Obliczanie LDL
Obliczanie LDL na podstawie cholesterolu całkowitego, HDL i trójglicerydów.
AutorInstrukcje
Trójglicerydy należy oznaczać wyłącznie na czczo.
Wiadomo, że wzór Friedewalda jest niedokładny przy skrajnie wysokich stężeniach trójglicerydów (>400 mg/dL) i cholesterolu całkowitego. W razie jakichkolwiek wątpliwości co do dokładności należy zmierzyć bezpośrednio stężenie LDL.
Min 0 – Max 1000
Wprowadzenie
Wzór Friedewalda umożliwia klinicystom oszacowanie stężenia LDL na podstawie stężenia cholesterolu całkowitego w surowicy, HDL i trójglicerydów. Wiadomo jednak, że wzór ten jest niedokładny przy skrajnie wysokich stężeniach trójglicerydów (> 400 mg/dL) i cholesterolu całkowitego (Cordova, 2004). Ponadto trójglicerydy należy oznaczać wyłącznie na czczo.
Wzór Friedewalda pozwala oszacować stężenie cholesterolu LDL, które może służyć jako przybliżenie bezpośredniego pomiaru cholesterolu w surowicy. W razie jakichkolwiek wątpliwości co do dokładności należy zmierzyć bezpośrednio stężenie LDL w surowicy.
Cholesterol LDL = cholesterol całkowity - HDL - (trójglicerydy / 5)
Klasyfikacja obliczonego stężenia LDL według wytycznych ATP III.
Stężenie LDL (mg/dL) | Klasyfikacja |
<100 | Optymalne |
100-129 | Prawie optymalne/powyżej optymalnego |
130-159 | Graniczne wysokie |
160-189 | Wysokie |
≥ 190 | Bardzo wysokie |
Klasyfikacja stężenia trójglicerydów według wytycznych ATP III.
Stężenie trójglicerydów (mg/dL) | Klasyfikacja |
< 150 | Prawidłowe |
150-199 | Graniczne wysokie |
200-499 | Wysokie |
≥ 500 | Bardzo wysokie |
Klasyfikacja stężenia HDL według wytycznych ATP III.
Stężenie HDL (mg/dL) | Klasyfikacja |
< 40 | Niskie |
≥ 60 | Wysokie* |
*HDL ≥60 mg/dL jest traktowane jako "ujemny" czynnik ryzyka; jego obecność powoduje odjęcie jednego czynnika ryzyka od łącznej liczby.
Klasyfikacja stężenia cholesterolu całkowitego według wytycznych ATP III.
Stężenie cholesterolu całkowitego (mg/dL) | Klasyfikacja |
< 200 | Pożądane |
200-239 | Graniczne wysokie |
≥ 240 | Wysokie |
Uwagi dotyczące postępowania
Wytyczne dotyczące cholesterolu ATP III zalecają dalsze kroki po oznaczeniu stężeń lipoprotein.
Ustalić obecność klinicznie jawnej choroby miażdżycowej i głównych czynników ryzyka.
Określić kategorię ryzyka.
Rozpocząć terapeutyczne zmiany stylu życia (TLC), jeśli stężenie LDL przekracza wartość docelową.
Rozważyć dodanie farmakoterapii, jeśli stężenie LDL przekracza wartości właściwe dla danej kategorii ryzyka.
Rozpoznać zespół metaboliczny i leczyć go, jeśli występuje, po 3 miesiącach TLC.
Leczyć podwyższone stężenie trójglicerydów.
Docelowe stężenia LDL (mg/dL)*
"Bardzo" wysokie ryzyko. | < 70 | Dane mogą sugerować, że przy tak skrajnej wartości docelowej dodatkowa korzyść jest niewielka, a związane z nią koszty wysokie. |
Wysokie ryzyko. | < 100 | Rozpoznana choroba wieńcowa (CAD) lub inna choroba miażdżycowa, cukrzyca itp. |
Umiarkowane ryzyko. | <130 | > 1 czynnik ryzyka^ |
Niższe ryzyko. | <160 | 0-1 czynników ryzyka |
*Źródło: Wytyczne NCEP 2004
^Czynniki ryzyka obejmują:
Cukrzyca
Palenie papierosów
Nadciśnienie tętnicze (BP ≥ 140/90 lub leczenie przeciwnadciśnieniowe)
Niskie stężenie cholesterolu HDL (<40 mg/dL)
Wczesne występowanie CAD w wywiadzie rodzinnym (CAD u krewnego pierwszego stopnia płci męskiej lub u ojca w wieku < 55 lat, albo u krewnej pierwszego stopnia płci żeńskiej lub u matki w wieku <65 lat)
Wszystkie pytania i możliwe wyniki
WskazówkiTytuł niewidoczny
Cholesterol całkowity
A number between 0 and 1000, in mg/dL or mm/L.
