństwo DPI i DAPT w tej populacji. Wykazano, że DPI zmniejsza ryzyko MACE i MALE po interwencji wewnątrznaczyniowej lub chirurgicznej (HR 0,85, p = 0,009, badanie VOYAGER-PAD). Nie obserwowano zwiększenia częstości krwawień śmiertelnych ani śródczaszkowych. Krwawienia większe według ISTH wystąpiły u 5,94% pacjentów w grupie DPI (vs. 4,06% w grupie samej aspiryny; iloraz hazardu 1,42; 95% CI, 1,10 do 1,84; P=0,007).
- Częstość stosowania DAPT została ekstrapolowana z przezskórnych interwencji wieńcowych, z opublikowanymi odsetkami krwawień większych wynoszącymi 3,1-6,2% (ACC 2020, badanie CHARISMA.)
- Zobacz pełne drzewo decyzyjne Anticoagulation Forum ACE Rapid Resource dotyczące stosowania DPI.
Zwiększone ryzyko krwawienia i 1-6 miesięcy po zabiegu związanym z PAD: rozważ DPI lub DAPT w koordynacji z interwencjonistą naczyniowym.
**Rozważyć szybką koordynację opieki z interwencjonistą naczyniowym**
Opcje leczenia (Ze ścisłym monitorowaniem - Zwiększone ryzyko krwawienia!)
Podwójne hamowanie szlaków (DPI)
- Rivaroxaban 2,5mg BID -ORAZ-
- Aspiryna 81 mg raz na dobę
- Upewnić się w aptece, że wszystkie recepty na inhibitory P2Y12 zostały wycofane
-LUB-
Alternatywa - podwójna terapia przeciwpłytkowa (DAPT)
- Clopidogrel 75mg raz na dobę -ORAZ-
- Aspiryna 81mg raz na dobę
W przypadku objawów chromania przestankowego rozważyć:
- Cilostazol 75mg BID: NIE stosować w przypadku niewydolności serca lub kardiomiopatii.
Przypis
- Brak piśmiennictwa porównującego skuteczność i bezpieczeństwo DPI i DAPT w tej populacji. Wykazano, że DPI zmniejsza ryzyko MACE i MALE po interwencji wewnątrznaczyniowej lub chirurgicznej (HR 0,85, p = 0,009, badanie VOYAGER-PAD). Nie obserwowano zwiększenia częstości krwawień śmiertelnych ani śródczaszkowych. Krwawienia większe według ISTH wystąpiły u 5,94% pacjentów w grupie DPI (vs. 4,06% w grupie samej aspiryny; iloraz hazardu 1,42; 95% CI, 1,10 do 1,84; P=0,007).
- Częstość stosowania DAPT została ekstrapolowana z przezskórnych interwencji wieńcowych, z opublikowanymi odsetkami krwawień większych wynoszącymi 3,1-6,2% (ACC 2020, badanie CHARISMA.)
- Zobacz pełne drzewo decyzyjne Anticoagulation Forum ACE Rapid Resource dotyczące stosowania DPI.
Ostrzeżenie: Pacjent może NIE być kandydatem do podwójnego hamowania szlaków (DPI) w schemacie rivaroxaban PLUS aspiryna w tym momencie
Możliwe przyczyny, które mogą dyskwalifikować DPI jako bezpieczną opcję leczenia:
- CrCl < 15ml/min
- Alergia na aspirynę
- Wysokie ryzyko krwawienia
- Koszt leku lub brak ubezpieczenia: rozważyć konsultację z farmaceutą lub pracownikiem socjalnym w celu uzyskania pomocy.
- Przyjmowanie innego leku przeciwwskazanego w skojarzeniu z rivaroxaban
Zobacz pełne drzewo decyzyjne ACE Rapid Resource.
Podwójne hamowanie szlaków (DPI):
- Rivaroxaban: Inhibitor czynnika Xa, który blokuje aktywację płytek przez hamowanie powstawania trombiny.
