Wskaźnik niepełnosprawności stopy i stawu skokowego (FADI)
Ocena ograniczeń funkcjonalnych u osób z różnymi schorzeniami stopy i stawu skokowego
Autor
Dr. RobRoy Martin, PhD, PT, CSCSInstrukcje
Proszę wybrać odpowiedź, która najlepiej opisuje Pańswa/Pani stan w ostatnim tygodniu.
Jeśli dana czynność jest ograniczona przez coś innego niż stopa lub kostka, proszę zaznaczyć „nie dotyczy” (N/A).
Podskala aktywności
Jak duże trudności sprawiają Panu/Pani z powodu stopy i kostki następujące czynności:
Proszę wybrać odpowiedź, która najlepiej opisuje Pana/Pani stan w ostatnim tygodniu.
Jeśli dana czynność jest ograniczona z powodu czegoś innego niż stopa lub kostka, proszę zaznaczyć „nie dotyczy” (N/A).
Czym jest ten kwestionariusz
FADI to samodzielnie wypełniana miara wyników, dotycząca określonej okolicy ciała, opracowana przez Martina, Burdetta i Irrganga (1999) w celu oceny ograniczeń funkcjonalnych u osób z chorobami stopy i stawu skokowego; najczęściej stosowana w badaniach nad przewlekłą niestabilnością stawu skokowego.
Budowa i sposób wypełniania
FADI składa się z dwóch części:
1. Podskala Aktywności FADI (26 pytań)
Ocenia czynności życia codziennego (ADL). Pytania dotyczą takich czynności jak:
Stanie, chodzenie po równym i nierównym podłożu
Wchodzenie po schodach i schodzenie po nich
Chodzenie po pochyłościach, krawężnikach
Przysiadanie, wspinanie się na palce
Chodzenie na początku, przez 5 i 10 minut
2. Podskala Sportowa FADI (8 pytań)
Ocenia wymagania związane ze sportem i bardziej wymagającą aktywnością:
Bieganie, skakanie, lądowanie
Szybkie rozpoczynanie i zatrzymywanie się
Zwroty/ruchy boczne
Aktywności o niskim obciążeniu
Punktacja
Pytania 1–22 Podskali Aktywności oraz pytania 1–8 Podskali Sportowej są oceniane w następującej 5-stopniowej skali Likerta:
4 = Żadna
3 = Niewielka
2 = Umiarkowana
1 = Ogromna
0 = Nie mogę tego robić
Pytania 23–26 Podskali Aktywności są oceniane w następującej 5-stopniowej skali Likerta:
4 = Brak bólu
3 = Łagodny
2 = Umiarkowany
1 = Silny
0 = Nie do zniesienia
Dostępna jest także opcja „Nie dotyczy”; takie pytania nie są uwzględniane w punktacji.
Wynik końcowy oblicza się według wzoru:
(suma zdobytych punktów ÷ suma możliwych do zdobycia punktów) × 100
Wynikiem jest wartość procentowa od 0 do 100, gdzie 100% = brak niepełnosprawności.
Rzetelność i czułość
Hale i Hertel (2005) zbadali FADI u osób z przewlekłą niestabilnością stawu skokowego i stwierdzili, że jest to rzetelne i czułe narzędzie do wykrywania deficytów funkcjonalnych w tej grupie — co potwierdza jego przydatność zarówno w diagnostyce, jak i w monitorowaniu wyników leczenia.
Zastosowanie w badaniach
W badaniu Dekkera i wsp. (2017) FADI zastosowano razem z innymi miarami wyników zgłaszanymi przez pacjentów (PROM) u osób po całkowitej endoprotezoplastyce stawu skokowego, porównując wyniki z zakresem ruchu — co sugeruje, że FADI wychwytuje zmiany funkcjonalne na tyle istotne, że korelują z obiektywnymi pomiarami fizycznymi.
Główne zalety
Dotyczy określonej okolicy ciała (czulszy niż ogólne skale funkcjonalne)
Oddziela czynności życia codziennego od wymagań związanych ze sportem
Prosta punktacja procentowa jest łatwa do interpretacji i śledzenia w czasie
Dobrze zwalidowany w grupach osób z przewlekłą niestabilnością stawu skokowego
Literatura źródłowa:
Martin, R. L., R. G. Burdett, and J. J. Irrgang. “Development of the foot and ankle disability index (FADI).” J Orthop Sports Phys Ther 29.1 (1999): A32-A33.
