Kryteria Global Initiative for Obstructive Lung Disease (GOLD) dotyczące POChP
Zalecenia terapeutyczne w zależności od stopnia zaawansowania POChP.
AutorInstrukcje
Przeznaczone dla pacjentów w wieku > 18 lat z aktualnie rozpoznaną POChP na podstawie spirometrii (FEV2/FVC <0,7) i wywiadu.
Nie należy stosować kryteriów GOLD do rozpoznawania POChP.
Nie stosować u pacjentów z ostrym zaostrzeniem.
Globalne narzędzie oceny ABE
Kryteria Globalnej Inicjatywy dotyczącej Przewlekłej Obturacyjnej Choroby Płuc (GOLD) zostały po raz pierwszy opublikowane w 2001 roku, aby pomóc klinicystom w ocenie i charakterystyce ciężkości przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP). Po rozpoznaniu POChP na podstawie spirometrii (FEV1/FVC <0,7) kryteria GOLD można wykorzystać do przewidywania ryzyka przyszłych zaostrzeń POChP oraz do klasyfikacji pacjentów do terapeutycznych grup leczenia (A, B i E). Globalny proces oceny ABE obejmuje ocenę obturacji dróg oddechowych według stopnia (GOLD 1-4) na podstawie FEV1. Ostatni etap obejmuje dwie skale duszności: COPD Assessment Test (CAT) lub zmodyfikowaną skalę duszności Medical Research Council (mMRC) w połączeniu z wywiadem dotyczącym zaostrzeń u pacjenta, aby ukierunkować interwencje terapeutyczne w postępowaniu w stabilnej, bazowej POChP. Ponadto globalna ocena ABE obejmuje wykorzystanie eozynofilów we krwi do identyfikacji pacjentów wysokiego ryzyka, którzy mogą odnieść korzyść z dodatkowej terapii wziewnym glikokortykosteroidem (ICS).
Należy zauważyć, że globalny proces oceny ABE:
Jest przeznaczony dla pacjentów w wieku > 18 lat z aktualnie rozpoznaną POChP na podstawie spirometrii (FEV2/FVC <0,7) i wywiadu.
Nie należy stosować kryteriów GOLD do rozpoznawania POChP.
Nie stosować u pacjentów z ostrym zaostrzeniem. Postępowanie w ostrych zaostrzeniach opisano w wytycznych GOLD.
WZÓR
STOPIEŃ | FEV1 (% wartości należnej) |
GOLD 1 | ≥80 |
GOLD 2 | 50-79 |
GOLD 3 | 30-49 |
GOLD 4 | <30 |
GRUPA | KRYTERIA |
A |
ORAZ
|
B |
ORAZ
|
E |
ORAZ
|
E (Eoz ≥300) |
ORAZ
|
ZALECENIA
GRUPA GOLD | RYZYKO | LECZENIE FARMAKOLOGICZNE | LECZENIE NIEFARMAKOLOGICZNE |
A | Niskie ryzyko, mała częstość zaostrzeń, brak hospitalizacji, niewielkie nasilenie objawów. | Lek rozszerzający oskrzela |
|
B | Niskie ryzyko, mała częstość zaostrzeń, brak hospitalizacji, większe nasilenie objawów. | Długo działający lek rozszerzający oskrzela (LABA) ORAZ długo działający antagonista metacholiny (LAMA) |
|
C | Wysokie ryzyko, zwiększona częstość zaostrzeń prowadzących do hospitalizacji, zmienne nasilenie objawów. | Długo działający lek rozszerzający oskrzela (LABA) ORAZ długo działający antagonista metacholiny (LAMA) |
|
E | Wysokie ryzyko, zwiększona częstość zaostrzeń prowadzących do hospitalizacji, zmienne nasilenie objawów. |
|
|
E (Eoz ≥300) | Wysokie ryzyko, zwiększona częstość zaostrzeń prowadzących do hospitalizacji, zmienne nasilenie objawów. |
|
|
ZALECENIA OGÓLNE
Cele leczenia stabilnej POChP:
Zmniejszenie objawów
Łagodzenie objawów
Poprawa tolerancji wysiłku
Poprawa stanu zdrowia
Zmniejszenie ryzyka
Zapobieganie progresji choroby
Zapobieganie zaostrzeniom i ich leczenie
Zmniejszenie śmiertelności
Weryfikacja:
Postępowanie z czynnikami ryzyka
∝1-antytrypsyna
liczba eozynofilów we krwi
ekspozycje/czynniki drażniące
Technika inhalacji i przestrzeganie zaleceń terapeutycznych
Umiejętności samodzielnego postępowania
duszność
pisemny plan postępowania
Potrzeba tlenoterapii, NIV, redukcji objętości płuc, postępowania paliatywnego
Leczenie chorób współistniejących
Spirometria (co najmniej raz w roku)
Więcej informacji znajduje się w wytycznych z 2024 roku .
Wszystkie pytania i możliwe wyniki
Globalne narzędzie oceny ABE
FEV1 % wartości należnej
Select one option:
- ≥80 (GOLD 1: łagodne)
- 50-79 (GOLD 2: umiarkowana)
- 30-49 (GOLD 3: ciężka)
- <30 (GOLD 4: bardzo ciężka)
Wywiad dotyczący zaostrzeń
- Liczba ostrych pogorszeń objawowych POChP w ciągu ostatnich 12 miesięcy, wymagających intensyfikacji postępowania medycznego, z hospitalizacją lub bez niej.
Select one option:
- 0 zaostrzeń
- 1 zaostrzenie bez hospitalizacji
- ≥ 1 zaostrzenie z przyjęciem do szpitala
- ≥2 zaostrzenia
Wybierz skalę duszności
Select one option:
- mMRC (narzędzie z 1 pytaniem)
- CAT (narzędzie 8-pytaniowe)
Liczba eozynofilówTytuł niewidoczny
Eozynofile we krwi ≥300 komórek/µl
Select one option:
- Tak
- Nie
- Nieznane
Sekcja domyślnaTytuł niewidoczny
Kaszel
W skali od 0 do 5. Brak objawów oznacza 0, a objawy najcięższe oznaczają 5.