- Aspiryna: inhibitor ACOX-1, który blokuje aktywację płytek za pośrednictwem TXA-2 - ORAZ
- Podstawą podwójnego hamowania szlaków jest zablokowanie dwóch różnych mechanizmów aktywacji płytek w celu dalszego zmniejszenia ryzyka zakrzepowego
< 30 dni po rewaskularyzacji: Rozpocząć podwójne hamowanie szlaków (DPI) w schemacie rivaroxaban 2,5mg BID PLUS aspiryna 81mg raz na dobę. Kontrola po 30 dniach z lekarzem interwencyjnym/chirurgiem.
**Rozważyć szybką koordynację opieki z interwencjonistą naczyniowym**
**Kontrola po 30 dniach**
Opcje leczenia < 30 dni po rewaskularyzacji: (Ze ścisłym monitorowaniem w przypadku zwiększonego ryzyka krwawienia!)
Podwójne hamowanie szlaków (DPI):
- Rivaroxaban 2,5mg dwa razy na dobę -ORAZ-
- Aspiryna 81mg raz na dobę
- Upewnić się w aptece, że wszystkie recepty na inhibitory P2Y12 zostały wycofane.
-LUB-
Podwójna terapia przeciwpłytkowa (DAPT):
- Clopidogrel 75mg raz na dobę -ORAZ-
- Aspiryna 81mg raz na dobę
- Upewnić się w aptece, że wszystkie recepty na inhibitory P2Y12 zostały wycofane.
W przypadku objawów chromania przestankowego:
- Cilostazol 75mg BID: NIE stosować w przypadku niewydolności serca lub kardiomiopatii.
Przypis
- Brak piśmiennictwa porównującego skuteczność i bezpieczeństwo DPI i DAPT w tej populacji. Wykazano, że DPI zmniejsza ryzyko MACE i MALE po interwencji wewnątrznaczyniowej lub chirurgicznej (HR 0,85, p = 0,009, badanie VOYAGER-PAD). Nie obserwowano zwiększenia częstości krwawień śmiertelnych ani śródczaszkowych. Krwawienia większe według ISTH wystąpiły u 5,94% pacjentów w grupie DPI (vs. 4,06% w grupie samej aspiryny; iloraz hazardu 1,42; 95% CI, 1,10 do 1,84; P=0,007).
- Częstość stosowania DAPT została ekstrapolowana z przezskórnych interwencji wieńcowych, z opublikowanymi odsetkami krwawień większych wynoszącymi 3,1-6,2% (ACC 2020, badanie CHARISMA.)
- Zobacz pełne drzewo decyzyjne Anticoagulation Forum ACE Rapid Resource dotyczące stosowania DPI.
PAD i leczenie przeciwzakrzepowe z innego wskazania: Kontynuować dotychczasową strategię przeciwzakrzepową -PLUS- DODAĆ aspirynę 81 mg raz na dobę, jeśli ryzyko krwawienia na to pozwala
PAD i stosowanie leczenia przeciwzakrzepowego z innego wskazania:
- Kontynuować dotychczasową strategię przeciwzakrzepową -PLUS-
- DODAĆ Aspirin 81 mg raz na dobę, jeśli ryzyko krwawienia na to pozwala.
W przypadku objawów chromania przestankowego rozważyć:
- Cilostazol 75mg BID: NIE stosować w obecności niewydolności serca lub kardiomiopatii.
Przypis
- Uzasadnieniem podwójnego hamowania szlaków jest zablokowanie dwóch różnych mechanizmów aktywacji płytek krwi w celu dalszego zmniejszenia ryzyka zakrzepowego. W badaniu COMPASS wykazano, że rivaroxaban (inhibitor czynnika Xa) w skojarzeniu z aspiryną zmniejsza częstość MACE i MALE (6% vs 9%, HR 0,69, P < 0,001) w porównaniu z monoterapią aspiryną, bez zwiększenia częstości krwawień śmiertelnych i niezakończonych zgonem ani krwotoku śródczaszkowego.
- Ciężkie krwawienia występowały częściej w grupie DPI niż w grupie ASA (3% vs 2%, HR 1,61, p=0,008); wynikało to ze zwiększonej częstości krwawień z przewodu pokarmowego i dotyczyło głównie pierwszego roku leczenia (COMPASS).