Literatura dodatkowa:
Hale, Sheri A., and Jay Hertel. “Reliability and sensitivity of the Foot and Ankle Disability Index in subjects with chronic ankle instability.” Journal of Athletic training 40.1 (2005): 35.
Dekker, Travis J., et al. “The Value of Motion: Patient-Reported Outcome Measures Are Correlated With Range of Motion in Total Ankle Replacement.” Foot & ankle specialist (2017): 1938640017750258.
Wszystkie pytania i możliwe wyniki
Podskala aktywności
Jak duże trudności sprawiają Panu/Pani z powodu stopy i kostki następujące czynności:
Proszę wybrać odpowiedź, która najlepiej opisuje Pana/Pani stan w ostatnim tygodniu.
Jeśli dana czynność jest ograniczona z powodu czegoś innego niż stopa lub kostka, proszę zaznaczyć „nie dotyczy” (N/A).
1. Stanie
Select one option:
- Wcale
- Niewielka trudność
- Umiarkowana
- Ogromna
- Niemożność wykonania
- Nie dotyczy
2. Chodzenie po równym podłożu
Select one option:
- Brak trudności
- Niewielka trudność
- Umiarkowany
- Ogromna
- Nie jestem w stanie tego zrobić
- Nie dotyczy
3. Chodzenie po równym podłożu bez butów
Select one option:
- Żadna
- Niewielka
- Umiarkowany
- Ogromna
- Nie jestem w stanie
- Nie dotyczy
4. Chodzenie pod górę
Select one option:
- Żadna
- Niewielka
- Umiarkowana
- Ogromna trudność
- Nie jestem w stanie tego robić
- Nie dotyczy
5. Chodzenie w dół po zboczach
Select one option:
- Żadna
- Niewielka
- Umiarkowana trudność
- Ogromna
- Nie mogę tego robić
- Nie dotyczy
6. Wchodzenie po schodach
Select one option:
- Wcale
- Niewielka trudność
- Umiarkowana
- Ogromna trudność
- Nie jestem w stanie tego robić
- Nie dotyczy
7. Schodzenie po schodach
Select one option:
- Żadna
- Niewielka
- Umiarkowana trudność
- Ogromna
- Nie jestem w stanie
- Nie dotyczy
8. Chodzenie po nierównym podłożu
Select one option:
- Żadna
- Niewielka
- Umiarkowana trudność
- Ogromna trudność
- Niemożność wykonania
- Nie dotyczy
9. Wchodzenie na krawężnik i schodzenie z niego
Select one option:
- Wcale
- Niewielka trudność
- Umiarkowana
- Ogromna trudność
- Nie jestem w stanie tego robić
- Nie dotyczy
10. Przysiady
Select one option:
- Wcale
- Niewielka trudność
- Umiarkowana trudność
- Ogromna trudność
- Niemożliwe do wykonania
- Nie dotyczy
11. Sen
Select one option:
- Wcale
- Niewielka
- Umiarkowana trudność
- Ogromna trudność
- Niemożność wykonania
- Nie dotyczy
12. Wspinanie się na palce
Select one option:
- Wcale
- Niewielka
- Umiarkowana trudność
- Ogromna
- Nie jestem w stanie tego robić
- Nie dotyczy
13. Chodzenie na początku
Select one option:
- Żadna
- Niewielka
- Umiarkowana
- Ogromna trudność
- Nie jestem w stanie tego robić
- Nie dotyczy
14. Chodzenie 5 minut lub krócej
Select one option:
- Wcale
- Niewielka
- Umiarkowana trudność
- Ogromna trudność
- Niemożność wykonania
- Nie dotyczy
15. Chodzenie przez około 10 minut
Select one option:
- Brak trudności
- Niewielka
- Umiarkowana
- Ogromna
- Nie jestem w stanie tego robić
- Nie dotyczy
16. Chodzenie przez 15 minut lub dłużej
Select one option:
- Żadna
- Niewielka
- Umiarkowana trudność
- Ogromna trudność
- Niemożność wykonania
- Nie dotyczy
17. Obowiązki domowe
Select one option:
- Wcale
- Niewielka
- Umiarkowana trudność
- Ogromna trudność
- Nie jestem w stanie tego robić
- Nie dotyczy
18. Codzienne czynności
Select one option:
- Wcale
- Niewielka
- Umiarkowana trudność
