Glasgow Coma Scale (GCS)Tłumaczenie AI

Wprowadzenie

Skala śpiączki Glasgow (Glasgow Coma Scale, GCS) jest najczęściej stosowanym narzędziem do oceny poziomu świadomości. Wprowadzili ją w 1974 roku Graham Teasdale i Bryan Jennett, neurochirurdzy z University of Glasgow. Pierwotnie została opracowana dla pacjentów z urazami głowy, jednak obecnie jest stosowana w medycynie ratunkowej, intensywnej terapii i neurologii do monitorowania świadomości w czasie. Ocenia osobno trzy rodzaje reakcji, dzięki czemu stanowi spójny, wspólny język do opisu stanu pacjenta i wychwytywania zmian.

Sposób punktacji: Trzy wyniki składowe w skali śpiączki Glasgow sumuje się, uzyskując wynik całkowity od 3 (brak reakcji) do 15 (pacjent w pełni przytomny i zorientowany). Dodatkowo wynik zapisuje się jako skalę śpiączki Glasgow (E3 V3 M4), ponieważ ten sam wynik całkowity może opisywać bardzo różnych pacjentów.

*Poszczególne składowe mogą być niemożliwe do oceny z jednej z następujących przyczyn (lista ta nie jest wyczerpująca):

• Oczy: miejscowy uraz i/lub obrzęk.

• Reakcja słowna: intubacja.

• Wszystkie (oczy, reakcja słowna, reakcja ruchowa): sedacja, porażenie mięśni oraz wentylacja eliminujące wszystkie reakcje. 

Składowe niemożliwe do oceny: Czasami nie można ocenić reakcji. Pacjent zaintubowany nie może mówić, a obrzęk może powodować zamknięcie oczu. Taką składową należy zapisać jako NT (nie do oceny), a nie oceniać jako 1, ponieważ wartość 1 oznacza „brak reakcji” i sprawiałaby, że stan pacjenta wydawałby się cięższy, niż jest w rzeczywistości. W takim przypadku składowe podaje się osobno, na przykład „E3 V-NT M5”, zamiast łączyć je w wynik całkowity. Niektóre szpitale dodają przyrostek „T” dla pacjentów zaintubowanych, np. „8T”, jest to jednak konwencja lokalna, a nie oficjalny sposób punktacji.

Wyniki

• Wynik w skali śpiączki Glasgow oblicza się przez dodanie łącznej liczby punktów wybranych w każdej składowej (oczy, reakcja słowna, reakcja ruchowa) poniżej, np. „15 punktów”.

• Skala śpiączki Glasgow składa się z poszczególnych składowych, np. „E(4) V(5) M (6)”.

Interpretacja wyników: W urazowym uszkodzeniu mózgu wyniki całkowite są zwykle grupowane następująco: 13–15 – lekkie, 9–12 – umiarkowane, 3–8 – ciężkie. Wynik 8 lub mniej wskazuje na ciężkie zaburzenie poziomu świadomości i jest często stosowany jako próg do rozważenia zabezpieczenia dróg oddechowych. Spadek wyniku w kolejnych badaniach jest objawem alarmowym wymagającym pilnej oceny, nawet jeśli każdy pojedynczy wynik wydaje się umiarkowany.

Postępowanie – uwagi

• Jeśli nie można ocenić którejś składowej, nie należy przypisywać jej wartości 1 (Teasdale 2014). W takiej sytuacji zsumowanie ustaleń do całkowitego wyniku w skali śpiączki Glasgow jest nieprawidłowe.

• Decyzji klinicznych nie należy opierać wyłącznie na wyniku GCS.

• Rozważ intubację, jeśli GCS ≤8 i istnieje kliniczne podejrzenie, że pacjent nie jest w stanie chronić swoich dróg oddechowych lub że można oczekiwać pogorszenia stanu klinicznego na podstawie badania przedmiotowego lub wyników badań obrazowych.

• Szybko narastające pogorszenie lub falujące zmiany wyniku GCS budzą niepokój, a decyzję o intubacji należy rozważać w kontekście całokształtu obrazu klinicznego pacjenta.

Teasdale G, Jennett B. Assessment of coma and impaired consciousness. A practical scale. Lancet. 1974 Jul 13;2(7872):81-4.