- Więcej informacji: Anticoagulation Forum Rapid Resource dotyczący PAD i DPI.
- Inhibitory czynnika Xa (rivaroxaban) blokują aktywację płytek poprzez hamowanie powstawania trombiny, natomiast aspiryna, inhibitor COX-1, blokuje aktywację płytek poprzez hamowanie syntezy tromboksanu A2.
Kontynuować podwójną terapię przeciwpłytkową (DAPT) z inhibitorem P2Y12 (np. clopidogrel, ticagrelor itd.) PLUS aspiryna. Ponownie rozważyć podwójne hamowanie szlaków (DPI) za 3-6 miesięcy.
PAD i stosowanie leczenia przeciwzakrzepowego z innego wskazania:
- Kontynuować dotychczasową strategię przeciwzakrzepową -PLUS-
- DODAĆ Aspirin 81 mg raz na dobę, jeśli ryzyko krwawienia na to pozwala.
W przypadku objawów chromania przestankowego rozważyć:
- Cilostazol 75mg BID: NIE stosować w obecności niewydolności serca lub kardiomiopatii.
Przypis
- Uzasadnieniem podwójnego hamowania szlaków jest zablokowanie dwóch różnych mechanizmów aktywacji płytek krwi w celu dalszego zmniejszenia ryzyka zakrzepowego. W badaniu COMPASS wykazano, że rivaroxaban (inhibitor czynnika Xa) w skojarzeniu z aspiryną zmniejsza częstość MACE i MALE (6% vs 9%, HR 0,69, P < 0,001) w porównaniu z monoterapią aspiryną, bez zwiększenia częstości krwawień śmiertelnych i niezakończonych zgonem ani krwotoku śródczaszkowego.
- Ciężkie krwawienia występowały częściej w grupie DPI niż w grupie ASA (3% vs 2%, HR 1,61, p=0,008); wynikało to ze zwiększonej częstości krwawień z przewodu pokarmowego i dotyczyło głównie pierwszego roku leczenia (COMPASS).
- Więcej informacji: Anticoagulation Forum Rapid Resource dotyczący PAD i DPI.
- Inhibitory czynnika Xa (rivaroxaban) blokują aktywację płytek poprzez hamowanie powstawania trombiny, natomiast aspiryna, inhibitor COX-1, blokuje aktywację płytek poprzez hamowanie syntezy tromboksanu A2.
Podwójna terapia przeciwpłytkowa (DAPT):
- Inhibitor P2Y12: (np. clopidogrel, ticagrelor itp.) - PLUS
- Aspirin: inhibitor ACOX-1 blokujący aktywację płytek za pośrednictwem TXA-2
Podwójne hamowanie szlaków (DPI):
- Rivaroxaban: Inhibitor czynnika Xa blokujący aktywację płytek poprzez hamowanie powstawania trombiny.
- Aspirin: inhibitor ACOX-1 blokujący aktywację płytek za pośrednictwem TXA-2 - PLUS
- Uzasadnieniem podwójnego hamowania szlaków jest zablokowanie dwóch różnych mechanizmów aktywacji płytek krwi w celu dalszego zmniejszenia ryzyka zakrzepowego
Zwiększone ryzyko krwawienia i > 6 miesięcy po zabiegu związanym z PAD: W przypadku braku alergii na aspirynę rozważyć ASA 81mg p.o. raz na dobę
Opcje leczenia (przejrzeć ryzyko krwawienia z poprzedniej oceny) -Ryzyko krwawienia!
PAD: podwójne hamowanie szlaków (DPI)
- Rivaroxaban 2,5mg BID -PLUS-
- Aspirin 81 mg raz na dobę
PAD i zwiększone ryzyko krwawienia: rozważyć monoterapię
- Aspirin 81mg raz na dobę
PAD i stosowanie leczenia przeciwzakrzepowego z innego wskazania:
- Kontynuować dotychczasową strategię przeciwzakrzepową -PLUS-
- DODAĆ Aspirin 81 mg raz na dobę, jeśli ryzyko krwawienia na to pozwala.
W przypadku objawów chromania przestankowego rozważyć:
- Cilostazol 75mg BID: NIE stosować w obecności niewydolności serca lub kardiomiopatii.
