Leczenie przeciwzakrzepowe przed rewaskularyzacją i po rewaskularyzacji w chorobie tętnic obwodowych (PAD)
Leczenie przeciwzakrzepowe w chorobie tętnic obwodowych (PAD) po zabiegu różni się od leczenia PAD bez interwencji.
AutorWedług Bonaca i wsp. (2020) u pacjentów z chorobą tętnic obwodowych, w tym po rewaskularyzacji, często rozwijają się objawy ze strony kończyn. Objawy te obejmują zakres od ciężkiego chromania przestankowego, ograniczającego sprawność, do krytycznego niedokrwienia zagrażającego kończynie. Pacjenci poddawani rewaskularyzacji obwodowej są narażeni na wysokie ryzyko późniejszych powikłań naczyniowych, około 4 razy wyższe niż u osób, które nigdy nie przeszły rewaskularyzacji. Kilka obserwacji, w tym fakt, że hamowanie zależnej od trombiny aktywacji płytek za pomocą vorapaxaru zmniejszyło ryzyko ostrego niedokrwienia kończyny u pacjentów ze stabilną chorobą tętnic obwodowych, wskazuje, że ryzyko tego powikłania można modyfikować. Ponadto badanie Cardiovascular Outcomes for People Using Anticoagulation Strategies (COMPASS) wykazało, że rivaroxaban (selektywny bezpośredni inhibitor czynnika Xa) w dawce 2,5 mg dwa razy na dobę, dodany do aspiryny, zmniejszał ryzyko niedokrwienne. Dodatkowe czynniki, takie jak ryzyko krwawienia, również odgrywają rolę w rozważnym stosowaniu leków przeciwkrzepliwych. Plany leczenia farmakologicznego w obecności czynników ryzyka krwawienia będą wymagały dodatkowej wnikliwej oceny, gdy lekarz i pacjent ważą ryzyko.
Drzewo decyzyjne wykorzystane w tej aplikacji zostało opracowane przez Anticoagulation Forum (Barnes, Parikh i Wirth, 2021) jako ACE Rapid Resource zatytułowany Leczenie przeciwzakrzepowe po rewaskularyzacji w chorobie tętnic obwodowych (PAD). AC Forum zamieściło następujące zastrzeżenie: „ACE Rapid Resources nie są wytycznymi praktyki klinicznej; są to najlepsze zalecenia Anticoagulation Forum, Inc. oparte na aktualnej wiedzy i nie udziela się żadnej gwarancji ani rękojmi, wyraźnej ani dorozumianej. Prezentowane treści mają charakter wyłącznie informacyjny dla pracowników ochrony zdrowia i nie są przeznaczone do wykorzystywania ani poleganiu na nich jako na konkretnej poradzie medycznej, diagnozie lub leczeniu, o których decydowanie pozostaje odpowiedzialnością pracowników ochrony zdrowia wobec ich pacjentów.”
Wszystkie pytania i możliwe wyniki
TriażTytuł niewidoczny
Rewaskularyzacja lub amputacja w wywiadzie w związku z chorobą tętnic obwodowych (PAD)?
Select one option:
- Nie
- Tak
Czas od amputacji lub rewaskularyzacji?
Select one option:
- < 30 dni
- 1-6 miesięcy
- > 6 miesięcy
Nieprawidłowy wskaźnik kostka-ramię w jednej lub obu kończynach?
Interpretacja ABI:
- Nieprawidłowy <0,9
- Nieprawidłowy >1,4 (możliwe tętnice nieściśliwe)
Select one option:
- Nie
- Tak
Czy występują objawy ze strony nóg sugerujące PAD?
Objawy obejmują:
- Utrata czucia lub mrowienie w nogach lub stopach?
- Palce stóp blade, przebarwione lub sinawe?
- Stopy zimne w dotyku lub jedna stopa chłodniejsza od drugiej?
- Rany, zranienia lub owrzodzenia na nogach lub stopach?
- Ból nóg zaburzający sen lub ból w spoczynku?
- Bolesność, skurcze lub ból w nogach, łydkach, pośladkach lub udach podczas chodzenia lub wysiłku fizycznego?
- Czy bolesność, skurcze lub ból w nogach, łydkach, pośladkach lub udach podczas chodzenia lub wysiłku fizycznego utrzymują się również w spoczynku?
Select one option:
- Nie
- Tak
Czy pacjent obecnie przyjmuje doustny lek przeciwkrzepliwy z powodu innej choroby?
Select one option:
- Nie
- Tak
Wybierz wskazanie do aktualnie stosowanego doustnego leczenia przeciwzakrzepowego.
*migotanie przedsionków (Afib)
*zespół antyfosfolipidowy (APS)
*żylna choroba zakrzepowo-zatorowa (VTE; leczenie)
Select one option:
- Długoterminowe leczenie przeciwzakrzepowe (np. migotanie przedsionków, sztuczna zastawka serca, APS lub przedłużone leczenie ŻChZZ)
- Krótkotrwałe leczenie przeciwkrzepliwe (np. początkowe leczenie VTE)
- Podwójna terapia przeciwpłytkowa (DAPT) przez > 1 miesiąc (np. ostry zespół wieńcowy, niedawne wszczepienie DES w tętnicach wieńcowych lub w tętnicach poniżej kolana)
Triaż bezobjawowej PAD bez rewaskularyzacji w wywiadzie
Uczulenie na aspirynę?
Select one option:
- Nie
- Tak (alergia na ASA jest przeciwwskazaniem do DAPT. Jako alternatywę rozważyć monoterapię clopidogrel)
Zwiększone ryzyko krwawienia?