Select one option:
- 0 "Nigdy nie kaszlę"
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5 „Kaszlę cały czas”
Plwocina
W skali od 0 do 5. Brak objawów to 0, a najcięższe nasilenie to 5.
Select one option:
- 0 "Nie mam w ogóle plwociny w klatce piersiowej"
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5 „Mam klatkę piersiową całkowicie wypełnioną plwociną”
Ucisk w klatce piersiowej
W skali od 0 do 5. Brak objawów oznacza 0, a objawy najcięższe oznaczają 5.
Select one option:
- 0 "Nie odczuwam w ogóle ucisku w klatce piersiowej"
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5 „Czuję bardzo silny ucisk w klatce piersiowej”
Duszność
W skali od 0 do 5. Brak objawów oznacza 0, a objawy najcięższe oznaczają 5.
Select one option:
- 0 „Gdy wchodzę pod górę lub na jedno piętro po schodach, nie mam duszności”
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5 „Gdy wchodzę pod górę lub na jedno piętro po schodach, mam bardzo silną duszność”
Aktywność
W skali od 0 do 5. Brak objawów oznacza 0, a objawy najcięższe oznaczają 5.
Select one option:
- 0 „Nie mam ograniczeń w wykonywaniu żadnych czynności w domu”
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5 "Jestem bardzo ograniczony(-a) w wykonywaniu jakichkolwiek czynności w domu"
Pewność siebie
W skali od 0 do 5. Brak objawów oznacza 0, a objawy najcięższe oznaczają 5.
Select one option:
- 0 "Czuję się pewnie, wychodząc z domu, pomimo choroby płuc"
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5 „Wcale nie czuję się pewnie, wychodząc z domu z powodu choroby płuc”
Sen
W skali od 0 do 5. Brak objawów to 0, a najcięższe nasilenie to 5.
Select one option:
- 0 "Śpię spokojnie"
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5 „Nie śpię spokojnie z powodu choroby płuc”
Energia
W skali od 0 do 5. Brak objawów to 0, a najcięższe nasilenie to 5.
Select one option:
- 0 "Mam dużo energii"
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5 „Nie mam w ogóle energii”
Sekcja domyślnaTytuł niewidoczny
Nasilenie objawów
- Chód należy oceniać na płaskim podłożu
Select one option:
- Duszność tylko podczas intensywnego wysiłku fizycznego
- Duszność podczas pośpiechu lub wchodzenia na niewielkie wzniesienie
- Chodzi wolniej niż osoby w tym samym wieku z powodu duszności lub musi się zatrzymywać, aby złapać oddech, idąc własnym tempem
- Zatrzymuje się, aby złapać oddech, po przejściu 100 jardów (91 m) lub po kilku minutach
- Duszność uniemożliwia wyjście z domu lub występuje podczas ubierania się
Możliwe wyniki
Stopień 4 ograniczenia przepływu powietrza i grupa B wg GOLD
Ryzyko: Niskie ryzyko, niska częstość zaostrzeń, brak hospitalizacji, zwiększone nasilenie objawów.
Zalecenie dotyczące leczenia farmakologicznego: Długo działający lek rozszerzający oskrzela (LABA) ORAZ długo działający antagonista metacholiny (LAMA)
*Lista powszechnie stosowanych leków na POChP znajduje się na slajdzie nr 33 zestawu slajdów edukacyjnych.
Zalecenia dotyczące leczenia niefarmakologicznego:
| Niezbędne | Zalecane | Zależnie od wytycznych lokalnych |
Zaprzestanie palenia tytoniu Rehabilitacja oddechowa | Aktywność fizyczna | Szczepienie przeciw grypie Szczepienia przeciw COVID-19 Szczepienie przeciw pneumokokom Szczepienie przeciw krztuścowi Szczepienie przeciw półpaścowi Szczepienie przeciw RSV |
Cele leczenia stabilnej POChP:
- Zmniejszenie objawów
- Łagodzenie objawów
- Poprawa tolerancji wysiłku
- Poprawa stanu zdrowia
- Zmniejszenie ryzyka
- Zapobieganie progresji choroby
- Zapobieganie zaostrzeniom i ich leczenie
- Zmniejszenie śmiertelności
Przegląd:
- Postępowanie z czynnikami ryzyka
- ∝1-antytrypsyna
- liczba eozynofili we krwi
- ekspozycje/czynniki drażniące
- Technika inhalacji i przestrzeganie zaleceń
- Umiejętności samoopieki
- duszność
- pisemny plan postępowania
- Potrzeba tlenoterapii, NIV, redukcji objętości płuc, postępowania paliatywnego
- Postępowanie w chorobach współistniejących
- Spirometria (co najmniej raz w roku)
Więcej informacji znajduje się w wytycznych z 2024 roku .
Stopień 3 ograniczenia przepływu powietrza i grupa B wg GOLD
Ryzyko: Niskie ryzyko, niska częstość zaostrzeń, brak hospitalizacji, zwiększone nasilenie objawów.
Zalecenie dotyczące leczenia farmakologicznego: Długo działający lek rozszerzający oskrzela (LABA) ORAZ długo działający antagonista metacholiny (LAMA)
*Lista powszechnie stosowanych leków na POChP znajduje się na slajdzie nr 33 zestawu slajdów edukacyjnych.