Przypis
- Uzasadnieniem podwójnego hamowania szlaków jest zablokowanie dwóch różnych mechanizmów aktywacji płytek krwi w celu dalszego zmniejszenia ryzyka zakrzepowego. W badaniu COMPASS wykazano, że rivaroxaban (inhibitor czynnika Xa) w skojarzeniu z aspiryną zmniejsza częstość MACE i MALE (6% vs 9%, HR 0,69, P < 0,001) w porównaniu z monoterapią aspiryną, bez zwiększenia częstości krwawień śmiertelnych i niezakończonych zgonem ani krwotoku śródczaszkowego.
- Ciężkie krwawienia występowały częściej w grupie DPI niż w grupie ASA (3% vs 2%, HR 1,61, p=0,008); wynikało to ze zwiększonej częstości krwawień z przewodu pokarmowego i dotyczyło głównie pierwszego roku leczenia (COMPASS).
- Więcej informacji: Anticoagulation Forum Rapid Resource dotyczący PAD i DPI.
- Inhibitory czynnika Xa (rivaroxaban) blokują aktywację płytek poprzez hamowanie powstawania trombiny, natomiast aspiryna, inhibitor COX-1, blokuje aktywację płytek poprzez hamowanie syntezy tromboksanu A2.
> 6 miesięcy po zabiegu związanym z PAD: rozważyć DPI
Opcje leczenia (przejrzeć ryzyko krwawienia z poprzedniej oceny)
PAD: podwójne hamowanie szlaków (DPI)
- Rivaroxaban 2,5mg BID -PLUS-
- Aspirin 81 mg raz na dobę
PAD i zwiększone ryzyko krwawienia: rozważyć monoterapię
- Aspirin 81mg raz na dobę
PAD i stosowanie leczenia przeciwzakrzepowego z innego wskazania:
- Kontynuować dotychczasową strategię przeciwzakrzepową -PLUS-
- DODAĆ Aspirin 81 mg raz na dobę, jeśli ryzyko krwawienia na to pozwala.
W przypadku objawów chromania przestankowego rozważyć:
- Cilostazol 75mg BID: NIE stosować w obecności niewydolności serca lub kardiomiopatii.
Przypis
- Uzasadnieniem podwójnego hamowania szlaków jest zablokowanie dwóch różnych mechanizmów aktywacji płytek krwi w celu dalszego zmniejszenia ryzyka zakrzepowego. W badaniu COMPASS wykazano, że rivaroxaban (inhibitor czynnika Xa) w skojarzeniu z aspiryną zmniejsza częstość MACE i MALE (6% vs 9%, HR 0,69, P < 0,001) w porównaniu z monoterapią aspiryną, bez zwiększenia częstości krwawień śmiertelnych i niezakończonych zgonem ani krwotoku śródczaszkowego.
- Ciężkie krwawienia występowały częściej w grupie DPI niż w grupie ASA (3% vs 2%, HR 1,61, p=0,008); wynikało to ze zwiększonej częstości krwawień z przewodu pokarmowego i dotyczyło głównie pierwszego roku leczenia (COMPASS).
- Więcej informacji: Anticoagulation Forum Rapid Resource dotyczący PAD i DPI.
- Inhibitory czynnika Xa (rivaroxaban) blokują aktywację płytek poprzez hamowanie powstawania trombiny, natomiast aspiryna, inhibitor COX-1, blokuje aktywację płytek poprzez hamowanie syntezy tromboksanu A2.
Ostrzeżenie: pacjent może NIE kwalifikować się do podwójnej terapii przeciwpłytkowej (DAPT) z inhibitorem P2Y12 (np. clopidogrel) PLUS aspiryna. Alergia na aspirynę!
Alergia na aspirynę! Rozważyć konsultację z interwencjonistą w sprawie opcji leczenia.
Podwójna terapia przeciwpłytkowa (DAPT):
- Inhibitor P2Y12: (np. clopidogrel, ticagrelor itp.) - PLUS
- Aspirin: inhibitor ACOX-1 blokujący aktywację płytek za pośrednictwem TXA-2
NIE być kandydatem do podwójnego hamowania szlaków (DPI) z rivaroxaban PLUS aspiryna w tym momencie - ponownie rozważyć za 1-6 miesięcy.
