Wskaźnik niepełnosprawności stopy i stawu skokowego (FADI)
Ocena ograniczeń funkcjonalnych u osób z różnymi schorzeniami stopy i stawu skokowego
AutorInstrukcje
Proszę wybrać odpowiedź, która najlepiej opisuje Pańswa/Pani stan w ostatnim tygodniu.
Jeśli dana czynność jest ograniczona przez coś innego niż stopa lub kostka, proszę zaznaczyć „nie dotyczy” (N/A).
Podskala aktywności
Jak duże trudności sprawiają Panu/Pani z powodu stopy i kostki następujące czynności:
Proszę wybrać odpowiedź, która najlepiej opisuje Pana/Pani stan w ostatnim tygodniu.
Jeśli dana czynność jest ograniczona z powodu czegoś innego niż stopa lub kostka, proszę zaznaczyć „nie dotyczy” (N/A).
Co to jest
FADI to narzędzie oceny dotyczące konkretnej okolicy ciała, wypełniane przez samego pacjenta. Opracowali je Martin, Burdett i Irrgang (1999), aby ocenić ograniczenia funkcjonalne u osób z problemami stopy i stawu skokowego. Najczęściej jest stosowane w badaniach nad przewlekłą niestabilnością stawu skokowego.
Budowa i sposób użycia
FADI składa się z dwóch części:
1. Podskala Aktywności FADI (26 pytań)
Ocenia czynności życia codziennego. Pytania dotyczą takich czynności jak:
Stanie, chodzenie po równym i nierównym podłożu
Wchodzenie po schodach i schodzenie po nich
Chodzenie po wzniesieniach, wchodzenie na krawężniki i schodzenie z nich
Przysiadanie, wspinanie się na palce
Chodzenie na początku, przez 5 i 10 minut
2. Podskala Sportowa FADI (8 pytań)
Ocenia wyższe wymagania związane ze sportem i aktywnością:
Bieganie, skakanie, lądowanie
Szybkie ruszanie i zatrzymywanie się
Zmiany kierunku i ruchy boczne
Aktywności o niewielkim obciążeniu
Punktacja
Pytania 1-22 w Podskali Aktywności oraz pytania 1-8 w Podskali Sportowej są oceniane w następującej 5-stopniowej skali Likerta:
4 = Brak trudności
3 = Niewielka
2 = Umiarkowana
1 = Skrajna
0 = Nie jestem w stanie tego zrobić
Pytania 23-26 w Podskali Aktywności są oceniane w następującej 5-stopniowej skali Likerta:
4 = Brak bólu
3 = Łagodny
2 = Umiarkowany
1 = Silny
0 = Nie do zniesienia
Dostępna jest także odpowiedź „Nie dotyczy”. Takie pytania nie są uwzględniane w punktacji.
Wynik końcowy oblicza się według wzoru:
(Suma uzyskanych punktów ÷ Suma możliwych punktów) × 100
Wynikiem jest wartość procentowa od 0 do 100, gdzie 100% = brak niepełnosprawności.
Rzetelność i czułość
Hale i Hertel (2005) zbadali FADI u osób z przewlekłą niestabilnością stawu skokowego i stwierdzili, że jest to rzetelne i czułe narzędzie do wykrywania zaburzeń funkcjonalnych w tej grupie. Potwierdza to jego przydatność zarówno w diagnozowaniu, jak i w śledzeniu wyników leczenia.
Zastosowanie w badaniach
W badaniu Dekkera i wsp. (2017) zastosowano FADI razem z innymi miarami wyników zgłaszanymi przez pacjentów (PROM) u osób po całkowitej endoprotezoplastyce stawu skokowego. Wyniki zestawiono z zakresem ruchu. Sugeruje to, że FADI wychwytuje zmiany funkcji na tyle istotne, że pokrywają się z obiektywnymi pomiarami fizycznymi.
Najważniejsze zalety
Dotyczy konkretnej okolicy ciała (jest czulszy niż ogólne skale funkcjonalne)
Oddziela czynności życia codziennego od wymagań sportowych
Prosta punktacja procentowa jest łatwa do zrozumienia i śledzenia w czasie
Dobrze potwierdzona wartość u osób z przewlekłą niestabilnością stawu skokowego
Literatura oryginalna:
Martin, R. L., R. G. Burdett, and J. J. Irrgang. “Development of the foot and ankle disability index (FADI).” J Orthop Sports Phys Ther 29.1 (1999): A32-A33.
Literatura dodatkowa:
Hale, Sheri A., and Jay Hertel. “Reliability and sensitivity of the Foot and Ankle Disability Index in subjects with chronic ankle instability.” Journal of Athletic training 40.1 (2005): 35.