Czynniki ryzyka krwawienia do rozważenia:
- Jednoczesne stosowanie NLPZ lub innych leków przeciwpłytkowych
- Krwotoczny udar mózgu, krwotok śródczaszkowy lub istotne krwawienie w wywiadzie
- Niedawne owrzodzenie przewodu pokarmowego
- Aktywne nowotwory złośliwe z ryzykiem krwawienia
- Tętniaki naczyniowe w wywiadzie
- Koagulopatie/zaburzenia krzepnięcia w wywiadzie
- Niekontrolowane nadciśnienie tętnicze (SBP > 160 mmHg)
- Nadmierne spożycie alkoholu lub żylaki przełyku
- Ostra niewydolność wątroby lub nerek
- Niedawny uraz lub zabieg operacyjny
Czynniki te stanowią wybór czynników ryzyka krwawienia ze zwalidowanych narzędzi (HAS-BLED, HEMORR2HAGES, IMPROVE-VTE) i z piśmiennictwa źródłowego (VOYAGER-PAD, COMPASS).
Select one option:
- Nie
- Tak (zwiększone ryzyko krwawienia może stanowić przeciwwskazanie do DAPT)
Czy pacjent ma już przepisaną aspirynę lub ją stosuje?
Select one option:
- Nie
- Tak
Część I: Algorytm DPI w PAD z wcześniejszą rewaskularyzacją lub objawowym PADTytuł niewidoczny
Czy pacjent jest już leczony krótkotrwale lekami przeciwkrzepliwymi (np. początkowe leczenie VTE)?
Select one option:
- Nie
- Tak (pacjent może NIE być kandydatem do podwójnego hamowania szlaków (DPI) z rivaroxaban PLUS aspiryną w tym momencie.)
Czy pacjent otrzymuje już długoterminowe leczenie przeciwzakrzepowe z powodu migotania przedsionków, sztucznej zastawki serca, zespołu antyfosfolipidowego (APS) lub przedłużonego leczenia żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (VTE)?
Select one option:
- Nie
- Tak (bieżące stosowanie doustnych leków przeciwkrzepliwych z powodu innej choroby może stanowić przeciwwskazanie do DPI lub DAPT w leczeniu PAD)
Czy pacjent już przyjmuje podwójną terapię przeciwpłytkową, wymaganą przez > 1 miesiąc?
*np. ostry zespół wieńcowy, niedawne wszczepienie stentu uwalniającego lek (DES) w tętnicach wieńcowych lub w tętnicach poniżej kolana
Select one option:
- Nie
- Tak (pacjent może NIE być kandydatem do DPI lub DAPT w tym momencie.)
Część II: Algorytm DPI w PAD z rewaskularyzacją w wywiadzie lub w objawowej PADTytuł niewidoczny
Czy CrCl < 15 mL/min?
Select one option:
- Nie
- Tak (CrCl <15 jest przeciwwskazaniem do stosowania rivaroxaban)
Uczulenie na aspirynę?
Select one option:
- Nie
- Tak (alergia na ASA stanowi przeciwwskazanie do DPI lub DAPT. Jako alternatywę rozważyć monoterapię clopidogrelem)
Czy pacjent ma już przepisaną aspirynę lub ją stosuje?
Select one option:
- Nie
- Tak
Zwiększone ryzyko krwawienia?
Czynniki ryzyka krwawienia do rozważenia:
- Jednoczesne stosowanie NLPZ lub innych leków przeciwpłytkowych
- Udar krwotoczny mózgu, krwotok śródczaszkowy lub istotne krwawienie w wywiadzie
- Niedawne owrzodzenie przewodu pokarmowego
- Czynne nowotwory złośliwe z ryzykiem krwawienia
- Tętniaki naczyniowe w wywiadzie
- Koagulopatie/zaburzenia krzepnięcia w wywiadzie
- Niekontrolowane nadciśnienie tętnicze (SBP > 160 mmHg)
- Nadużywanie alkoholu lub żylaki przełyku
- Ostra niewydolność wątroby lub nerek
- Niedawny uraz lub zabieg operacyjny
Czynniki te stanowią wybór czynników ryzyka krwawienia ze zwalidowanych narzędzi (HAS-BLED, HEMORR2HAGES, IMPROVE-VTE) oraz z piśmiennictwa pierwotnego (VOYAGER-PAD, COMPASS.)
Select one option:
- Nie
- Tak (zwiększone ryzyko krwawienia może stanowić przeciwwskazanie do DPI lub DAPT)
Czy koszt rivaroxabanu lub brak ubezpieczenia stanowi barierę?
Select one option:
- Nie
- Tak
Czy pacjent przyjmuje już inny lek przeciwwskazany do stosowania z rivaroxaban?
Przykłady przeciwwskazań
- Połączone induktory i inhibitory CYP3a oraz P-gp (ketoconazole, ritonavir, erythromycin, carbamazepine, phenytoin, rifampin, ziele dziurawca [St. John’s wort] itp.) - Xarelto, charakterystyka produktu leczniczego (Package Insert). Janssen Pharmaceuticals, 2023.
Select one option:
- Nie
- Tak
Możliwe wyniki
Objawowa PAD i inne wskazanie do długoterminowego leczenia przeciwzakrzepowego: kontynuować dotychczasowe leczenie przeciwzakrzepowe zgodnie z zaleceniem.
W przypadku objawów chromania przestankowego należy rozważyć:
- Cilostazol 75mg BID: NIE stosować w przypadku niewydolności serca lub kardiomiopatii.
Objawowa PAD i ryzyko krwawienia! Rozważyć codzienne stosowanie aspiryny w monoterapii. Pacjent może NIE kwalifikować się obecnie do DPI.
Opcje leczenia
Przy objawach - podwójne hamowanie szlaków (DPI):
- Rivaroxaban 2,5mg BID -ORAZ-
- Aspiryna 81 mg codziennie
Przy objawach i wysokim ryzyku krwawienia - monoterapia
- Aspiryna 81mg codziennie
W przypadku objawów chromania przestankowego należy rozważyć:
- Cilostazol 75mg BID: NIE stosować w przypadku niewydolności serca lub kardiomiopatii.