Cholesterol HDL
A number between 0 and 500, in mg/dL or mmol/L.
Triglicerydy
A number between 0 and 5000, in mg/dL or mmol/L.
Możliwe wyniki
Stężenie LDL: optymalne (<100)
Klasyfikacja obliczonego stężenia LDL zgodnie z wytycznymi ATP III.
Wytyczne ATP III dotyczące cholesterolu zalecają dodatkowe kroki po określeniu stężeń lipoprotein.
- Zidentyfikuj obecność klinicznej choroby miażdżycowej i głównych czynników ryzyka.
- Określ kategorię ryzyka.
- Rozpocznij terapeutyczną zmianę stylu życia (TLC), jeśli stężenie LDL przekracza wartość docelową.
- Rozważ dodanie farmakoterapii, jeśli stężenie LDL przekracza poziomy właściwe dla danej kategorii ryzyka.
- Rozpoznaj zespół metaboliczny i, jeśli występuje, lecz go po 3 miesiącach TLC.
- Lecz podwyższone stężenie triglicerydów.
Docelowe wartości LDL (mg/dL)*
| „Bardzo” wysokie ryzyko | < 70 | Dane mogą sugerować, że przy tak skrajnej wartości docelowej dodatkowa korzyść jest niewielka, a związane z tym koszty wysokie. |
| Wysokie ryzyko | < 100 | Rozpoznana choroba wieńcowa (CAD) lub inna choroba miażdżycowa, cukrzyca itp. |
| Umiarkowane ryzyko | <130 | > 1 czynnik ryzyka^ |
| Niskie ryzyko | <160 | 0-1 czynników ryzyka |
*Źródło: Wytyczne NCEP 2004
^Czynniki ryzyka obejmują:
- Cukrzyca
- Palenie papierosów
- Nadciśnienie tętnicze (HTN) (RR ≥ 140/90 lub stosowanie leków przeciwnadciśnieniowych)
- Niskie stężenie cholesterolu HDL (<40 mg/dL)
- Wczesne występowanie CAD w wywiadzie rodzinnym (CAD u krewnego pierwszego stopnia płci męskiej lub u ojca w wieku < 55 lat, lub u krewnej pierwszego stopnia płci żeńskiej lub u matki w wieku <65 lat)
Stężenie cholesterolu całkowitego: wysokie (≥240)
Klasyfikacja stężenia cholesterolu całkowitego zgodnie z wytycznymi ATP III.
Stężenie triglicerydów: bardzo wysokie (≥500)
Klasyfikacja stężenia triglicerydów zgodnie z wytycznymi ATP III.
Stężenie triglicerydów: prawidłowe (<150)
Klasyfikacja stężenia triglicerydów zgodnie z wytycznymi ATP III.
Stężenie cholesterolu całkowitego: graniczne wysokie (200-239)
Klasyfikacja stężenia cholesterolu całkowitego zgodnie z wytycznymi ATP III.
Stężenie LDL: graniczne wysokie (130-159)
Klasyfikacja obliczonego stężenia LDL zgodnie z wytycznymi ATP III.
Wytyczne ATP III dotyczące cholesterolu zalecają dodatkowe kroki po określeniu stężeń lipoprotein.
- Zidentyfikuj obecność klinicznej choroby miażdżycowej i głównych czynników ryzyka.
- Określ kategorię ryzyka.
- Rozpocznij terapeutyczną zmianę stylu życia (TLC), jeśli stężenie LDL przekracza wartość docelową.
- Rozważ dodanie farmakoterapii, jeśli stężenie LDL przekracza poziomy właściwe dla danej kategorii ryzyka.
- Rozpoznaj zespół metaboliczny i, jeśli występuje, lecz go po 3 miesiącach TLC.
- Lecz podwyższone stężenie triglicerydów.