Dekker, Travis J., et al. “The Value of Motion: Patient-Reported Outcome Measures Are Correlated With Range of Motion in Total Ankle Replacement.” Foot & ankle specialist (2017): 1938640017750258.
Wszystkie pytania i możliwe wyniki
Podskala aktywności
Jak duże trudności sprawiają Panu/Pani z powodu stopy i kostki następujące czynności:
Proszę wybrać odpowiedź, która najlepiej opisuje Pana/Pani stan w ostatnim tygodniu.
Jeśli dana czynność jest ograniczona z powodu czegoś innego niż stopa lub kostka, proszę zaznaczyć „nie dotyczy” (N/A).
1. Stanie
Select one option:
- Wcale
- Niewielka trudność
- Umiarkowana
- Ogromna
- Niemożność wykonania
- Nie dotyczy
2. Chodzenie po równym podłożu
Select one option:
- Brak trudności
- Niewielka trudność
- Umiarkowany
- Ogromna
- Nie jestem w stanie tego zrobić
- Nie dotyczy
3. Chodzenie po równym podłożu bez butów
Select one option:
- Żadna
- Niewielka
- Umiarkowany
- Ogromna
- Nie jestem w stanie
- Nie dotyczy
4. Chodzenie pod górę
Select one option:
- Żadna
- Niewielka
- Umiarkowana
- Ogromna trudność
- Nie jestem w stanie tego robić
- Nie dotyczy
5. Chodzenie w dół po zboczach
Select one option:
- Żadna
- Niewielka
- Umiarkowana trudność
- Ogromna
- Nie mogę tego robić
- Nie dotyczy
6. Wchodzenie po schodach
Select one option:
- Wcale
- Niewielka trudność
- Umiarkowana
- Ogromna trudność
- Nie jestem w stanie tego robić
- Nie dotyczy
7. Schodzenie po schodach
Select one option:
- Żadna
- Niewielka
- Umiarkowana trudność
- Ogromna
- Nie jestem w stanie
- Nie dotyczy
8. Chodzenie po nierównym podłożu
Select one option:
- Żadna
- Niewielka
- Umiarkowana trudność
- Ogromna trudność
- Niemożność wykonania
- Nie dotyczy
9. Wchodzenie na krawężnik i schodzenie z niego
Select one option:
- Wcale
- Niewielka trudność
- Umiarkowana
- Ogromna trudność
- Nie jestem w stanie tego robić
- Nie dotyczy
10. Przysiady
Select one option:
- Wcale
- Niewielka trudność
- Umiarkowana trudność
- Ogromna trudność
- Niemożliwe do wykonania
- Nie dotyczy
11. Sen
Select one option:
- Wcale
- Niewielka
- Umiarkowana trudność
- Ogromna trudność
- Niemożność wykonania
- Nie dotyczy
12. Wspinanie się na palce
Select one option:
- Wcale
- Niewielka
- Umiarkowana trudność
- Ogromna
- Nie jestem w stanie tego robić
- Nie dotyczy
13. Chodzenie na początku
Select one option:
- Żadna
- Niewielka
- Umiarkowana
- Ogromna trudność
- Nie jestem w stanie tego robić
- Nie dotyczy
14. Chodzenie 5 minut lub krócej
Select one option:
- Wcale
- Niewielka
- Umiarkowana trudność
- Ogromna trudność
- Niemożność wykonania
- Nie dotyczy
15. Chodzenie przez około 10 minut
Select one option:
- Brak trudności
- Niewielka
- Umiarkowana
- Ogromna
- Nie jestem w stanie tego robić
- Nie dotyczy
16. Chodzenie przez 15 minut lub dłużej
Select one option:
- Żadna
- Niewielka
- Umiarkowana trudność
- Ogromna trudność
- Niemożność wykonania
- Nie dotyczy
17. Obowiązki domowe
Select one option:
- Wcale
- Niewielka
- Umiarkowana trudność
- Ogromna trudność
- Nie jestem w stanie tego robić
- Nie dotyczy
18. Codzienne czynności
Select one option:
- Wcale
- Niewielka
- Umiarkowana trudność
- Ogromna trudność
- Nie jestem w stanie tego robić
- Nie dotyczy (N/A)
19. Higiena osobista
Select one option:
- Brak trudności
- Niewielka
- Umiarkowana
- Ogromna
- Niemożność wykonania
- Nie dotyczy
20. Lekka do umiarkowanej praca (stanie, chodzenie)
Select one option:
