Wypróbuj

WypróbujPrzeglądDowodyWspółpracownicy

Instrukcje

Stosować u pacjentów poddawanych planowym lub pilnym zabiegom chirurgicznym, w szczególności w populacjach chirurgii ogólnej, naczyniowej, urologicznej, torakochirurgicznej, plastycznej oraz urazowej, hospitalizowanych przez >24 godz. (zwłaszcza w placówkach o wyższym stopniu ciężkości stanu pacjentów).

Płeć

MężczyznaKobieta

Skala Caprini dla żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (2005)

Skala Caprini stratyfikuje ryzyko ŻChZZ u pacjentów chirurgicznych poprzez zsumowanie ważonych czynników ryzyka, a następnie przypisuje uzyskaną sumę do zalecanego poziomu profilaktyki (mechanicznej vs. farmakologicznej). Jest chirurgicznym odpowiednikiem skal Padua i IMPROVE, które dotyczą hospitalizowanych pacjentów internistycznych.

Opracowanie

Najczęściej stosowana wersja została opracowana przez Caprini w 1991 roku na podstawie danych 538 pacjentów, a model został od tego czasu oceniony w ponad 200 badaniach potwierdzających, że wyższy wynik oznacza wyższe ryzyko ŻChZZ. Aktualizacja z 2005 roku rozszerzyła listę czynników ryzyka (na przykład o ciężkie zakażenie płuc i rodzinny wywiad zakrzepicy żylnej) oraz zmieniła wagę punktową kilku czynników.

Punktacja

Wynik w skali Caprini dla ŻChZZ jest sumą wybranych punktów

Zmienna	Punkty
Wiek (lata)	≤40	0
41-60	1
61-74	2
≥75	3
Rodzaj operacji	Mała	1
Duża >45 min, laparoskopowa >45 min, artroskopowa	2
Planowa duża alloplastyka kończyny dolnej	5
Niedawne (<1 miesiąca) zdarzenie	Brak	0
Duża operacja, niewydolność serca (CHF), sepsa, zapalenie płuc, ciąża lub połóg (u kobiet)	1
Unieruchamiający opatrunek gipsowy	2
Złamanie biodra, miednicy lub kończyny dolnej; udar mózgu; urazy mnogie; ostry uraz rdzenia kręgowego powodujący porażenie	5
Choroba żył lub zaburzenie krzepnięcia	Brak	0
Żylaki, obecny obrzęk nóg	1
Obecny dostęp do żył centralnych	2
Zakrzepica żył głębokich/zatorowość płucna (DVT/PE) w wywiadzie, rodzinny wywiad zakrzepicy, dodatni czynnik V Leiden, dodatnia protrombina 20210A, podwyższone stężenie homocysteiny w surowicy, dodatni antykoagulant toczniowy, podwyższone stężenie przeciwciał antykardiolipinowych, małopłytkowość indukowana heparyną, inna wrodzona lub nabyta trombofilia	3
Mobilność	Prawidłowa, poza łóżkiem	0
Pacjent internistyczny obecnie na leżeniu w łóżku	1
Pacjent unieruchomiony w łóżku >72 godzin	2
Inne obecne i przebyte choroby	Brak	0
Nieswoiste zapalenie jelit w wywiadzie, BMI >25, ostry zawał mięśnia sercowego, POChP, inne czynniki ryzyka, stosowanie doustnych środków antykoncepcyjnych lub hormonalnej terapii zastępczej (u kobiet), w wywiadzie nieuzasadniony poród martwego płodu, ≥3 poronienia samoistne lub poród przedwczesny z powodu stanu przedrzucawkowego albo z powodu hipotrofii płodu (u kobiet)	1
Obecny lub przebyty nowotwór złośliwy	2