Docelowe wartości LDL (mg/dL)*
| „Bardzo” wysokie ryzyko | < 70 | Dane mogą sugerować, że przy tak skrajnej wartości docelowej dodatkowa korzyść jest niewielka, a związane z tym koszty wysokie. |
| Wysokie ryzyko | < 100 | Rozpoznana choroba wieńcowa (CAD) lub inna choroba miażdżycowa, cukrzyca itp. |
| Umiarkowane ryzyko | <130 | > 1 czynnik ryzyka^ |
| Niskie ryzyko | <160 | 0-1 czynników ryzyka |
*Źródło: Wytyczne NCEP 2004
^Czynniki ryzyka obejmują:
- Cukrzyca
- Palenie papierosów
- Nadciśnienie tętnicze (HTN) (RR ≥ 140/90 lub stosowanie leków przeciwnadciśnieniowych)
- Niskie stężenie cholesterolu HDL (<40 mg/dL)
- Wczesne występowanie CAD w wywiadzie rodzinnym (CAD u krewnego pierwszego stopnia płci męskiej lub u ojca w wieku < 55 lat, lub u krewnej pierwszego stopnia płci żeńskiej lub u matki w wieku <65 lat)
Stężenie triglicerydów: wysokie (200-499)
Klasyfikacja stężenia triglicerydów zgodnie z wytycznymi ATP III.
Stężenie LDL: prawie optymalne/powyżej optymalnego (100-129)
Klasyfikacja obliczonego stężenia LDL zgodnie z wytycznymi ATP III.
Wytyczne ATP III dotyczące cholesterolu zalecają dodatkowe kroki po określeniu stężeń lipoprotein.
- Zidentyfikuj obecność klinicznej choroby miażdżycowej i głównych czynników ryzyka.
- Określ kategorię ryzyka.
- Rozpocznij terapeutyczną zmianę stylu życia (TLC), jeśli stężenie LDL przekracza wartość docelową.
- Rozważ dodanie farmakoterapii, jeśli stężenie LDL przekracza poziomy właściwe dla danej kategorii ryzyka.
- Rozpoznaj zespół metaboliczny i, jeśli występuje, lecz go po 3 miesiącach TLC.
- Lecz podwyższone stężenie triglicerydów.
Docelowe wartości LDL (mg/dL)*
| „Bardzo” wysokie ryzyko | < 70 | Dane mogą sugerować, że przy tak skrajnej wartości docelowej dodatkowa korzyść jest niewielka, a związane z tym koszty wysokie. |
| Wysokie ryzyko | < 100 | Rozpoznana choroba wieńcowa (CAD) lub inna choroba miażdżycowa, cukrzyca itp. |
| Umiarkowane ryzyko | <130 | > 1 czynnik ryzyka^ |
| Niskie ryzyko | <160 | 0-1 czynników ryzyka |
*Źródło: Wytyczne NCEP 2004
^Czynniki ryzyka obejmują:
- Cukrzyca
- Palenie papierosów
- Nadciśnienie tętnicze (HTN) (RR ≥ 140/90 lub stosowanie leków przeciwnadciśnieniowych)
- Niskie stężenie cholesterolu HDL (<40 mg/dL)
- Wczesne występowanie CAD w wywiadzie rodzinnym (CAD u krewnego pierwszego stopnia płci męskiej lub u ojca w wieku < 55 lat, lub u krewnej pierwszego stopnia płci żeńskiej lub u matki w wieku <65 lat)
Stężenie LDL: wysokie (160-189)
Klasyfikacja obliczonego stężenia LDL zgodnie z wytycznymi ATP III.
Wytyczne ATP III dotyczące cholesterolu zalecają dodatkowe kroki po określeniu stężeń lipoprotein.
- Zidentyfikuj obecność klinicznej choroby miażdżycowej i głównych czynników ryzyka.
- Określ kategorię ryzyka.
- Rozpocznij terapeutyczną zmianę stylu życia (TLC), jeśli stężenie LDL przekracza wartość docelową.
- Rozważ dodanie farmakoterapii, jeśli stężenie LDL przekracza poziomy właściwe dla danej kategorii ryzyka.
- Rozpoznaj zespół metaboliczny i, jeśli występuje, lecz go po 3 miesiącach TLC.
- Lecz podwyższone stężenie triglicerydów.
Docelowe wartości LDL (mg/dL)*
| „Bardzo” wysokie ryzyko | < 70 | Dane mogą sugerować, że przy tak skrajnej wartości docelowej dodatkowa korzyść jest niewielka, a związane z tym koszty wysokie. |
| Wysokie ryzyko | < 100 | Rozpoznana choroba wieńcowa (CAD) lub inna choroba miażdżycowa, cukrzyca itp. |
| Umiarkowane ryzyko | <130 | > 1 czynnik ryzyka^ |
| Niskie ryzyko | <160 | 0-1 czynników ryzyka |
*Źródło: Wytyczne NCEP 2004
^Czynniki ryzyka obejmują:
- Cukrzyca
- Palenie papierosów
- Nadciśnienie tętnicze (HTN) (RR ≥ 140/90 lub stosowanie leków przeciwnadciśnieniowych)
- Niskie stężenie cholesterolu HDL (<40 mg/dL)
- Wczesne występowanie CAD w wywiadzie rodzinnym (CAD u krewnego pierwszego stopnia płci męskiej lub u ojca w wieku < 55 lat, lub u krewnej pierwszego stopnia płci żeńskiej lub u matki w wieku <65 lat)
Stężenie HDL: niskie (<40)
Klasyfikacja stężenia HDL zgodnie z wytycznymi ATP III.