- Ogromna trudność
- Nie jestem w stanie tego robić
- Nie dotyczy (N/A)
19. Higiena osobista
Select one option:
- Brak trudności
- Niewielka
- Umiarkowana
- Ogromna
- Niemożność wykonania
- Nie dotyczy
20. Lekka do umiarkowanej praca (stanie, chodzenie)
Select one option:
- Brak trudności
- Niewielka trudność
- Umiarkowana trudność
- Ogromna trudność
- Nie mogę tego robić
- Nie dotyczy
21. Ciężka praca (pchanie/ciągnięcie, wspinanie się, noszenie)
Select one option:
- Wcale
- Niewielka
- Umiarkowana trudność
- Ogromna trudność
- Niemożność wykonania
- Nie dotyczy
22. Zajęcia rekreacyjne
Select one option:
- Żadna
- Niewielka trudność
- Umiarkowana
- Ogromna trudność
- Niemożliwe do wykonania
- Nie dotyczy (N/A)
Ból
Oceń natężenie bólu w stopie i kostce:
23. Ogólny poziom bólu
Select one option:
- Brak bólu
- Łagodny
- Umiarkowana trudność
- Silny
- Nie do zniesienia
- Nie dotyczy
24. Ból w spoczynku
Select one option:
- Brak bólu
- Łagodny
- Umiarkowana trudność
- Silny
- Nie do zniesienia
- Nie dotyczy
25. Ból podczas normalnej aktywności
Select one option:
- Brak bólu
- Łagodny
- Umiarkowana trudność
- Silny
- Nie do zniesienia
- Nie dotyczy
26. Ból zaraz po przebudzeniu rano
Select one option:
- Brak bólu
- Łagodny
- Umiarkowana
- Silny
- Nie do zniesienia
- Nie dotyczy
Podskala sportowa
Jak duże trudności sprawia Pani/Panu:
Proszę wybrać odpowiedź, która najlepiej opisuje Pani/Pana stan w ostatnim tygodniu.
Jeśli dana czynność jest ograniczona z powodu czegoś innego niż stopa lub staw skokowy, proszę zaznaczyć „nie dotyczy” (N/A).
1. Bieganie
Select one option:
- Wcale
- Niewielka trudność
- Umiarkowana
- Ogromna
- Nie jestem w stanie tego zrobić
- Nie dotyczy
2. Skakanie
Select one option:
- Żadna
- Niewielka
- Umiarkowana
- Ogromna trudność
- Nie jestem w stanie
- Nie dotyczy
3. Lądowanie
Select one option:
- Żadna
- Niewielka trudność
- Umiarkowana
- Ogromna trudność
- Niemożność wykonania
- Nie dotyczy
4. Szybkie rozpoczynanie i zatrzymywanie się
Select one option:
- Wcale
- Niewielka trudność
- Umiarkowana trudność
- Ogromna trudność
- Nie jestem w stanie tego zrobić
- Nie dotyczy
5. Gwałtowne zmiany kierunku/ruchy boczne
Select one option:
- Wcale
- Niewielka trudność
- Umiarkowana
- Ogromna trudność
- Nie jestem w stanie tego robić
- Nie dotyczy
6. Aktywności o niewielkim obciążeniu
Select one option:
- Brak trudności
- Niewielka trudność
- Umiarkowana
- Ogromna trudność
- Niemożność wykonania
- Nie dotyczy
7. Możliwość wykonywania czynności w Pana/Pani zwykły sposób
Select one option:
- Wcale
- Niewielka
- Umiarkowana trudność
- Ogromna trudność
- Niemożność wykonania
- Nie dotyczy
8. Możliwość uprawiania wybranego sportu tak długo, jak Pan/Pani chce
Select one option:
- Żadna
- Niewielka
- Umiarkowana trudność
- Ogromna trudność
- Nie jestem w stanie
- Nie dotyczy
Możliwe wyniki
Wynik FADI w zakresie aktywności
Wyższe wyniki oznaczają lepszą sprawność
Objaw istotny (obecny): Niemożność stania
Objaw potwierdzający: Niemożność samodzielnej pielęgnacji osobistej
Objaw istotny (obecny): Ogromna trudność we wspinaniu się na palce
Wynik FADI w zakresie sportu
Wyższe wyniki oznaczają lepszą sprawność
Cytowanie
Martin, R. L., R. G. Burdett, and J. J. Irrgang. “Development of the foot and ankle disability index (FADI).” J Orthop Sports Phys Ther 29.1 (1999): A32-A33.