Możliwe powody, które mogą dyskwalifikować DPI jako bezpieczną opcję leczenia:
- CrCl < 15ml/min
- Alergia na aspirynę
- Koszt leku lub brak ubezpieczenia: rozważyć konsultację z farmaceutą lub pracownikiem socjalnym w celu uzyskania pomocy.
- Wysokie ryzyko krwawienia
- Długotrwałe leczenie przeciwzakrzepowe z powodu migotania przedsionków (Afib), mechanicznej zastawki serca, APS lub przedłużonego leczenia VTE
- Krótkotrwałe leczenie przeciwzakrzepowe (np. początkowe leczenie VTE)
- Przyjmowanie innego leku przeciwwskazanego do stosowania z rivaroxabanem
PAD i stosowanie leczenia przeciwzakrzepowego z innego wskazania:
- Kontynuować dotychczasową strategię przeciwzakrzepową -PLUS-
- DODAĆ Aspirin 81 mg raz na dobę, jeśli ryzyko krwawienia na to pozwala.
W przypadku objawów chromania przestankowego rozważyć:
- Cilostazol 75mg BID: NIE stosować w obecności niewydolności serca lub kardiomiopatii.
Przypis
- Uzasadnieniem podwójnego hamowania szlaków jest zablokowanie dwóch różnych mechanizmów aktywacji płytek krwi w celu dalszego zmniejszenia ryzyka zakrzepowego. W badaniu COMPASS wykazano, że rivaroxaban (inhibitor czynnika Xa) w skojarzeniu z aspiryną zmniejsza częstość MACE i MALE (6% vs 9%, HR 0,69, P < 0,001) w porównaniu z monoterapią aspiryną, bez zwiększenia częstości krwawień śmiertelnych i niezakończonych zgonem ani krwotoku śródczaszkowego.
- Ciężkie krwawienia występowały częściej w grupie DPI niż w grupie ASA (3% vs 2%, HR 1,61, p=0,008); wynikało to ze zwiększonej częstości krwawień z przewodu pokarmowego i dotyczyło głównie pierwszego roku leczenia (COMPASS).
- Więcej informacji: Anticoagulation Forum Rapid Resource dotyczący PAD i DPI.
- Inhibitory czynnika Xa (rivaroxaban) blokują aktywację płytek poprzez hamowanie powstawania trombiny, natomiast aspiryna, inhibitor COX-1, blokuje aktywację płytek poprzez hamowanie syntezy tromboksanu A2.
Podwójne hamowanie szlaków (DPI):
- Rivaroxaban: Inhibitor czynnika Xa blokujący aktywację płytek poprzez hamowanie powstawania trombiny.
- Aspirin: inhibitor ACOX-1 blokujący aktywację płytek za pośrednictwem TXA-2 - PLUS
- Uzasadnieniem podwójnego hamowania szlaków jest zablokowanie dwóch różnych mechanizmów aktywacji płytek krwi w celu dalszego zmniejszenia ryzyka zakrzepowego
Bezobjawowo (brak aktywnych objawów sugerujących PAD)
Choroba tętnic obwodowych (PAD) jest częstą chorobą układu sercowo-naczyniowego, związaną ze zwiększonym ryzykiem amputacji, zawału mięśnia sercowego, udaru mózgu i zgonu, a także z pogorszeniem jakości życia (QOL), wydolności chodu i stanu funkcjonalnego. Rozpoznanie PAD u większości pacjentów opiera się na wywiadzie, badaniu przedmiotowym i wskaźniku kostka-ramię w spoczynku. Dalsze wskazówki dotyczące rozpoznawania i postępowania w PAD zawiera dokument „2024 ACC/AHA/AACVPR/APMA/ABC/SCAI/SVM/SVN/SVS/SIR/VESS Guideline for the Management of Lower Extremity Peripheral Artery Disease”.