Zalecenia dotyczące leczenia niefarmakologicznego:
| Niezbędne | Zalecane | Zależnie od wytycznych lokalnych |
Zaprzestanie palenia tytoniu Rehabilitacja oddechowa | Aktywność fizyczna | Szczepienie przeciw grypie Szczepienia przeciw COVID-19 Szczepienie przeciw pneumokokom Szczepienie przeciw krztuścowi Szczepienie przeciw półpaścowi Szczepienie przeciw RSV |
Cele leczenia stabilnej POChP:
- Zmniejszenie objawów
- Łagodzenie objawów
- Poprawa tolerancji wysiłku
- Poprawa stanu zdrowia
- Zmniejszenie ryzyka
- Zapobieganie progresji choroby
- Zapobieganie zaostrzeniom i ich leczenie
- Zmniejszenie śmiertelności
Przegląd:
- Postępowanie z czynnikami ryzyka
- ∝1-antytrypsyna
- liczba eozynofili we krwi
- ekspozycje/czynniki drażniące
- Technika inhalacji i przestrzeganie zaleceń
- Umiejętności samoopieki
- duszność
- pisemny plan postępowania
- Potrzeba tlenoterapii, NIV, redukcji objętości płuc, postępowania paliatywnego
- Postępowanie w chorobach współistniejących
- Spirometria (co najmniej raz w roku)
Więcej informacji znajduje się w wytycznych z 2024 roku .
Stopień 2 ograniczenia przepływu powietrza i grupa E wg GOLD z eozynofilami ≥300
Ryzyko: Wysokie ryzyko, zwiększona częstość zaostrzeń prowadzących do hospitalizacji, zmienne nasilenie objawów.
Zalecenie dotyczące leczenia farmakologicznego:
- Długo działający lek rozszerzający oskrzela (LABA) ORAZ długo działający antagonista metacholiny (LAMA)
- ORAZ wziewny glikokortykosteroid (ICS)
*Lista powszechnie stosowanych leków na POChP znajduje się na slajdzie nr 33 zestawu slajdów edukacyjnych.
Zalecenia dotyczące leczenia niefarmakologicznego:
| Niezbędne | Zalecane | Zależnie od wytycznych lokalnych |
Zaprzestanie palenia tytoniu Rehabilitacja oddechowa | Aktywność fizyczna | Szczepienie przeciw grypie Szczepienia przeciw COVID-19 Szczepienie przeciw pneumokokom Szczepienie przeciw krztuścowi Szczepienie przeciw półpaścowi Szczepienie przeciw RSV |
Cele leczenia stabilnej POChP:
- Zmniejszenie objawów
- Łagodzenie objawów
- Poprawa tolerancji wysiłku
- Poprawa stanu zdrowia
- Zmniejszenie ryzyka
- Zapobieganie progresji choroby
- Zapobieganie zaostrzeniom i ich leczenie
- Zmniejszenie śmiertelności
Przegląd:
- Postępowanie z czynnikami ryzyka
- ∝1-antytrypsyna
- liczba eozynofili we krwi
- ekspozycje/czynniki drażniące
- Technika inhalacji i przestrzeganie zaleceń
- Umiejętności samoopieki
- duszność
- pisemny plan postępowania
- Potrzeba tlenoterapii, NIV, redukcji objętości płuc, postępowania paliatywnego
- Postępowanie w chorobach współistniejących
- Spirometria (co najmniej raz w roku)
Więcej informacji znajduje się w wytycznych z 2024 roku .
Stopień 3 ograniczenia przepływu powietrza i grupa A wg GOLD
Ryzyko: Niskie ryzyko, niska częstość zaostrzeń, brak hospitalizacji, niskie nasilenie objawów.
Zalecenie dotyczące leczenia farmakologicznego: Lek rozszerzający oskrzela
*Lista powszechnie stosowanych leków na POChP znajduje się na slajdzie nr 33 zestawu slajdów edukacyjnych.
Zalecenia dotyczące leczenia niefarmakologicznego:
| Niezbędne | Zalecane | Zależnie od wytycznych lokalnych |
| Zaprzestanie palenia tytoniu | Aktywność fizyczna | Szczepienie przeciw grypie Szczepienia przeciw COVID-19 Szczepienie przeciw pneumokokom Szczepienie przeciw krztuścowi Szczepienie przeciw półpaścowi Szczepienie przeciw RSV |
Cele leczenia stabilnej POChP:
- Zmniejszenie objawów
- Łagodzenie objawów
- Poprawa tolerancji wysiłku
- Poprawa stanu zdrowia
- Zmniejszenie ryzyka
- Zapobieganie progresji choroby
- Zapobieganie zaostrzeniom i ich leczenie
- Zmniejszenie śmiertelności
Przegląd:
- Postępowanie z czynnikami ryzyka
- ∝1-antytrypsyna
- liczba eozynofili we krwi
- ekspozycje/czynniki drażniące
- Technika inhalacji i przestrzeganie zaleceń
- Umiejętności samoopieki
- duszność
- pisemny plan postępowania
- Potrzeba tlenoterapii, NIV, redukcji objętości płuc, postępowania paliatywnego
- Postępowanie w chorobach współistniejących
- Spirometria (co najmniej raz w roku)
Więcej informacji znajduje się w wytycznych z 2024 roku .
Stopień 4 ograniczenia przepływu powietrza i grupa E wg GOLD z eozynofilami ≥300
Ryzyko: Wysokie ryzyko, zwiększona częstość zaostrzeń prowadzących do hospitalizacji, zmienne nasilenie objawów.
Zalecenie dotyczące leczenia farmakologicznego:
- Długo działający lek rozszerzający oskrzela (LABA) ORAZ długo działający antagonista metacholiny (LAMA)
- ORAZ wziewny glikokortykosteroid (ICS)
*Lista powszechnie stosowanych leków na POChP znajduje się na slajdzie nr 33 zestawu slajdów edukacyjnych.