Przypis
- Podstawą podwójnego hamowania szlaków jest zablokowanie dwóch różnych mechanizmów aktywacji płytek krwi w celu dalszego zmniejszenia ryzyka zakrzepowego. W badaniu COMPASS wykazano, że skojarzenie rivaroxaban (inhibitora czynnika Xa) i aspiryny zmniejsza częstość MACE i MALE (6% vs. 9%, HR 0,69, P < 0,001) w porównaniu z monoterapią aspiryną, bez zwiększenia częstości krwawień śmiertelnych i niezakończonych zgonem ani krwotoku śródczaszkowego.
- Ryzyko krwawienia większego było zwiększone w DPI w porównaniu z ASA (3% vs. 2%, HR 1,61, p=0,008); wynikało ze zwiększonej liczby krwawień z przewodu pokarmowego i występowało głównie w pierwszym roku (badanie COMPASS).
- Więcej informacji można znaleźć w dokumencie Anticoagulation Forum Rapid Resource on PAD and DPI.
- Inhibitory czynnika Xa (rivaroxaban) blokują aktywację płytek krwi poprzez hamowanie powstawania trombiny, natomiast aspiryna, inhibitor COX-1, blokuje aktywację płytek krwi poprzez hamowanie tromboksanu A2.
CrCl < 15 ml/min: Pacjent może NIE kwalifikować się obecnie do podwójnej inhibicji szlaków (DPI) z zastosowaniem rivaroxaban ORAZ aspiryny (objawowa PAD)
Wybrane możliwe powody, które mogą dyskwalifikować DPI jako bezpieczną opcję leczenia:
- CrCl < 15ml/min
- Koszt leku lub brak ubezpieczenia: należy rozważyć konsultację z farmaceutą lub pracownikiem socjalnym w celu uzyskania pomocy.
- Przyjmowanie innego leku przeciwwskazanego do stosowania z rivaroxaban
Opcje leczenia
Przy objawach - podwójne hamowanie szlaków (DPI):
- Rivaroxaban 2,5mg BID -ORAZ-
- Aspiryna 81 mg codziennie
Przy objawach i wysokim ryzyku krwawienia - monoterapia
- Aspiryna 81mg codziennie
W przypadku objawów chromania przestankowego należy rozważyć:
- Cilostazol 75mg BID: NIE stosować w przypadku niewydolności serca lub kardiomiopatii.
Przypis
- Podstawą podwójnego hamowania szlaków jest zablokowanie dwóch różnych mechanizmów aktywacji płytek krwi w celu dalszego zmniejszenia ryzyka zakrzepowego. W badaniu COMPASS wykazano, że skojarzenie rivaroxaban (inhibitora czynnika Xa) i aspiryny zmniejsza częstość MACE i MALE (6% vs. 9%, HR 0,69, P < 0,001) w porównaniu z monoterapią aspiryną, bez zwiększenia częstości krwawień śmiertelnych i niezakończonych zgonem ani krwotoku śródczaszkowego.
- Ryzyko krwawienia większego było zwiększone w DPI w porównaniu z ASA (3% vs. 2%, HR 1,61, p=0,008); wynikało ze zwiększonej liczby krwawień z przewodu pokarmowego i występowało głównie w pierwszym roku (badanie COMPASS).
- Więcej informacji można znaleźć w dokumencie Anticoagulation Forum Rapid Resource on PAD and DPI.
- Inhibitory czynnika Xa (rivaroxaban) blokują aktywację płytek krwi poprzez hamowanie powstawania trombiny, natomiast aspiryna, inhibitor COX-1, blokuje aktywację płytek krwi poprzez hamowanie tromboksanu A2.
Ostrzeżenie: Pacjent może NIE kwalifikować się do podwójnej terapii przeciwpłytkowej (DAPT) z inhibitorem P2Y12 (np. clopidogrel) ORAZ aspiryną. Alergia na aspirynę!
Alergia na aspirynę! Należy rozważyć konsultację z lekarzem wykonującym zabiegi interwencyjne w celu ustalenia opcji leczenia.
Podwójna terapia przeciwpłytkowa (DAPT):
- Inhibitor P2Y12: (np. clopidogrel, ticagrelor itp.) - ORAZ
- Aspiryna: inhibitor ACOX-1, który blokuje aktywację płytek krwi poprzez TXA-2
Kontynuować podwójną terapię przeciwpłytkową (DAPT) z inhibitorem P2Y12 (np. clopidogrel, ticagrelor itp.) ORAZ aspiryną. Ponownie rozważyć podwójną inhibicję szlaków (DPI) za 3-6 miesięcy.
PAD i leczenie przeciwzakrzepowe z innego wskazania:
- Kontynuować dotychczasową strategię przeciwzakrzepową -ORAZ-
- DODAĆ aspirynę 81 mg codziennie, jeśli ryzyko krwawienia na to pozwala.
W przypadku objawów chromania przestankowego należy rozważyć:
- Cilostazol 75mg BID: NIE stosować w przypadku niewydolności serca lub kardiomiopatii.
Przypis
- Podstawą podwójnego hamowania szlaków jest zablokowanie dwóch różnych mechanizmów aktywacji płytek krwi w celu dalszego zmniejszenia ryzyka zakrzepowego. W badaniu COMPASS wykazano, że skojarzenie rivaroxaban (inhibitora czynnika Xa) i aspiryny zmniejsza częstość MACE i MALE (6% vs. 9%, HR 0,69, P < 0,001) w porównaniu z monoterapią aspiryną, bez zwiększenia częstości krwawień śmiertelnych i niezakończonych zgonem ani krwotoku śródczaszkowego.
- Ryzyko krwawienia większego było zwiększone w DPI w porównaniu z ASA (3% vs. 2%, HR 1,61, p=0,008); wynikało ze zwiększonej liczby krwawień z przewodu pokarmowego i występowało głównie w pierwszym roku (badanie COMPASS).
- Więcej informacji można znaleźć w dokumencie Anticoagulation Forum Rapid Resource on PAD and DPI.