Obecne chromanie przestankowe z niewydolnością serca lub kardiomiopatią w wywiadzie
Uwaga: Cilostazol stosowany w leczeniu chromania przestankowego w chorobie tętnic obwodowych (PAD) jest przeciwwskazany w niewydolności serca i kardiomiopatii
Obecne chromanie przestankowe i brak w wywiadzie niewydolności serca lub kardiomiopatii: po ustaleniu rozpoznania PAD pacjent może odnieść korzyść z zastosowania leku Cilostazol 75mg p.o. dwa razy na dobę.
U osoby z chromaniem przestankowym i rozpoznaniem choroby tętnic obwodowych (PAD) korzyść może przynieść cilostazol 75mg p.o. dwa razy na dobę.
Uwaga: cilostazol jest przeciwwskazany w niewydolności serca i kardiomiopatii
Objawy sugerujące PAD (wyższa wartość oznacza większe nasilenie)
Choroba tętnic obwodowych (PAD) jest częstą chorobą sercowo-naczyniową związaną ze zwiększonym ryzykiem amputacji, zawału mięśnia sercowego, udaru mózgu i zgonu, a także z pogorszeniem jakości życia (QOL), wydolności chodu i stanu funkcjonalnego. Wykrycie PAD u większości pacjentów odbywa się na podstawie wywiadu, badania przedmiotowego i spoczynkowego wskaźnika kostka-ramię. Dalsze wskazówki dotyczące rozpoznawania i postępowania w PAD zawiera dokument „2024 ACC/AHA/AACVPR/APMA/ABC/SCAI/SVM/SVN/SVS/SIR/VESS Guideline for the Management of Lower Extremity Peripheral Artery Disease (wytyczne dotyczące postępowania w chorobie tętnic obwodowych kończyn dolnych)”.
Objawowy PAD: rozważyć DPI. W przypadku ryzyka krwawienia rozważyć wyłącznie aspirynę codziennie
Opcje leczenia
Jeśli Objawowa - podwójna inhibicja szlaków (DPI):
- Rivaroxaban 2,5mg BID -PLUS-
- Aspiryna 81 mg raz dziennie
Jeśli Objawowa i wysokie ryzyko krwawienia - monoterapia
- Aspiryna 81mg raz dziennie
W przypadku objawów chromania przestankowego rozważyć:
- Cilostazol 75mg BID: NIE stosować w przypadku niewydolności serca lub kardiomiopatii.
Przypis
- Uzasadnieniem podwójnej inhibicji szlaków jest zablokowanie dwóch różnych mechanizmów aktywacji płytek krwi w celu dalszego zmniejszenia ryzyka zakrzepowego. W badaniu COMPASS wykazano, że połączenie leków: rivaroxaban (inhibitor czynnika Xa) i aspiryna zmniejsza częstość MACE i MALE (6% vs. 9%, HR 0,69, P < 0,001) w porównaniu z monoterapią aspiryną, bez zwiększenia częstości krwawień śmiertelnych i niezakończonych zgonem ani krwawień wewnątrzczaszkowych.
- Krwawienia duże występowały częściej w DPI niż w ASA (3% vs. 2%, HR 1,61, p=0,008); wynikało to ze zwiększonej liczby krwawień z przewodu pokarmowego i dotyczyło głównie pierwszego roku (badanie COMPASS).
- Więcej informacji: zob. Anticoagulation Forum Rapid Resource dotyczący PAD i DPI.
- Inhibitory czynnika Xa (rivaroxaban) blokują aktywację płytek krwi poprzez hamowanie powstawania trombiny, natomiast aspiryna, inhibitor COX-1, blokuje aktywację płytek krwi poprzez hamowanie tromboksanu A2.
CrCl < 15 ml/min: Pacjent może NIE być kandydatem do podwójnego hamowania szlaków (DPI) z zastosowaniem Rivaroxaban PLUS aspiryna w tym momencie (objawowy PAD)
Wybrane możliwe przyczyny, które mogą dyskwalifikować DPI jako bezpieczną opcję leczenia:
- CrCl < 15ml/min
- Koszt leku lub brak ubezpieczenia: rozważyć konsultację z farmaceutą lub pracownikiem socjalnym w celu uzyskania pomocy.