- Brak trudności
- Niewielka trudność
- Umiarkowana trudność
- Ogromna trudność
- Nie mogę tego robić
- Nie dotyczy
21. Ciężka praca (pchanie/ciągnięcie, wspinanie się, noszenie)
Select one option:
- Wcale
- Niewielka
- Umiarkowana trudność
- Ogromna trudność
- Niemożność wykonania
- Nie dotyczy
22. Zajęcia rekreacyjne
Select one option:
- Żadna
- Niewielka trudność
- Umiarkowana
- Ogromna trudność
- Niemożliwe do wykonania
- Nie dotyczy (N/A)
Ból
Oceń natężenie bólu w stopie i kostce:
23. Ogólny poziom bólu
Select one option:
- Brak bólu
- Łagodny
- Umiarkowana trudność
- Silny
- Nie do zniesienia
- Nie dotyczy
24. Ból w spoczynku
Select one option:
- Brak bólu
- Łagodny
- Umiarkowana trudność
- Silny
- Nie do zniesienia
- Nie dotyczy
25. Ból podczas normalnej aktywności
Select one option:
- Brak bólu
- Łagodny
- Umiarkowana trudność
- Silny
- Nie do zniesienia
- Nie dotyczy
26. Ból zaraz po przebudzeniu rano
Select one option:
- Brak bólu
- Łagodny
- Umiarkowana
- Silny
- Nie do zniesienia
- Nie dotyczy
Podskala sportowa
Jak duże trudności sprawia Pani/Panu:
Proszę wybrać odpowiedź, która najlepiej opisuje Pani/Pana stan w ostatnim tygodniu.
Jeśli dana czynność jest ograniczona z powodu czegoś innego niż stopa lub staw skokowy, proszę zaznaczyć „nie dotyczy” (N/A).
1. Bieganie
Select one option:
- Wcale
- Niewielka trudność
- Umiarkowana
- Ogromna
- Nie jestem w stanie tego zrobić
- Nie dotyczy
2. Skakanie
Select one option:
- Żadna
- Niewielka
- Umiarkowana
- Ogromna trudność
- Nie jestem w stanie
- Nie dotyczy
3. Lądowanie
Select one option:
- Żadna
- Niewielka trudność
- Umiarkowana
- Ogromna trudność
- Niemożność wykonania
- Nie dotyczy
4. Szybkie rozpoczynanie i zatrzymywanie się
Select one option:
- Wcale
- Niewielka trudność
- Umiarkowana trudność
- Ogromna trudność
- Nie jestem w stanie tego zrobić
- Nie dotyczy
5. Gwałtowne zmiany kierunku/ruchy boczne
Select one option:
- Wcale
- Niewielka trudność
- Umiarkowana
- Ogromna trudność
- Nie jestem w stanie tego robić
- Nie dotyczy
6. Aktywności o niewielkim obciążeniu
Select one option:
- Brak trudności
- Niewielka trudność
- Umiarkowana
- Ogromna trudność
- Niemożność wykonania
- Nie dotyczy
7. Możliwość wykonywania czynności w Pana/Pani zwykły sposób
Select one option:
- Wcale
- Niewielka
- Umiarkowana trudność
- Ogromna trudność
- Niemożność wykonania
- Nie dotyczy
8. Możliwość uprawiania wybranego sportu tak długo, jak Pan/Pani chce
Select one option:
- Żadna
- Niewielka
- Umiarkowana trudność
- Ogromna trudność
- Nie jestem w stanie
- Nie dotyczy
Możliwe wyniki
Wynik aktywności wskaźnika niepełnosprawności stopy i stawu skokowego (FADI)
Wyższe wyniki oznaczają lepszą sprawność
Objaw istotny (obecny): Niemożność stania
Objaw potwierdzający: Niemożność samodzielnej pielęgnacji osobistej
Objaw istotny (obecny): Ogromna trudność we wspinaniu się na palce
Wynik sportowy wskaźnika niepełnosprawności stopy i stawu skokowego (FADI)
Wyższe wyniki oznaczają lepszą sprawność
Cytowanie
Martin, R. L., R. G. Burdett, and J. J. Irrgang. “Development of the foot and ankle disability index (FADI).” J Orthop Sports Phys Ther 29.1 (1999): A32-A33.
Literatura
Martin, R. L., R. G. Burdett, and J. J. Irrgang. “Development of the foot and ankle disability index (FADI).” J Orthop Sports Phys Ther 29.1 (1999): A32-A33.
https://www.scienceopen.com/document?vid=e62ac670-b6ce-45be-b833-b7252a19cb27