- Inhibitory czynnika Xa (rivaroxaban) blokują aktywację płytek krwi poprzez hamowanie powstawania trombiny, natomiast aspiryna, inhibitor COX-1, blokuje aktywację płytek krwi poprzez hamowanie tromboksanu A2.
Podwójna terapia przeciwpłytkowa (DAPT):
- Inhibitor P2Y12: (np. clopidogrel, ticagrelor itp.) - ORAZ
- Aspiryna: inhibitor ACOX-1, który blokuje aktywację płytek krwi poprzez TXA-2
Podwójne hamowanie szlaków (DPI):
- Rivaroxaban: Inhibitor czynnika Xa, który blokuje aktywację płytek krwi poprzez hamowanie powstawania trombiny.
- Aspiryna: inhibitor ACOX-1, który blokuje aktywację płytek krwi poprzez TXA-2 - ORAZ
- Podstawą podwójnego hamowania szlaków jest zablokowanie dwóch różnych mechanizmów aktywacji płytek krwi w celu dalszego zmniejszenia ryzyka zakrzepowego
Ostrzeżenie: pacjent może NIE być kandydatem do podwójnego hamowania szlaków (DPI) z rivaroxaban PLUS aspiryną w tym momencie
Możliwe powody, które mogą dyskwalifikować DPI jako bezpieczną opcję leczenia:
- CrCl < 15ml/min
- Alergia na aspirynę
- Wysokie ryzyko krwawienia
- Koszt leku lub brak ubezpieczenia: należy rozważyć konsultację z farmaceutą lub pracownikiem socjalnym w celu uzyskania pomocy.
- Przyjmowanie innego leku przeciwwskazanego do stosowania z rivaroxaban
Zobacz pełne drzewo decyzyjne ACE Rapid Resource.
Podwójne hamowanie szlaków (DPI):
- Rivaroxaban: Inhibitor czynnika Xa, który blokuje aktywację płytek krwi poprzez hamowanie powstawania trombiny.
- Aspiryna: inhibitor ACOX-1, który blokuje aktywację płytek krwi poprzez TXA-2 - ORAZ
- Podstawą podwójnego hamowania szlaków jest zablokowanie dwóch różnych mechanizmów aktywacji płytek krwi w celu dalszego zmniejszenia ryzyka zakrzepowego
Zwiększone ryzyko krwawienia i > 6 miesięcy po zabiegu związanym z PAD: jeśli brak alergii na aspirynę, rozważyć ASA 81mg p.o. raz dziennie
Opcje leczenia (należy zweryfikować ryzyko krwawienia na podstawie poprzedniej oceny) -Ryzyko krwawienia!
PAD: podwójne hamowanie szlaków (DPI)
- Rivaroxaban 2,5mg BID -ORAZ-
- Aspiryna 81 mg codziennie
PAD i zwiększone ryzyko krwawienia: rozważyć monoterapię
- Aspiryna 81mg codziennie
PAD i leczenie przeciwzakrzepowe z innego wskazania:
- Kontynuować dotychczasową strategię przeciwzakrzepową -ORAZ-
- DODAĆ aspirynę 81 mg codziennie, jeśli ryzyko krwawienia na to pozwala.
W przypadku objawów chromania przestankowego należy rozważyć:
- Cilostazol 75mg BID: NIE stosować w przypadku niewydolności serca lub kardiomiopatii.
Przypis
- Podstawą podwójnego hamowania szlaków jest zablokowanie dwóch różnych mechanizmów aktywacji płytek krwi w celu dalszego zmniejszenia ryzyka zakrzepowego. W badaniu COMPASS wykazano, że skojarzenie rivaroxaban (inhibitora czynnika Xa) i aspiryny zmniejsza częstość MACE i MALE (6% vs. 9%, HR 0,69, P < 0,001) w porównaniu z monoterapią aspiryną, bez zwiększenia częstości krwawień śmiertelnych i niezakończonych zgonem ani krwotoku śródczaszkowego.
- Ryzyko krwawienia większego było zwiększone w DPI w porównaniu z ASA (3% vs. 2%, HR 1,61, p=0,008); wynikało ze zwiększonej liczby krwawień z przewodu pokarmowego i występowało głównie w pierwszym roku (badanie COMPASS).
- Więcej informacji można znaleźć w dokumencie Anticoagulation Forum Rapid Resource on PAD and DPI.
- Inhibitory czynnika Xa (rivaroxaban) blokują aktywację płytek krwi poprzez hamowanie powstawania trombiny, natomiast aspiryna, inhibitor COX-1, blokuje aktywację płytek krwi poprzez hamowanie tromboksanu A2.
PAD i leczenie przeciwzakrzepowe z innego wskazania: kontynuować dotychczasową strategię przeciwzakrzepową -PLUS- DODAĆ aspirynę 81 mg raz dziennie, jeśli ryzyko krwawienia na to pozwala
PAD i leczenie przeciwzakrzepowe z innego wskazania:
- Kontynuować dotychczasową strategię przeciwzakrzepową -ORAZ-
- DODAĆ aspirynę 81 mg codziennie, jeśli ryzyko krwawienia na to pozwala.
W przypadku objawów chromania przestankowego należy rozważyć:
- Cilostazol 75mg BID: NIE stosować w przypadku niewydolności serca lub kardiomiopatii.
Przypis
- Podstawą podwójnego hamowania szlaków jest zablokowanie dwóch różnych mechanizmów aktywacji płytek krwi w celu dalszego zmniejszenia ryzyka zakrzepowego. W badaniu COMPASS wykazano, że skojarzenie rivaroxaban (inhibitora czynnika Xa) i aspiryny zmniejsza częstość MACE i MALE (6% vs. 9%, HR 0,69, P < 0,001) w porównaniu z monoterapią aspiryną, bez zwiększenia częstości krwawień śmiertelnych i niezakończonych zgonem ani krwotoku śródczaszkowego.