Zalecenia dotyczące leczenia niefarmakologicznego:
| Niezbędne | Zalecane | Zależnie od wytycznych lokalnych |
Zaprzestanie palenia tytoniu Rehabilitacja oddechowa | Aktywność fizyczna | Szczepienie przeciw grypie Szczepienia przeciw COVID-19 Szczepienie przeciw pneumokokom Szczepienie przeciw krztuścowi Szczepienie przeciw półpaścowi Szczepienie przeciw RSV |
Cele leczenia stabilnej POChP:
- Zmniejszenie objawów
- Łagodzenie objawów
- Poprawa tolerancji wysiłku
- Poprawa stanu zdrowia
- Zmniejszenie ryzyka
- Zapobieganie progresji choroby
- Zapobieganie zaostrzeniom i ich leczenie
- Zmniejszenie śmiertelności
Przegląd:
- Postępowanie z czynnikami ryzyka
- ∝1-antytrypsyna
- liczba eozynofili we krwi
- ekspozycje/czynniki drażniące
- Technika inhalacji i przestrzeganie zaleceń
- Umiejętności samoopieki
- duszność
- pisemny plan postępowania
- Potrzeba tlenoterapii, NIV, redukcji objętości płuc, postępowania paliatywnego
- Postępowanie w chorobach współistniejących
- Spirometria (co najmniej raz w roku)
Więcej informacji znajduje się w wytycznych z 2024 roku .
Stopień 3 ograniczenia przepływu powietrza i grupa E wg GOLD z eozynofilami ≥300
Ryzyko: Wysokie ryzyko, zwiększona częstość zaostrzeń prowadzących do hospitalizacji, zmienne nasilenie objawów.
Zalecenie dotyczące leczenia farmakologicznego:
- Długo działający lek rozszerzający oskrzela (LABA) ORAZ długo działający antagonista metacholiny (LAMA)
- ORAZ wziewny glikokortykosteroid (ICS)
*Lista powszechnie stosowanych leków na POChP znajduje się na slajdzie nr 33 zestawu slajdów edukacyjnych.
Zalecenia dotyczące leczenia niefarmakologicznego:
| Niezbędne | Zalecane | Zależnie od wytycznych lokalnych |
Zaprzestanie palenia tytoniu Rehabilitacja oddechowa | Aktywność fizyczna | Szczepienie przeciw grypie Szczepienia przeciw COVID-19 Szczepienie przeciw pneumokokom Szczepienie przeciw krztuścowi Szczepienie przeciw półpaścowi Szczepienie przeciw RSV |
Cele leczenia stabilnej POChP:
- Zmniejszenie objawów
- Łagodzenie objawów
- Poprawa tolerancji wysiłku
- Poprawa stanu zdrowia
- Zmniejszenie ryzyka
- Zapobieganie progresji choroby
- Zapobieganie zaostrzeniom i ich leczenie
- Zmniejszenie śmiertelności
Przegląd:
- Postępowanie z czynnikami ryzyka
- ∝1-antytrypsyna
- liczba eozynofili we krwi
- ekspozycje/czynniki drażniące
- Technika inhalacji i przestrzeganie zaleceń
- Umiejętności samoopieki
- duszność
- pisemny plan postępowania
- Potrzeba tlenoterapii, NIV, redukcji objętości płuc, postępowania paliatywnego
- Postępowanie w chorobach współistniejących
- Spirometria (co najmniej raz w roku)
Więcej informacji znajduje się w wytycznych z 2024 roku .
Obturacja przepływu powietrza stopnia 1 i grupa A wg GOLD
Ryzyko: Niskie ryzyko, mała częstość zaostrzeń, brak hospitalizacji, niewielkie nasilenie objawów.
Zalecenie dotyczące leczenia farmakologicznego: Lek rozszerzający oskrzela
*Lista powszechnie stosowanych leków w POChP – zob. slajd nr 33 w prezentacji edukacyjnej.
Zalecenia dotyczące leczenia niefarmakologicznego:
| Niezbędne | Zalecane | Zależnie od lokalnych wytycznych |
| Zaprzestanie palenia tytoniu | Aktywność fizyczna | Szczepienie przeciw grypie Szczepienia przeciw COVID-19 Szczepienie przeciw pneumokokom Szczepienie przeciw krztuścowi Szczepienie przeciw półpaścowi Szczepienie przeciw RSV |
Cele leczenia stabilnej POChP:
- Zmniejszenie nasilenia objawów
- Łagodzenie objawów
- Poprawa tolerancji wysiłku
- Poprawa stanu zdrowia
- Zmniejszenie ryzyka
- Zapobieganie progresji choroby
- Zapobieganie zaostrzeniom i ich leczenie
- Zmniejszenie śmiertelności
Przegląd:
- Zarządzanie czynnikami ryzyka
- ∝1-antytrypsyna
- liczba eozynofilów we krwi
- ekspozycje/czynniki drażniące
- Technika inhalacji i przestrzeganie zaleceń
- Umiejętności samodzielnego postępowania
- duszność
- pisemny plan postępowania
- Potrzeba tlenoterapii, NIV, redukcji objętości płuc, postępowania paliatywnego
- Leczenie chorób współistniejących
- Spirometria (co najmniej raz w roku)
Więcej informacji można znaleźć w wytycznych z 2024 roku .
Obturacja dróg oddechowych stopnia 4 i grupa A według GOLD
Ryzyko: Niskie ryzyko, mała częstość zaostrzeń, brak hospitalizacji, niewielkie nasilenie objawów.
Zalecenie dotyczące leczenia farmakologicznego: Lek rozszerzający oskrzela
*Lista powszechnie stosowanych leków w POChP – zob. slajd nr 33 w prezentacji edukacyjnej.