Literatura
Martin, R. L., R. G. Burdett, and J. J. Irrgang. “Development of the foot and ankle disability index (FADI).” J Orthop Sports Phys Ther 29.1 (1999): A32-A33.
https://www.scienceopen.com/document?vid=e62ac670-b6ce-45be-b833-b7252a19cb27
Powiązane oceny
Pomiar sprawności stopy i stawu skokowego (FAAM)
Ocenia ograniczenia funkcjonalne i niepełnosprawność związane ze schorzeniami stopy i stawu skokowego w czynnościach życia codziennego i w sporcie.
Dr. Jesse Van Swearingen, PhD, PT, FAPTAReguły ottawskie dla stawu skokowego
Wyklucza klinicznie istotne złamania stopy i stawu skokowego, aby ograniczyć liczbę badań RTG
Dr. Ian Stiell, MD, MSc, FRCPCSkala oceny kolana Tegner-Lysholm
Ocena funkcji kolana oraz objawów wpływających na codzienne czynności i uprawianie sportu.
Wskaźnik wyników leczenia stawu biodrowego (Hip Outcome Score)
Ocena ograniczeń sprawności związanych z chorobami stawu biodrowego, w szczególności u aktywnych osób poddawanych operacji.
Dr. RobRoy L. Martin, PhD, PT, CSCSWynik oceny barku według Amerykańskiego Towarzystwa Chirurgów Barku i Łokcia (ASES)
15-pytaniowa ocena bólu barku i ograniczeń funkcjonalnych w czynnościach życia codziennego.
Dr. Robin R. Richards, MD, FRCSC, FAAOS, FAOAProsty Test Barku
12-punktowa ocena bólu, sprawności i niesprawności barku obejmująca komfort, ruchomość, siłę i zdolność do pracy.
Dr. Steven B. Lippitt, MDIndeks niestabilności barku Western Ontario (WOSI)
Mierzy niesprawność funkcjonalną/objawy związane z niestabilnością barku w obszarach: objawy fizyczne, aktywność, styl życia i emocje.
Dr. A. (Sandy) Kirkley, MDWięcej ocen — EVAL Foundation
Test identyfikacji zaburzeń związanych z używaniem alkoholu - C (AUDIT-C)
Narzędzie złożone z 3 pytań do przesiewowego wykrywania niezdrowego spożywania alkoholu u pacjentów, którzy mogą nie być uzależnieni od alkoholu.
Dr. Katharine Bradley, MD, MPHTest identyfikacji zaburzeń związanych z używaniem alkoholu (AUDIT)
10-pytaniowe narzędzie do przesiewowego wykrywania ryzykownego picia alkoholu, szkodliwego picia i uzależnienia od alkoholu.
World Health Organization Collaborative ProjectSkala Oceny Aktywności Behawioralnej (BARS)
Jednopozycyjna skala oceny służąca do ilościowego określenia poziomu pobudzenia pacjenta w opiece doraźnej lub w warunkach psychiatrycznych.
Test przesiewowy w kierunku nadużywania narkotyków (DAST-10)
Kwestionariusz samoopisowy dla pacjenta do przesiewowej oceny problemowego używania narkotyków (z wyłączeniem alkoholu i tytoniu).
Dr. Harvey A. Skinner, Ph.D.Zaburzenie lękowe uogólnione (GAD-7)
Ocena nasilenia lęku
Dr. Robert L. Spitzer, MDGeriatric Depression Scale (GDS-15)
Pomaga wykryć możliwą depresję u osób starszych.
Dr. Jerome A. Yesavage, MDSkala Oceny Aktywności Marxa
Ocena funkcji kolana i poziomu aktywności, np. u pacjentów z uszkodzeniami więzadeł kolana (najczęściej zerwaniem ACL) lub po operacji
Dr. Robert G. Marx, MDKwestionariusz objawów medycznych/toksyczności (MSQ)
MSQ ocenia nasilenie objawów związanych z potencjalnym obciążeniem organizmu toksynami.
The Institute For Functional Medicine