- Ryzyko krwawienia większego było zwiększone w DPI w porównaniu z ASA (3% vs. 2%, HR 1,61, p=0,008); wynikało ze zwiększonej liczby krwawień z przewodu pokarmowego i występowało głównie w pierwszym roku (badanie COMPASS).
- Więcej informacji można znaleźć w dokumencie Anticoagulation Forum Rapid Resource on PAD and DPI.
- Inhibitory czynnika Xa (rivaroxaban) blokują aktywację płytek krwi poprzez hamowanie powstawania trombiny, natomiast aspiryna, inhibitor COX-1, blokuje aktywację płytek krwi poprzez hamowanie tromboksanu A2.
Zwiększone ryzyko krwawienia i 1-6 miesięcy po zabiegu związanym z PAD: rozważyć DPI lub DAPT w porozumieniu z interwencjonistą naczyniowym.
**Rozważyć niezwłoczną koordynację opieki ze specjalistą interwencji naczyniowych**
Opcje leczenia (Ze ścisłym monitorowaniem – zwiększone ryzyko krwawienia!)
Podwójna inhibicja szlaków (DPI)
- Rivaroxaban 2,5 mg BID -PLUS-
- Aspiryna 81 mg na dobę
- Upewnić się w aptece, że wszystkie recepty na inhibitory P2Y12 zostały anulowane
-LUB-
Alternatywa – podwójna terapia przeciwpłytkowa (DAPT)
- Clopidogrel 75 mg na dobę -PLUS-
- Aspiryna 81 mg na dobę
W objawach chromania przestankowego rozważyć:
- Cilostazol 75 mg BID: NIE stosować w przypadku niewydolności serca lub kardiomiopatii.
Przypis
- Brak danych w piśmiennictwie umożliwiających porównanie skuteczności i bezpieczeństwa DPI i DAPT w tej populacji. Wykazano, że DPI zmniejsza ryzyko MACE i MALE po interwencji wewnątrznaczyniowej lub chirurgicznej (HR 0,85, p = 0,009, badanie VOYAGER-PAD). Nie obserwowano zwiększenia częstości krwawień śmiertelnych ani śródczaszkowych. Duże krwawienie wg ISTH wystąpiło u 5,94% pacjentów w grupie DPI (vs 4,06% w grupie samej aspiryny; współczynnik ryzyka 1,42; 95% CI 1,10 do 1,84; P=0,007).
- Dane dotyczące DAPT zostały ekstrapolowane z przezskórnych interwencji wieńcowych; opublikowane odsetki dużych krwawień wynoszą 3,1-6,2% (ACC 2020, badanie CHARISMA).
- Zobacz pełne drzewo decyzyjne Anticoagulation Forum ACE Rapid Resource dotyczące stosowania DPI.
Objawowa PAD: rozważyć DPI. W przypadku ryzyka krwawienia rozważyć wyłącznie aspirynę raz dziennie
Opcje leczenia
W postaci objawowej – podwójna inhibicja szlaków (DPI):
- Rivaroxaban 2,5 mg BID -PLUS-
- Aspiryna 81 mg na dobę
W postaci objawowej i wysokiego ryzyka krwawienia – monoterapia
- Aspiryna 81 mg na dobę
W objawach chromania przestankowego rozważyć:
- Cilostazol 75 mg BID: NIE stosować w przypadku niewydolności serca lub kardiomiopatii.
Przypis
- Podstawą podwójnej inhibicji szlaków jest zablokowanie dwóch różnych mechanizmów aktywacji płytek krwi w celu dalszego zmniejszenia ryzyka zakrzepowego. W badaniu COMPASS wykazano, że połączenie rivaroxaban (inhibitora czynnika Xa) i aspiryny zmniejsza częstość MACE i MALE (6% vs 9%, HR 0,69, P < 0,001) w porównaniu z monoterapią aspiryną, bez zwiększenia częstości krwawień śmiertelnych i niezakończonych zgonem ani krwotoku śródczaszkowego.
- Duże krwawienia występowały częściej w grupie DPI niż ASA (3% vs 2%, HR 1,61, p=0,008); wynikały ze zwiększonej liczby krwawień z przewodu pokarmowego i występowały głównie w pierwszym roku (badanie COMPASS).
- Więcej informacji: Anticoagulation Forum Rapid Resource dotyczący PAD i DPI.
- Inhibitory czynnika Xa (rivaroxaban) blokują aktywację płytek krwi poprzez hamowanie powstawania trombiny, natomiast aspiryna, inhibitor COX-1, blokuje aktywację płytek krwi poprzez hamowanie tromboksanu A2.
Bezobjawowa PAD: rozważyć aspirynę 81 mg raz dziennie LUB Clopidogrel 75 mg raz dziennie. W przypadku ryzyka krwawienia rozważyć wyłącznie aspirynę raz dziennie
Opcje leczenia
W postaci bezobjawowej – monoterapia
- Aspiryna 81 mg na dobę -LUB- Clopidogrel 75 mg na dobę
W postaci bezobjawowej i wysokiego ryzyka krwawienia – monoterapia
- Aspiryna 81 mg na dobę
Przypis
- Podstawą podwójnej inhibicji szlaków jest zablokowanie dwóch różnych mechanizmów aktywacji płytek krwi w celu dalszego zmniejszenia ryzyka zakrzepowego. W badaniu COMPASS wykazano, że połączenie rivaroxaban (inhibitora czynnika Xa) i aspiryny zmniejsza częstość MACE i MALE (6% vs 9%, HR 0,69, P < 0,001) w porównaniu z monoterapią aspiryną, bez zwiększenia częstości krwawień śmiertelnych i niezakończonych zgonem ani krwotoku śródczaszkowego.
- Duże krwawienia występowały częściej w grupie DPI niż ASA (3% vs 2%, HR 1,61, p=0,008); wynikały ze zwiększonej liczby krwawień z przewodu pokarmowego i występowały głównie w pierwszym roku (badanie COMPASS).