Zalecenia dotyczące leczenia niefarmakologicznego:
| Niezbędne | Zalecane | Zależnie od lokalnych wytycznych |
| Zaprzestanie palenia tytoniu | Aktywność fizyczna | Szczepienie przeciw grypie Szczepienia przeciw COVID-19 Szczepienie przeciw pneumokokom Szczepienie przeciw krztuścowi Szczepienie przeciw półpaścowi Szczepienie przeciw RSV |
Cele leczenia stabilnej POChP:
- Zmniejszenie nasilenia objawów
- Łagodzenie objawów
- Poprawa tolerancji wysiłku
- Poprawa stanu zdrowia
- Zmniejszenie ryzyka
- Zapobieganie progresji choroby
- Zapobieganie zaostrzeniom i ich leczenie
- Zmniejszenie śmiertelności
Przegląd:
- Zarządzanie czynnikami ryzyka
- ∝1-antytrypsyna
- liczba eozynofilów we krwi
- ekspozycje/czynniki drażniące
- Technika inhalacji i przestrzeganie zaleceń
- Umiejętności samodzielnego postępowania
- duszność
- pisemny plan postępowania
- Potrzeba tlenoterapii, NIV, redukcji objętości płuc, postępowania paliatywnego
- Leczenie chorób współistniejących
- Spirometria (co najmniej raz w roku)
Więcej informacji można znaleźć w wytycznych z 2024 roku .
Obturacja dróg oddechowych stopnia 2 i grupa B według GOLD
Ryzyko: Niskie ryzyko, mała częstość zaostrzeń, brak hospitalizacji, większe nasilenie objawów.
Zalecenie dotyczące leczenia farmakologicznego: Długo działający lek rozszerzający oskrzela (LABA) ORAZ długo działający antagonista metacholiny (LAMA)
*Lista powszechnie stosowanych leków w POChP – zob. slajd nr 33 w prezentacji edukacyjnej.
Zalecenia dotyczące leczenia niefarmakologicznego:
| Niezbędne | Zalecane | Zależnie od lokalnych wytycznych |
Zaprzestanie palenia tytoniu Rehabilitacja oddechowa | Aktywność fizyczna | Szczepienie przeciw grypie Szczepienia przeciw COVID-19 Szczepienie przeciw pneumokokom Szczepienie przeciw krztuścowi Szczepienie przeciw półpaścowi Szczepienie przeciw RSV |
Cele leczenia stabilnej POChP:
- Zmniejszenie nasilenia objawów
- Łagodzenie objawów
- Poprawa tolerancji wysiłku
- Poprawa stanu zdrowia
- Zmniejszenie ryzyka
- Zapobieganie progresji choroby
- Zapobieganie zaostrzeniom i ich leczenie
- Zmniejszenie śmiertelności
Przegląd:
- Zarządzanie czynnikami ryzyka
- ∝1-antytrypsyna
- liczba eozynofilów we krwi
- ekspozycje/czynniki drażniące
- Technika inhalacji i przestrzeganie zaleceń
- Umiejętności samodzielnego postępowania
- duszność
- pisemny plan postępowania
- Potrzeba tlenoterapii, NIV, redukcji objętości płuc, postępowania paliatywnego
- Leczenie chorób współistniejących
- Spirometria (co najmniej raz w roku)
Więcej informacji można znaleźć w wytycznych z 2024 roku .
Obturacja dróg oddechowych stopnia 1 i grupa E według GOLD z liczbą eozynofili ≥300
Ryzyko: Wysokie ryzyko, zwiększona częstość zaostrzeń prowadzących do hospitalizacji, zmienne nasilenie objawów.
Zalecenie dotyczące leczenia farmakologicznego:
- Długo działający lek rozszerzający oskrzela (LABA) ORAZ długo działający antagonista metacholiny (LAMA)
- ORAZ wziewny glikokortykosteroid (ICS)
*Lista powszechnie stosowanych leków w POChP – zob. slajd nr 33 w prezentacji edukacyjnej.
Zalecenia dotyczące leczenia niefarmakologicznego:
| Niezbędne | Zalecane | Zależnie od lokalnych wytycznych |
Zaprzestanie palenia tytoniu Rehabilitacja oddechowa | Aktywność fizyczna | Szczepienie przeciw grypie Szczepienia przeciw COVID-19 Szczepienie przeciw pneumokokom Szczepienie przeciw krztuścowi Szczepienie przeciw półpaścowi Szczepienie przeciw RSV |
Cele leczenia stabilnej POChP:
- Zmniejszenie nasilenia objawów
- Łagodzenie objawów
- Poprawa tolerancji wysiłku
- Poprawa stanu zdrowia
- Zmniejszenie ryzyka
- Zapobieganie progresji choroby
- Zapobieganie zaostrzeniom i ich leczenie
- Zmniejszenie śmiertelności
Przegląd:
- Zarządzanie czynnikami ryzyka
- ∝1-antytrypsyna
- liczba eozynofilów we krwi
- ekspozycje/czynniki drażniące
- Technika inhalacji i przestrzeganie zaleceń
- Umiejętności samodzielnego postępowania
- duszność
- pisemny plan postępowania
- Potrzeba tlenoterapii, NIV, redukcji objętości płuc, postępowania paliatywnego
- Leczenie chorób współistniejących
- Spirometria (co najmniej raz w roku)
Więcej informacji można znaleźć w wytycznych z 2024 roku .
Obturacja dróg oddechowych stopnia 2 i grupa E według GOLD
Ryzyko: Wysokie ryzyko, zwiększona częstość zaostrzeń prowadzących do hospitalizacji, zmienne nasilenie objawów.
Zalecenie dotyczące leczenia farmakologicznego: Długo działający lek rozszerzający oskrzela (LABA) ORAZ długo działający antagonista metacholiny (LAMA)
*Lista powszechnie stosowanych leków w POChP – zob. slajd nr 33 w prezentacji edukacyjnej.