Definicje

Parametr	Definicja
Wiek	ŻChZZ występuje rzadko u dzieci i młodych dorosłych, o ile nie mają silnych predysponujących czynników ryzyka. Mogą to być nowotwór, uraz, założone cewniki, zakażenie ogólnoustrojowe lub rodzinny wywiad zakrzepicy. U pacjentów w wieku powyżej 40 lat ryzyko pozostaje istotnie zwiększone w porównaniu z młodszymi pacjentami i w przybliżeniu podwaja się z każdą kolejną dekadą.
Rodzaj operacji	Mała operacja nie odnosi się do rodzaju zabiegu, lecz do czasu trwania znieczulenia <45 minut. Za dużą operację uznaje się zabiegi w znieczuleniu ogólnym lub regionalnym trwającym >45 minut. Obejmują one zabiegi otwarte, laparoskopowe lub artroskopowe. Reoperacje w trakcie tej samej hospitalizacji liczą się po 2 punkty każda, jeśli czas znieczulenia przekracza 45 minut. Duże alloplastyki kończyny dolnej są zabiegami wysokiego ryzyka; obecność dodatkowych czynników ryzyka dodatkowo je zwiększa. Wykazano, że gdy wynik osiąga ≥10, ryzyko ŻChZZ jest istotnie większe. Jeżeli zabieg jest wykonywany z powodu złamania biodra, korzystne może być przedoperacyjne badanie przesiewowe.
Duża operacja (w ciągu ostatniego miesiąca)	Duża operacja wykonana w poprzednim miesiącu obejmuje wcześniejsze zabiegi etapowe.
Niewydolność serca (CHF)	Ryzyko ŻChZZ jest podobne u osób z zachowaną i zmniejszoną frakcją wyrzutową. Definicję tego czynnika ryzyka spełnia wiele różnych kryteriów.
Sepsa	Czynnik ten definiujemy jako stan wymagający dożylnej antybiotykoterapii. Wykazano, że szeroki wachlarz zakażeń stanowi czynnik ryzyka zakrzepicy.
Zapalenie płuc	Przedoperacyjne zapalenie płuc jest istotnym czynnikiem ryzyka ŻChZZ. Pooperacyjne zapalenie płuc również jest istotnym czynnikiem ryzyka ŻChZZ. Nie należy liczyć dodatkowego punktu za zakażenie, chyba że zidentyfikowano inne źródło zakażenia.
Unieruchamiający opatrunek gipsowy	Obejmuje to każde urządzenie, które zaburza pompę mięśniową łydki poprzez ograniczenie ruchomości stawu skokowego. Zagrożeni są również pacjenci bez obciążania kończyny, ponieważ nie następuje poprawa wyjściowego przepływu krwi.
Złamanie biodra, miednicy lub kończyny dolnej	Złamania te wiążą się ze zwiększonym ryzykiem ŻChZZ, a stopień ryzyka zależy od lokalizacji złamania. Chociaż brak jednoznacznych wytycznych, obecność dodatkowych czynników ryzyka zwiększa ryzyko zakrzepowe. Zatorowość płucna może występować z jednakową częstością w przypadku zakrzepicy powyżej i poniżej kolana, a czasowe filtry do żyły głównej dolnej (IVC) mogą zapobiegać takim zatorom, w zależności od okoliczności klinicznych.
Udar mózgu	Udar mózgu jest trzecią co do częstości przyczyną zgonów i często prowadzi do ŻChZZ. U pacjenta może dojść do zatoru paradoksalnego: zakrzep z żył głębokich przemieszcza się do serca i przez przetrwały otwór owalny (PFO) przedostaje się do krążenia systemowego, prowadząc do udaru zakrzepowego. Inną częstą przyczyną udaru zatorowego jest migotanie przedsionków. Przebyte udary zakrzepowe należy liczyć jako przebytą zakrzepicę i punktować jako 3 punkty.
Urazy mnogie	Obejmuje to pacjentów z wieloma obrażeniami, w tym ze złamaniami, ciężkimi stłuczeniami klatki piersiowej i jamy brzusznej oraz obrażeniami wewnętrznymi. Obecność żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej zwiększa śmiertelność, a profilaktyka ma u tych pacjentów zasadnicze znaczenie. Problemy z krwawieniem uniemożliwiające właściwe leczenie przeciwzakrzepowe u tych pacjentów można rozwiązać za pomocą programu nadzoru i/lub rozważnego stosowania czasowych filtrów do żyły głównej dolnej.
Ostry uraz rdzenia kręgowego powodujący porażenie	Pacjenci często nie zgłaszają objawów z powodu charakteru uszkodzenia nerwów. Pierwszym objawem ŻChZZ może być rozległa zakrzepica i/lub zgon. Postępowanie wymaga podejścia multidyscyplinarnego.
Żylaki	Obejmują widoczne, uwypuklone żyły, a nie pajączki naczyniowe ani teleangiektazje. Żylaki stanowią czynnik ryzyka zakrzepicy. Ryzyko to jest szczególnie istotne u pacjentów z nowotworem. Pogląd, że żylaki są nieszkodliwym, łagodnym schorzeniem, nie jest dobrze uzasadniony.