- Przyjmowanie innych leków przeciwwskazanych w skojarzeniu z rivaroxaban
Opcje leczenia
Jeśli Objawowa - podwójna inhibicja szlaków (DPI):
- Rivaroxaban 2,5mg BID -PLUS-
- Aspiryna 81 mg raz dziennie
Jeśli Objawowa i wysokie ryzyko krwawienia - monoterapia
- Aspiryna 81mg raz dziennie
W przypadku objawów chromania przestankowego rozważyć:
- Cilostazol 75mg BID: NIE stosować w przypadku niewydolności serca lub kardiomiopatii.
Przypis
- Uzasadnieniem podwójnej inhibicji szlaków jest zablokowanie dwóch różnych mechanizmów aktywacji płytek krwi w celu dalszego zmniejszenia ryzyka zakrzepowego. W badaniu COMPASS wykazano, że połączenie leków: rivaroxaban (inhibitor czynnika Xa) i aspiryna zmniejsza częstość MACE i MALE (6% vs. 9%, HR 0,69, P < 0,001) w porównaniu z monoterapią aspiryną, bez zwiększenia częstości krwawień śmiertelnych i niezakończonych zgonem ani krwawień wewnątrzczaszkowych.
- Krwawienia duże występowały częściej w DPI niż w ASA (3% vs. 2%, HR 1,61, p=0,008); wynikało to ze zwiększonej liczby krwawień z przewodu pokarmowego i dotyczyło głównie pierwszego roku (badanie COMPASS).
- Więcej informacji: zob. Anticoagulation Forum Rapid Resource dotyczący PAD i DPI.
- Inhibitory czynnika Xa (rivaroxaban) blokują aktywację płytek krwi poprzez hamowanie powstawania trombiny, natomiast aspiryna, inhibitor COX-1, blokuje aktywację płytek krwi poprzez hamowanie tromboksanu A2.
Objawowy PAD i ryzyko krwawienia! Rozważyć aspirynę codziennie w monoterapii. Pacjent może NIE być kandydatem do DPI w tym momencie.
Opcje leczenia
Jeśli Objawowa - podwójna inhibicja szlaków (DPI):
- Rivaroxaban 2,5mg BID -PLUS-
- Aspiryna 81 mg raz dziennie
Jeśli Objawowa i wysokie ryzyko krwawienia - monoterapia
- Aspiryna 81mg raz dziennie
W przypadku objawów chromania przestankowego rozważyć:
- Cilostazol 75mg BID: NIE stosować w przypadku niewydolności serca lub kardiomiopatii.
Przypis
- Uzasadnieniem podwójnej inhibicji szlaków jest zablokowanie dwóch różnych mechanizmów aktywacji płytek krwi w celu dalszego zmniejszenia ryzyka zakrzepowego. W badaniu COMPASS wykazano, że połączenie leków: rivaroxaban (inhibitor czynnika Xa) i aspiryna zmniejsza częstość MACE i MALE (6% vs. 9%, HR 0,69, P < 0,001) w porównaniu z monoterapią aspiryną, bez zwiększenia częstości krwawień śmiertelnych i niezakończonych zgonem ani krwawień wewnątrzczaszkowych.
- Krwawienia duże występowały częściej w DPI niż w ASA (3% vs. 2%, HR 1,61, p=0,008); wynikało to ze zwiększonej liczby krwawień z przewodu pokarmowego i dotyczyło głównie pierwszego roku (badanie COMPASS).
- Więcej informacji: zob. Anticoagulation Forum Rapid Resource dotyczący PAD i DPI.
- Inhibitory czynnika Xa (rivaroxaban) blokują aktywację płytek krwi poprzez hamowanie powstawania trombiny, natomiast aspiryna, inhibitor COX-1, blokuje aktywację płytek krwi poprzez hamowanie tromboksanu A2.
Koszt leku lub przeciwwskazanie: pacjent może NIE być kandydatem do podwójnego hamowania szlaków (DPI) lekiem rivaroxaban PLUS aspiryna w tym momencie (objawowa PAD)
Możliwe wybrane przyczyny, które mogą dyskwalifikować DPI jako bezpieczną opcję leczenia:
- CrCl < 15ml/min
- Koszt leku lub brak ubezpieczenia: należy rozważyć konsultację z farmaceutą lub pracownikiem socjalnym w celu uzyskania pomocy.