Zalecenia dotyczące leczenia niefarmakologicznego:
| Niezbędne | Zalecane | Zależnie od lokalnych wytycznych |
Zaprzestanie palenia tytoniu Rehabilitacja oddechowa | Aktywność fizyczna | Szczepienie przeciw grypie Szczepienia przeciw COVID-19 Szczepienie przeciw pneumokokom Szczepienie przeciw krztuścowi Szczepienie przeciw półpaścowi Szczepienie przeciw RSV |
Cele leczenia stabilnej POChP:
- Zmniejszenie nasilenia objawów
- Łagodzenie objawów
- Poprawa tolerancji wysiłku
- Poprawa stanu zdrowia
- Zmniejszenie ryzyka
- Zapobieganie progresji choroby
- Zapobieganie zaostrzeniom i ich leczenie
- Zmniejszenie śmiertelności
Przegląd:
- Zarządzanie czynnikami ryzyka
- ∝1-antytrypsyna
- liczba eozynofilów we krwi
- ekspozycje/czynniki drażniące
- Technika inhalacji i przestrzeganie zaleceń
- Umiejętności samodzielnego postępowania
- duszność
- pisemny plan postępowania
- Potrzeba tlenoterapii, NIV, redukcji objętości płuc, postępowania paliatywnego
- Leczenie chorób współistniejących
- Spirometria (co najmniej raz w roku)
Więcej informacji można znaleźć w wytycznych z 2024 roku .
Obturacja dróg oddechowych stopnia 2 i grupa A według GOLD
Ryzyko: Niskie ryzyko, mała częstość zaostrzeń, brak hospitalizacji, niewielkie nasilenie objawów.
Zalecenie dotyczące leczenia farmakologicznego: Lek rozszerzający oskrzela
*Lista powszechnie stosowanych leków w POChP – zob. slajd nr 33 w prezentacji edukacyjnej.
Zalecenia dotyczące leczenia niefarmakologicznego:
| Niezbędne | Zalecane | Zależnie od lokalnych wytycznych |
| Zaprzestanie palenia tytoniu | Aktywność fizyczna | Szczepienie przeciw grypie Szczepienia przeciw COVID-19 Szczepienie przeciw pneumokokom Szczepienie przeciw krztuścowi Szczepienie przeciw półpaścowi Szczepienie przeciw RSV |
Cele leczenia stabilnej POChP:
- Zmniejszenie nasilenia objawów
- Łagodzenie objawów
- Poprawa tolerancji wysiłku
- Poprawa stanu zdrowia
- Zmniejszenie ryzyka
- Zapobieganie progresji choroby
- Zapobieganie zaostrzeniom i ich leczenie
- Zmniejszenie śmiertelności
Przegląd:
- Zarządzanie czynnikami ryzyka
- ∝1-antytrypsyna
- liczba eozynofilów we krwi
- ekspozycje/czynniki drażniące
- Technika inhalacji i przestrzeganie zaleceń
- Umiejętności samodzielnego postępowania
- duszność
- pisemny plan postępowania
- Potrzeba tlenoterapii, NIV, redukcji objętości płuc, postępowania paliatywnego
- Leczenie chorób współistniejących
- Spirometria (co najmniej raz w roku)
Więcej informacji można znaleźć w wytycznych z 2024 roku .
Obturacja dróg oddechowych stopnia 1 i grupa E według GOLD
Ryzyko: Wysokie ryzyko, zwiększona częstość zaostrzeń prowadzących do hospitalizacji, zmienne nasilenie objawów.
Zalecenie dotyczące leczenia farmakologicznego: Długo działający lek rozszerzający oskrzela (LABA) ORAZ długo działający antagonista metacholiny (LAMA)
*Lista powszechnie stosowanych leków w POChP – zob. slajd nr 33 w prezentacji edukacyjnej.
Zalecenia dotyczące leczenia niefarmakologicznego:
| Niezbędne | Zalecane | Zależnie od lokalnych wytycznych |
Zaprzestanie palenia tytoniu Rehabilitacja oddechowa | Aktywność fizyczna | Szczepienie przeciw grypie Szczepienia przeciw COVID-19 Szczepienie przeciw pneumokokom Szczepienie przeciw krztuścowi Szczepienie przeciw półpaścowi Szczepienie przeciw RSV |
Cele leczenia stabilnej POChP:
- Zmniejszenie nasilenia objawów
- Łagodzenie objawów
- Poprawa tolerancji wysiłku
- Poprawa stanu zdrowia
- Zmniejszenie ryzyka
- Zapobieganie progresji choroby
- Zapobieganie zaostrzeniom i ich leczenie
- Zmniejszenie śmiertelności
Przegląd:
- Zarządzanie czynnikami ryzyka
- ∝1-antytrypsyna
- liczba eozynofilów we krwi
- ekspozycje/czynniki drażniące
- Technika inhalacji i przestrzeganie zaleceń
- Umiejętności samodzielnego postępowania
- duszność
- pisemny plan postępowania
- Potrzeba tlenoterapii, NIV, redukcji objętości płuc, postępowania paliatywnego
- Leczenie chorób współistniejących
- Spirometria (co najmniej raz w roku)
Więcej informacji można znaleźć w wytycznych z 2024 roku .
Obstrukcja przepływu powietrza stopnia 1 i grupa B wg GOLD
Ryzyko: Niskie ryzyko, mała częstość zaostrzeń, brak hospitalizacji, zwiększone nasilenie objawów.
Zalecenie dotyczące leczenia farmakologicznego: Długo działający lek rozszerzający oskrzela (LABA) ORAZ długo działający antagonista metacholiny (LAMA)
*Listę najczęściej stosowanych leków w POChP zawiera slajd nr 33 zestawu slajdów szkoleniowych.