- Więcej informacji: Anticoagulation Forum Rapid Resource dotyczący PAD i DPI.
- Inhibitory czynnika Xa (rivaroxaban) blokują aktywację płytek krwi poprzez hamowanie powstawania trombiny, natomiast aspiryna, inhibitor COX-1, blokuje aktywację płytek krwi poprzez hamowanie tromboksanu A2.
Koszt leku lub przeciwwskazanie: pacjent może NIE być kandydatem do podwójnego hamowania szlaków (DPI) lekiem Rivaroxaban w skojarzeniu z aspiryną w tym momencie (objawowa PAD)
Wybrane możliwe przyczyny, które mogą dyskwalifikować DPI jako bezpieczną opcję leczenia:
- CrCl < 15 ml/min
- Koszt leku lub brak ubezpieczenia: rozważyć konsultację z farmaceutą lub pracownikiem socjalnym.
- Przyjmowanie innego leku przeciwwskazanego w skojarzeniu z rivaroxaban
Opcje leczenia
W postaci objawowej – podwójna inhibicja szlaków (DPI):
- Rivaroxaban 2,5 mg BID -PLUS-
- Aspiryna 81 mg na dobę
W postaci objawowej i wysokiego ryzyka krwawienia – monoterapia
- Aspiryna 81 mg na dobę
W objawach chromania przestankowego rozważyć:
- Cilostazol 75 mg BID: NIE stosować w przypadku niewydolności serca lub kardiomiopatii.
Przypis
- Podstawą podwójnej inhibicji szlaków jest zablokowanie dwóch różnych mechanizmów aktywacji płytek krwi w celu dalszego zmniejszenia ryzyka zakrzepowego. W badaniu COMPASS wykazano, że połączenie rivaroxaban (inhibitora czynnika Xa) i aspiryny zmniejsza częstość MACE i MALE (6% vs 9%, HR 0,69, P < 0,001) w porównaniu z monoterapią aspiryną, bez zwiększenia częstości krwawień śmiertelnych i niezakończonych zgonem ani krwotoku śródczaszkowego.
- Duże krwawienia występowały częściej w grupie DPI niż ASA (3% vs 2%, HR 1,61, p=0,008); wynikały ze zwiększonej liczby krwawień z przewodu pokarmowego i występowały głównie w pierwszym roku (badanie COMPASS).
- Więcej informacji: Anticoagulation Forum Rapid Resource dotyczący PAD i DPI.
- Inhibitory czynnika Xa (rivaroxaban) blokują aktywację płytek krwi poprzez hamowanie powstawania trombiny, natomiast aspiryna, inhibitor COX-1, blokuje aktywację płytek krwi poprzez hamowanie tromboksanu A2.
NIE być kandydatem do podwójnego hamowania szlaków (DPI) lekiem Rivaroxaban w skojarzeniu z aspiryną w tym momencie - rozważyć ponownie za 1-6 miesięcy.
Możliwe przyczyny, które mogą dyskwalifikować DPI jako bezpieczną opcję leczenia:
- CrCl < 15 ml/min
- Alergia na aspirynę
- Koszt leku lub brak ubezpieczenia: rozważyć konsultację z farmaceutą lub pracownikiem socjalnym.
- Wysokie ryzyko krwawienia
- Długotrwała antykoagulacja z powodu migotania przedsionków (Afib), zastawki mechanicznej, APS lub przedłużonego leczenia VTE
- Krótkotrwała antykoagulacja (np. początkowe leczenie VTE)
- Przyjmowanie innego leku przeciwwskazanego w skojarzeniu z rivaroxaban
PAD i stosowanie leczenia przeciwzakrzepowego z innego wskazania:
- Kontynuować dotychczasową strategię przeciwzakrzepową -PLUS-
- DODAĆ Aspiryna 81 mg na dobę, jeśli ryzyko krwawienia na to pozwala.
W objawach chromania przestankowego rozważyć:
- Cilostazol 75 mg BID: NIE stosować w przypadku niewydolności serca lub kardiomiopatii.
Przypis
- Podstawą podwójnej inhibicji szlaków jest zablokowanie dwóch różnych mechanizmów aktywacji płytek krwi w celu dalszego zmniejszenia ryzyka zakrzepowego. W badaniu COMPASS wykazano, że połączenie rivaroxaban (inhibitora czynnika Xa) i aspiryny zmniejsza częstość MACE i MALE (6% vs 9%, HR 0,69, P < 0,001) w porównaniu z monoterapią aspiryną, bez zwiększenia częstości krwawień śmiertelnych i niezakończonych zgonem ani krwotoku śródczaszkowego.
- Duże krwawienia występowały częściej w grupie DPI niż ASA (3% vs 2%, HR 1,61, p=0,008); wynikały ze zwiększonej liczby krwawień z przewodu pokarmowego i występowały głównie w pierwszym roku (badanie COMPASS).
- Więcej informacji: Anticoagulation Forum Rapid Resource dotyczący PAD i DPI.
- Inhibitory czynnika Xa (rivaroxaban) blokują aktywację płytek krwi poprzez hamowanie powstawania trombiny, natomiast aspiryna, inhibitor COX-1, blokuje aktywację płytek krwi poprzez hamowanie tromboksanu A2.
Podwójna inhibicja szlaków (DPI):
- Rivaroxaban: Inhibitor czynnika Xa, który blokuje aktywację płytek krwi poprzez hamowanie powstawania trombiny.
- Aspiryna: inhibitor ACOX-1, który blokuje aktywację płytek krwi poprzez TXA-2 - PLUS
- Podstawą podwójnej inhibicji szlaków jest zablokowanie dwóch różnych mechanizmów aktywacji płytek krwi w celu dalszego zmniejszenia ryzyka zakrzepowego
Bezobjawowa PAD i ryzyko krwawienia! Rozważyć aspirynę 81mg raz dziennie w monoterapii.