Stężenie LDL: bardzo wysokie (≥ 190)
Klasyfikacja obliczonego stężenia LDL zgodnie z wytycznymi ATP III.
Wytyczne ATP III dotyczące cholesterolu zalecają dodatkowe kroki po określeniu stężeń lipoprotein.
Zidentyfikuj obecność klinicznej choroby miażdżycowej i głównych czynników ryzyka.
Określ kategorię ryzyka.
Rozpocznij terapeutyczną zmianę stylu życia (TLC), jeśli stężenie LDL przekracza wartość docelową.
Rozważ dodanie farmakoterapii, jeśli stężenie LDL przekracza poziomy właściwe dla danej kategorii ryzyka.
Rozpoznaj zespół metaboliczny i, jeśli występuje, lecz go po 3 miesiącach TLC.
Lecz podwyższone stężenie triglicerydów.
Docelowe wartości LDL (mg/dL)*
„Bardzo” wysokie ryzyko | < 70 | Dane mogą sugerować, że przy tak skrajnej wartości docelowej dodatkowa korzyść jest niewielka, a związane z tym koszty wysokie. |
Wysokie ryzyko | < 100 | Rozpoznana choroba wieńcowa (CAD) lub inna choroba miażdżycowa, cukrzyca itp. |
Umiarkowane ryzyko | <130 | > 1 czynnik ryzyka^ |
Niskie ryzyko | <160 | 0-1 czynników ryzyka |
*Źródło: Wytyczne NCEP 2004
^Czynniki ryzyka obejmują:
Cukrzyca
Palenie papierosów
Nadciśnienie tętnicze (HTN) (RR ≥ 140/90 lub stosowanie leków przeciwnadciśnieniowych)
Niskie stężenie cholesterolu HDL (<40 mg/dL)
Wczesne występowanie CAD w wywiadzie rodzinnym (CAD u krewnego pierwszego stopnia płci męskiej lub u ojca w wieku < 55 lat, lub u krewnej pierwszego stopnia płci żeńskiej lub u matki w wieku <65 lat)
Stężenie triglicerydów: graniczne wysokie (150-199)
Klasyfikacja stężenia triglicerydów zgodnie z wytycznymi ATP III.
Stężenie HDL: wysokie (≥60)
Klasyfikacja stężenia HDL zgodnie z wytycznymi ATP III.
- HDL ≥60 mg/dL jest traktowane jako „ujemny” czynnik ryzyka; jego obecność powoduje odjęcie jednego czynnika ryzyka od ogólnej liczby.
Stężenie cholesterolu całkowitego: pożądane (<200)
Klasyfikacja stężenia cholesterolu całkowitego zgodnie z wytycznymi ATP III.
Cytowanie
Friedewald WT, Levy RI, Fredrickson DS. Estimation of the concentration of low-density lipoprotein cholesterol in plasma, without use of the preparative ultracentrifuge. Clin Chem. 1972 Jun;18(6):499-502.
Literatura
NCEP 2004 Update to LDL Guidelines
https://www.nhlbi.nih.gov/health-topics/management-blood-cholesterol-in-adultsATP III Guidelines AT-A-Glance Quick Desk Reference
https://www.nhlbi.nih.gov/files/docs/guidelines/atglance.pdfComparison of LDL-cholesterol direct measurement with the estimate using the Friedewald formula in a sample of 10,664 patients. Arq Bras Cardiol. 2004 Dec;83(6):482-7; 476-81.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15654445/
- Autor
Dr. William Friedewald, MDEmeritus Professor of biostatistics and epidemiology at the Columbia University Medical Center. Drector of prevention activities at NHLBI. In retirement, Dr. Friedewald is a consultant on national trials and Director of the Biostatistical Consulting Service in the Department of Epidemiology at Columbia University.
- Udostępnia
EVAL Foundation
- Współpracownik · Recenzent
Jennifer Glen, DNP, FNP-BCEVAL Health, Chief Medical Officer EVAL Foundation