Zalecenia dotyczące leczenia niefarmakologicznego:
| Niezbędne | Zalecane | Zależnie od lokalnych wytycznych |
Zaprzestanie palenia tytoniu Rehabilitacja oddechowa | Aktywność fizyczna | Szczepienie przeciw grypie Szczepienia przeciw COVID-19 Szczepienie przeciw pneumokokom Szczepienie przeciw krztuścowi Szczepienie przeciw półpaścowi Szczepienie przeciw RSV |
Cele leczenia stabilnej POChP:
- Zmniejszenie objawów
- Złagodzenie objawów
- Poprawa tolerancji wysiłku
- Poprawa stanu zdrowia
- Zmniejszenie ryzyka
- Zapobieganie progresji choroby
- Zapobieganie zaostrzeniom i ich leczenie
- Zmniejszenie śmiertelności
Przegląd:
- Kontrola czynników ryzyka
- ∝1-antytrypsyna
- liczba eozynofilów we krwi
- narażenia/czynniki drażniące
- Technika inhalacji i przestrzeganie zaleceń
- Umiejętności samoopieki
- duszność
- pisemny plan postępowania
- Potrzeba tlenoterapii, NIV, redukcji objętości płuc, postępowania paliatywnego
- Postępowanie w chorobach współistniejących
- Spirometria (co najmniej raz w roku)
Więcej informacji można znaleźć w wytycznych 2024 .
Obstrukcja przepływu powietrza stopnia 4 i grupa E wg GOLD
Ryzyko: Wysokie ryzyko, zwiększona częstość zaostrzeń prowadzących do hospitalizacji, zmienne nasilenie objawów.
Zalecenie dotyczące leczenia farmakologicznego: Długo działający lek rozszerzający oskrzela (LABA) ORAZ długo działający antagonista metacholiny (LAMA)
*Listę najczęściej stosowanych leków w POChP zawiera slajd nr 33 zestawu slajdów szkoleniowych.
Zalecenia dotyczące leczenia niefarmakologicznego:
| Niezbędne | Zalecane | Zależnie od lokalnych wytycznych |
Zaprzestanie palenia tytoniu Rehabilitacja oddechowa | Aktywność fizyczna | Szczepienie przeciw grypie Szczepienia przeciw COVID-19 Szczepienie przeciw pneumokokom Szczepienie przeciw krztuścowi Szczepienie przeciw półpaścowi Szczepienie przeciw RSV |
Cele leczenia stabilnej POChP:
- Zmniejszenie objawów
- Złagodzenie objawów
- Poprawa tolerancji wysiłku
- Poprawa stanu zdrowia
- Zmniejszenie ryzyka
- Zapobieganie progresji choroby
- Zapobieganie zaostrzeniom i ich leczenie
- Zmniejszenie śmiertelności
Przegląd:
- Kontrola czynników ryzyka
- ∝1-antytrypsyna
- liczba eozynofilów we krwi
- narażenia/czynniki drażniące
- Technika inhalacji i przestrzeganie zaleceń
- Umiejętności samoopieki
- duszność
- pisemny plan postępowania
- Potrzeba tlenoterapii, NIV, redukcji objętości płuc, postępowania paliatywnego
- Postępowanie w chorobach współistniejących
- Spirometria (co najmniej raz w roku)
Więcej informacji można znaleźć w wytycznych 2024 .
Obstrukcja przepływu powietrza stopnia 3 i grupa E wg GOLD
Ryzyko: Wysokie ryzyko, zwiększona częstość zaostrzeń prowadzących do hospitalizacji, zmienne nasilenie objawów.
Zalecenie dotyczące leczenia farmakologicznego: Długo działający lek rozszerzający oskrzela (LABA) ORAZ długo działający antagonista metacholiny (LAMA)
*Listę najczęściej stosowanych leków w POChP zawiera slajd nr 33 zestawu slajdów szkoleniowych.
Zalecenia dotyczące leczenia niefarmakologicznego:
| Niezbędne | Zalecane | Zależnie od lokalnych wytycznych |
Zaprzestanie palenia tytoniu Rehabilitacja oddechowa | Aktywność fizyczna | Szczepienie przeciw grypie Szczepienia przeciw COVID-19 Szczepienie przeciw pneumokokom Szczepienie przeciw krztuścowi Szczepienie przeciw półpaścowi Szczepienie przeciw RSV |
Cele leczenia stabilnej POChP:
- Zmniejszenie objawów
- Złagodzenie objawów
- Poprawa tolerancji wysiłku
- Poprawa stanu zdrowia
- Zmniejszenie ryzyka
- Zapobieganie progresji choroby
- Zapobieganie zaostrzeniom i ich leczenie
- Zmniejszenie śmiertelności
Przegląd:
- Kontrola czynników ryzyka
- ∝1-antytrypsyna
- liczba eozynofilów we krwi
- narażenia/czynniki drażniące
- Technika inhalacji i przestrzeganie zaleceń
- Umiejętności samoopieki
- duszność
- pisemny plan postępowania
- Potrzeba tlenoterapii, NIV, redukcji objętości płuc, postępowania paliatywnego
- Postępowanie w chorobach współistniejących
- Spirometria (co najmniej raz w roku)
Więcej informacji można znaleźć w wytycznych 2024 .
Wynik CAT wskazuje na WYSOKI wpływ na stan zdrowia (21-30 punktów)
- Wytyczne dotyczące leczenia Global Initiative for Obstructive Lung Disease (GOLD) uwzględniają wynik CAT oraz wynik skali duszności Modified Medical Research Council (mMRC) jako elementy wieloaspektowego podejścia do oceny i leczenia pacjentów z POChP.
- Wynik CAT jest łączony z innymi pomiarami duszności, takimi jak wynik skali duszności mMRC, odsetek wartości należnej FEV1 u pacjenta oraz częstość zaostrzeń POChP, w celu ukierunkowania interwencji terapeutycznych.