- Przyjmowanie innego leku przeciwwskazanego w skojarzeniu z rivaroxabanem
Opcje leczenia
W przypadku objawowej PAD - podwójne hamowanie szlaków (DPI):
- Rivaroxaban 2,5mg BID -PLUS-
- Aspirin 81 mg dziennie
W przypadku objawowej PAD i wysokiego ryzyka krwawienia - monoterapia
- Aspirin 81mg dziennie
W przypadku objawów chromania przestankowego należy rozważyć:
- Cilostazol 75mg BID: NIE stosować w przypadku niewydolności serca lub kardiomiopatii.
Przypis
- Uzasadnieniem podwójnego hamowania szlaków jest zablokowanie dwóch różnych mechanizmów aktywacji płytek krwi w celu dalszego zmniejszenia ryzyka zakrzepowego. W badaniu COMPASS wykazano, że połączenie rivaroxabanu (inhibitora czynnika Xa) z aspiryną zmniejsza częstość MACE i MALE (6% vs. 9%, HR 0,69, P < 0,001) w porównaniu z monoterapią aspiryną, bez zwiększenia częstości krwawień śmiertelnych i niezakończonych zgonem ani krwotoku śródczaszkowego.
- Krwawienia większe występowały częściej w grupie DPI niż ASA (3% vs. 2%, HR 1,61, p=0,008); wynikało to ze zwiększonej liczby krwawień z przewodu pokarmowego i dotyczyło głównie pierwszego roku leczenia (badanie COMPASS).
- Więcej informacji: zob. Anticoagulation Forum Rapid Resource dotyczący PAD i DPI.
- Inhibitory czynnika Xa (rivaroxaban) blokują aktywację płytek krwi poprzez hamowanie powstawania trombiny, natomiast aspiryna, inhibitor COX-1, blokuje aktywację płytek krwi poprzez hamowanie syntezy tromboksanu A2.
Objawowa PAD plus inne wskazanie do krótkotrwałej antykoagulacji: kontynuować obecną terapię przeciwzakrzepową zgodnie z zaleceniem. Ponownie rozważyć podwójne hamowanie szlaków (DPI) - ponowna ocena za 1-6 miesięcy
W przypadku objawów chromania przestankowego należy rozważyć:
- Cilostazol 75mg BID: NIE stosować w przypadku niewydolności serca lub kardiomiopatii.
Objawowa PAD plus inne wskazanie do antykoagulacji: kontynuować podwójną terapię przeciwpłytkową (DAPT) z inhibitorem P2Y12 (np. clopidogrel, ticagrelor itp.) PLUS aspiryna. Ponownie rozważyć podwójne hamowanie szlaków (DPI) za 3-6 miesięcy.
W przypadku objawów chromania przestankowego należy rozważyć:
- Cilostazol 75mg BID: NIE stosować w przypadku niewydolności serca lub kardiomiopatii.
Objawowa PAD plus inne wskazanie do długotrwałej antykoagulacji: kontynuować obecną terapię przeciwzakrzepową zgodnie z zaleceniem.
W przypadku objawów chromania przestankowego należy rozważyć:
- Cilostazol 75mg BID: NIE stosować w przypadku niewydolności serca lub kardiomiopatii.
Literatura
2024 ACC/AHA/AACVPR/APMA/ABC/SCAI/SVM/SVN/SVS/SIR/VESS Guideline for the Management of Lower Extremity Peripheral Artery Disease: A Report of the American College of Cardiology/American Heart Association Joint Committee on Clinical Practice Guidelines. Circulation. 2024 Jun 11;149(24):e1313-e1410.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38743805/
- Udostępnia
OSU Center for Health Sciences
- Główny współpracownik
Kelly Rudd, PharmD, BCPS, CACP, FCCPClinical Associate Professor of Medicine, Oklahoma State University Center for Health SciencesOSU Center for Health Sciences
- Współpracownik
Jennifer Glen, DNP, FNP-BCEVAL Health, Chief Medical Officer EVAL Foundation