Opcje leczenia
W postaci bezobjawowej – monoterapia
- Aspiryna 81 mg na dobę -LUB- Clopidogrel 75 mg na dobę
W postaci bezobjawowej i wysokiego ryzyka krwawienia – monoterapia
- Aspiryna 81 mg na dobę
Przypis
- Podstawą podwójnej inhibicji szlaków jest zablokowanie dwóch różnych mechanizmów aktywacji płytek krwi w celu dalszego zmniejszenia ryzyka zakrzepowego. W badaniu COMPASS wykazano, że połączenie rivaroxaban (inhibitora czynnika Xa) i aspiryny zmniejsza częstość MACE i MALE (6% vs 9%, HR 0,69, P < 0,001) w porównaniu z monoterapią aspiryną, bez zwiększenia częstości krwawień śmiertelnych i niezakończonych zgonem ani krwotoku śródczaszkowego.
- Duże krwawienia występowały częściej w grupie DPI niż ASA (3% vs 2%, HR 1,61, p=0,008); wynikały ze zwiększonej liczby krwawień z przewodu pokarmowego i występowały głównie w pierwszym roku (badanie COMPASS).
- Więcej informacji: Anticoagulation Forum Rapid Resource dotyczący PAD i DPI.
- Inhibitory czynnika Xa (rivaroxaban) blokują aktywację płytek krwi poprzez hamowanie powstawania trombiny, natomiast aspiryna, inhibitor COX-1, blokuje aktywację płytek krwi poprzez hamowanie tromboksanu A2.
< 30 dni po rewaskularyzacji: rozpocząć podwójne hamowanie szlaków (DPI) rivaroxabanem 2.5mg BID ORAZ aspiryną 81mg raz dziennie ORAZ clopidogrelem 75mg raz dziennie (wyłącznie przez 30 dni). Kontrola po 30 dniach u specjalisty w zakresie zabiegów interwencyjnych/chirurga.
**Rozważ niezwłoczną koordynację opieki ze specjalistą w zakresie interwencji naczyniowych**
**Kontrola po 30 dniach**
Opcje leczenia < 30 dni po rewaskularyzacji: (ze ścisłym monitorowaniem w przypadku zwiększonego ryzyka krwawienia!)
Podwójne hamowanie szlaków (DPI):
- Rywaroksaban 2,5mg dwa razy na dobę -ORAZ-
- Aspiryna 81mg raz na dobę -ORAZ-
- Klopidogrel 75mg p.o. raz na dobę wyłącznie przez 30 dni (bez możliwości ponownej realizacji recepty)
- Zweryfikuj w aptece, czy wszystkie recepty na inhibitory P2Y12 zostały wycofane.
-LUB-
Podwójne hamowanie szlaków (DPI):
- Rywaroksaban 2,5mg dwa razy na dobę -ORAZ-
- Aspiryna 81mg raz na dobę
- Zweryfikuj w aptece, czy wszystkie recepty na inhibitory P2Y12 zostały wycofane.
-LUB-
Podwójna terapia przeciwpłytkowa (DAPT):
- Klopidogrel 75mg raz na dobę -ORAZ-
- Aspiryna 81mg raz na dobę
- Zweryfikuj w aptece, czy wszystkie recepty na inhibitory P2Y12 zostały wycofane.
W przypadku objawów chromania:
- Cilostazol 75mg BID: NIE stosować w przypadku niewydolności serca lub kardiomiopatii.
Przypis
- Brak piśmiennictwa porównującego skuteczność i bezpieczeństwo DPI i DAPT w tej populacji. Wykazano, że DPI zmniejsza ryzyko MACE i MALE po interwencji wewnątrznaczyniowej lub chirurgicznej (HR 0,85, p = 0,009, badanie VOYAGER-PAD). Nie obserwowano zwiększenia częstości krwawień śmiertelnych ani krwawień śródczaszkowych. Duże krwawienia według ISTH wystąpiły u 5,94% pacjentów w grupie DPI (vs 4,06% w grupie otrzymującej wyłącznie aspirynę; współczynnik ryzyka 1,42; 95% CI 1,10 do 1,84; P=0,007).
- Dane dotyczące DAPT zostały ekstrapolowane z przezskórnych interwencji wieńcowych, przy opublikowanych odsetkach dużych krwawień wynoszących 3,1-6,2% (ACC 2020, badanie CHARISMA.)
- Zapoznaj się z pełnym drzewem decyzyjnym Anticoagulation Forum ACE Rapid Resource dotyczącym stosowania DPI.
1-6 miesięcy po zabiegu związanym z PAD: rozważyć DPI lub DAPT we współpracy z interwencjonistą naczyniowym.
**Rozważ niezwłoczną koordynację opieki ze specjalistą w zakresie interwencji naczyniowych**
Opcje leczenia (ze ścisłym monitorowaniem w przypadku zwiększonego ryzyka krwawienia!)
Podwójne hamowanie szlaków (DPI)
- Rywaroksaban 2,5mg BID -ORAZ-
- Aspiryna 81 mg raz na dobę
- Zweryfikuj w aptece, czy wszystkie recepty na inhibitory P2Y12 zostały wycofane
-LUB-
Alternatywa - podwójna terapia przeciwpłytkowa (DAPT)
- Klopidogrel 75mg raz na dobę -ORAZ-
- Aspiryna 81mg raz na dobę
W przypadku objawów chromania rozważ:
- Cilostazol 75mg BID: NIE stosować w przypadku niewydolności serca lub kardiomiopatii.
Przypis
- Brak piśmiennictwa porównującego skuteczność i bezpieczeństwo DPI i DAPT w tej populacji. Wykazano, że DPI zmniejsza ryzyko MACE i MALE po interwencji wewnątrznaczyniowej lub chirurgicznej (HR 0,85, p = 0,009, badanie VOYAGER-PAD). Nie obserwowano zwiększenia częstości krwawień śmiertelnych ani krwawień śródczaszkowych. Duże krwawienia według ISTH wystąpiły u 5,94% pacjentów w grupie DPI (vs 4,06% w grupie otrzymującej wyłącznie aspirynę; współczynnik ryzyka 1,42; 95% CI 1,10 do 1,84; P=0,007).