Wynik CAT wskazuje na BARDZO WYSOKI wpływ na stan zdrowia (31-40 punktów)
- Wytyczne dotyczące leczenia Global Initiative for Obstructive Lung Disease (GOLD) uwzględniają wynik CAT oraz wynik skali duszności Modified Medical Research Council (mMRC) jako elementy wieloaspektowego podejścia do oceny i leczenia pacjentów z POChP.
- Wynik CAT jest łączony z innymi pomiarami duszności, takimi jak wynik skali duszności mMRC, odsetek wartości należnej FEV1 u pacjenta oraz częstość zaostrzeń POChP, w celu ukierunkowania interwencji terapeutycznych.
Wynik CAT wskazuje na NISKI wpływ na stan zdrowia (0-10 punktów)
- Wytyczne dotyczące leczenia Global Initiative for Obstructive Lung Disease (GOLD) uwzględniają wynik CAT oraz wynik Zmodyfikowanej Skali Duszności Medical Research Council (mMRC) jako elementy wieloaspektowego podejścia do oceny i leczenia pacjentów z POChP.
- CAT jest łączony z innymi pomiarami duszności, takimi jak wynik Skali Duszności mMRC, odsetek wartości należnej FEV1 pacjenta oraz częstość zaostrzeń POChP, w celu ukierunkowania interwencji terapeutycznych.
Wynik CAT wskazuje na UMIARKOWANY wpływ na stan zdrowia (11-20 punktów)
- Wytyczne dotyczące leczenia Global Initiative for Obstructive Lung Disease (GOLD) uwzględniają wynik CAT oraz wynik Zmodyfikowanej Skali Duszności Medical Research Council (mMRC) jako elementy wieloaspektowego podejścia do oceny i leczenia pacjentów z POChP.
- CAT jest łączony z innymi pomiarami duszności, takimi jak wynik Skali Duszności mMRC, odsetek wartości należnej FEV1 pacjenta oraz częstość zaostrzeń POChP, w celu ukierunkowania interwencji terapeutycznych.
Duszność stopnia 1 (z 4)
- Wyższy stopień oznacza większe nasilenie.
- Wynik Skali Duszności mMRC musi stanowić część kompleksowej oceny, obejmującej wywiad, badanie przedmiotowe i wyniki badań diagnostycznych pacjenta.
Duszność stopnia 0 (z 4)
- Wyższy stopień oznacza większe nasilenie.
- Wynik Skali Duszności mMRC musi stanowić część kompleksowej oceny, obejmującej wywiad, badanie przedmiotowe i wyniki badań diagnostycznych pacjenta.
Duszność stopnia 4 (z 4)
- Wyższy stopień oznacza większe nasilenie.
- Wynik Skali Duszności mMRC musi stanowić część kompleksowej oceny, obejmującej wywiad, badanie przedmiotowe i wyniki badań diagnostycznych pacjenta.
- Rozważ wykonanie spirometrii (np. FEV1 i FVC), określenie stopnia wg GOLD oraz zastosowanie odpowiednich interwencji diagnostycznych lub terapeutycznych, jeśli wynik mMRC wynosi ≥ 2.
Stopień duszności 2 (z 4)
- Wyższy stopień oznacza większe nasilenie.
- Wynik w skali duszności mMRC musi stanowić element kompleksowej oceny, obejmującej wywiad, badanie przedmiotowe oraz wyniki badań diagnostycznych pacjenta.
- Należy rozważyć wykonanie spirometrii (np. FEV1 i FVC), określenie stopnia według GOLD oraz zastosowanie odpowiednich interwencji diagnostycznych lub terapeutycznych, jeśli wynik w skali mMRC wynosi ≥ 2.
Stopień duszności 3 (z 4)
- Wyższy stopień oznacza większe nasilenie.
- Wynik w skali duszności mMRC musi stanowić element kompleksowej oceny, obejmującej wywiad, badanie przedmiotowe oraz wyniki badań diagnostycznych pacjenta.
- Należy rozważyć wykonanie spirometrii (np. FEV1 i FVC), określenie stopnia według GOLD oraz zastosowanie odpowiednich interwencji diagnostycznych lub terapeutycznych, jeśli wynik w skali mMRC wynosi ≥ 2.
Cytowanie
Global Initiative for Chronic Obstructive Lung Disease. „Global Strategy for the Diagnosis, Management and Prevention of Chronic Obstructive Pulmonary Disease. NHLBI/WHO Workshop Report.” Bethesda: National Heart, Lung, and Blood Institute; 2001. NIH Publication No. 2701.
Literatura
Global Initiative for Chronic Obstructive Lung Disease - GOLD. 2024 GOLD Report.
https://goldcopd.org/2024-gold-report/Chronic obstructive pulmonary disease in the older adult: what defines abnormal lung function? Thorax. 2007 Mar;62(3):237-41.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17090573/Do GOLD stages of COPD severity really correspond to differences in health status? Eur Respir J. 2003 Sep;22(3):444-9.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/14516133/Global strategy for the diagnosis, management, and prevention of chronic obstructive pulmonary disease: GOLD executive summary. Am J Respir Crit Care Med. 2013 Feb 15;187(4):347-65.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22878278/Prediction of the clinical course of chronic obstructive pulmonary disease, using the new GOLD classification: a study of the general population. Am J Respir Crit Care Med. 2012 Nov 15;186(10):975-81.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22997207/Distribution and prognostic validity of the new Global Initiative for Chronic Obstructive Lung Disease grading classification. Chest. 2013 Mar;143(3):694-702.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23187891/
- Autor
Global Initiative For Chronic Obstructive Lung Disease (GOLD)GOLD works with healthcare professionals and public health officials around the world to raise awareness of COPD and to improve prevention and treatment of this lung disease.
- Udostępnia
EVAL Foundation
- Współpracownik · Recenzent
Jennifer Glen, DNP, FNP-BCEVAL Health, Chief Medical Officer EVAL Foundation