- Dane dotyczące DAPT zostały ekstrapolowane z przezskórnych interwencji wieńcowych, przy opublikowanych odsetkach dużych krwawień wynoszących 3,1-6,2% (ACC 2020, badanie CHARISMA.)
- Zapoznaj się z pełnym drzewem decyzyjnym Anticoagulation Forum ACE Rapid Resource dotyczącym stosowania DPI.
Objawowa PAD z innym wskazaniem do leczenia przeciwkrzepliwego: kontynuować podwójną terapię przeciwpłytkową (DAPT) z inhibitorem P2Y12 (np. clopidogrel, ticagrelor itd.) ORAZ aspiryną. Ponownie rozważyć podwójne hamowanie szlaków (DPI) po 3-6 miesiącach.
W przypadku objawów chromania rozważ:
- Cilostazol 75mg BID: NIE stosować w przypadku niewydolności serca lub kardiomiopatii.
> 6 miesięcy po zabiegu związanym z PAD: rozważyć DPI
Opcje leczenia (przeanalizuj ryzyko krwawienia z wcześniejszej oceny)
PAD: podwójne hamowanie szlaków (DPI)
- Rywaroksaban 2,5mg BID -ORAZ-
- Aspiryna 81 mg raz na dobę
PAD i zwiększone ryzyko krwawienia: rozważ monoterapię
- Aspiryna 81mg raz na dobę
PAD i stosowanie terapii przeciwzakrzepowej z innego wskazania:
- Kontynuuj dotychczasową strategię przeciwzakrzepową -ORAZ-
- DODAJ aspirynę 81 mg raz na dobę, jeśli ryzyko krwawienia na to pozwala.
W przypadku objawów chromania rozważ:
- Cilostazol 75mg BID: NIE stosować w przypadku niewydolności serca lub kardiomiopatii.
Przypis
- Podstawą podwójnego hamowania szlaków jest zablokowanie dwóch różnych mechanizmów aktywacji płytek krwi w celu dalszego zmniejszenia ryzyka zakrzepowego. W badaniu COMPASS wykazano, że połączenie rywaroksabanu (inhibitora czynnika Xa) i aspiryny zmniejsza częstość MACE i MALE (6% vs 9%, HR 0,69, P < 0,001) w porównaniu z monoterapią aspiryną, bez zwiększenia częstości krwawień śmiertelnych i niezakończonych zgonem ani krwotoku śródczaszkowego.
- Częstość dużych krwawień była zwiększona w grupie DPI w porównaniu z ASA (3% vs 2%, HR 1,61, p=0,008); wynikała ona ze zwiększonej liczby krwawień z przewodu pokarmowego i była skoncentrowana w pierwszym roku (badanie COMPASS).
- Więcej informacji znajdziesz w dokumencie Anticoagulation Forum Rapid Resource on PAD and DPI.
- Inhibitory czynnika Xa (rywaroksaban) blokują aktywację płytek krwi poprzez hamowanie powstawania trombiny, natomiast aspiryna, inhibitor COX-1, blokuje aktywację płytek krwi poprzez hamowanie tromboksanu A2 .
Objawowa PAD z innym wskazaniem do krótkotrwałego leczenia przeciwkrzepliwego: kontynuować dotychczasową terapię przeciwzakrzepową zgodnie z zaleceniem. Ponownie rozważyć podwójne hamowanie szlaków (DPI) - ponowna ocena po 1-6 miesiącach
W przypadku objawów chromania rozważ:
- Cilostazol 75mg BID: NIE stosować w przypadku niewydolności serca lub kardiomiopatii.
Cytowanie
Anticoagulation Forum Rapid Resource 2021
Geoffrey Barnes, MD, MSc | Sahil Parikh, MD | Diane Wirth, ANP, CACP
Literatura
2024 Lower Extremity Peripheral Artery Disease Guideline-at-a-Glance. J Am Coll Cardiol. 2024 Jun 18;83(24):2605-2609.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38752900/2024 ACC/AHA/AACVPR/APMA/ABC/SCAI/SVM/SVN/SVS/SIR/VESS Guideline for the Management of Lower Extremity Peripheral Artery Disease: A Report of the American College of Cardiology/American Heart Association Joint Committee on Clinical Practice Guidelines. Circulation. 2024 Jun 11;149(24):e1313-e1410.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38743805/Rivaroxaban in Peripheral Artery Disease after Revascularization. N Engl J Med. 2020 May 21;382(21):1994-2004.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32222135/Antiplatelet Therapy For High Bleeding Risk Patients Undergoing PCI. 25 April 2020.
https://www.acc.org/membership/sections-and-councils/fellows-in-training-section/section-updates/2020/05/05/10/42/antiplatelet-therapy-for-high-bleeding-risk-patients-undergoing-pciBleeding complications with dual antiplatelet therapy among patients with stable vascular disease or risk factors for vascular disease: results from the Clopidogrel for High Atherothrombotic Risk and Ischemic Stabilization, Management, and Avoidance (CHARISMA) trial. Circulation. 2010 Jun 15;121(23):2575-83.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20516378/2016 AHA/ACC Guideline on the Management of Patients With Lower Extremity Peripheral Artery Disease: Executive Summary: A Report of the American College of Cardiology/American Heart Association Task Force on Clinical Practice Guidelines. Circulation. 2017 Mar 21;135(12):e686-e725.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27840332/Antithrombotic therapies in aortic and peripheral arterial diseases in 2021: a consensus document from the ESC working group on aorta and peripheral vascular diseases, the ESC working group on thrombosis, and the ESC working group on cardiovascular pharmacotherapy. Eur Heart J. 2021 Oct 14;42(39):4013-4024.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34279602/