Obecny obrzęk nóg	Obrzęk nóg obejmuje obrzęk z objawem dołka o dowolnym nasileniu, utratę zarysu wyniosłości kostnych, zatarcie powierzchownych żył stopy lub odciśnięcie na nodze po zdjęciu pończochy. Czynnik ten dotyczy zarówno jednej, jak i obu nóg. Badanie fizykalne powinno obejmować ucisk w okolicy przedniej goleni w celu sprawdzenia, czy pozostaje odciśnięty dołek wskazujący na obrzęk nogi.
Obecny dostęp do żył centralnych	Cewnik w naczyniu krwionośnym w ramieniu, szyi lub klatce piersiowej, który dostarcza krew lub leki bezpośrednio do serca, w ciągu ostatniego miesiąca (dostęp centralny, port, linia PICC).
Zakrzepica żył głębokich (DVT), zatorowość płucna (PE) lub udar zakrzepowy w wywiadzie	Uwzględnia się każdy epizod zakrzepicy żylnej w dowolnej lokalizacji oraz zatorowość płucną. Połączenie DVT i PE nadal daje trzy punkty. Kolejne zabiegi chirurgiczne u pacjenta z zakrzepicą w wywiadzie wiążą się z bardzo wysoką częstością zakrzepicy. Wskazana może być przedłużona profilaktyka do jednego miesiąca.
Rodzinny wywiad zakrzepicy	Jeden z najsilniejszych czynników ryzyka zakrzepicy, a jednocześnie często niepytany lub nieuwzględniany w niektórych modelach ryzyka i często pomijany w badaniach klinicznych. Zwiększone ryzyko udokumentowano u krewnych pierwszego, drugiego i trzeciego stopnia. Obejmuje to każdą DVT, PE lub udar zakrzepowy.
Inna wrodzona lub nabyta trombofilia	Trombofilia jest wrodzonym lub nabytym stanem charakteryzującym się zaburzeniem równowagi hemostazy prowadzącym do nadkrzepliwości. Członek rodziny z ŻChZZ w wywiadzie daje 3 punkty. Jeśli ten członek rodziny miał dodatni marker trombofilii, wynik pacjenta wynosiłby 6 punktów. Wiele markerów trombofilii łącznie zwiększa potencjał ŻChZZ i każdy czynnik jest punktowany jako 3.
Mobilność	Leżenie w łóżku definiuje się jako niemożność przejścia 30 stóp (10 metrów) jednorazowo. Chodzenie do łazienki lub po pokoju nie jest uznawane za mobilizację. Przejście takiego dystansu zmniejsza ryzyko ŻChZZ o 50%. Kliknij tutaj, aby obejrzeć FILM. Śmiertelność z powodu PE wzrastała u osób unieruchomionych przez >4 dni.
Nieswoiste zapalenie jelit w wywiadzie	Ten czynnik ryzyka obejmuje chorobę Leśniowskiego-Crohna (regionalne zapalenie jelita krętego) i wrzodziejące zapalenie jelita grubego, a nie zespół jelita drażliwego. Należy uwzględnić zarówno pacjentów z nieaktywną, jak i aktywną chorobą. Ryzyko zakrzepowe jest zwiększone w okresie aktywnej choroby. Przedłużona profilaktyka pooperacyjna może być korzystna w przypadku ostrej choroby.
BMI >25	Czynnik ten wyprowadzono z kilku źródeł, w tym z kryteriów związanych z ponowną hospitalizacją po całkowitej alloplastyce stawu oraz z danych dotyczących pacjentek przyjmujących tabletki antykoncepcyjne.
Ostry zawał mięśnia sercowego	Ten czynnik ryzyka wiąże się z przemijającym zwiększonym ryzykiem ŻChZZ w ciągu pierwszych sześciu miesięcy, niezależnie od tradycyjnych miażdżycowych czynników ryzyka. Siła tego czynnika ryzyka maleje po trzech miesiącach.
POChP	POChP jest główną przyczyną zachorowalności i śmiertelności na świecie, charakteryzuje się przewlekłym stanem zapalnym ogólnoustrojowym, a żylna choroba zakrzepowo-zatorowa występuje nawet u 30% tych pacjentów. Obecność idiopatycznego włóknienia płuc w połączeniu z POChP stanowi wyższe ryzyko ŻChZZ.
Obecny lub przebyty nowotwór złośliwy	Czynnik ten nie obejmuje raka podstawnokomórkowego skóry, z wyjątkiem czerniaka. Nowotwór jest głównym czynnikiem rozwoju ŻChZZ. ŻChZZ u pacjenta z nowotworem jest jedną z głównych przyczyn zgonów i wiąże się z pogorszeniem jakości życia.
Inna wrodzona lub nabyta trombofilia	Trombofilia jest wrodzonym lub nabytym stanem charakteryzującym się zaburzeniem równowagi hemostazy prowadzącym do nadkrzepliwości. Członek rodziny z ŻChZZ w wywiadzie daje 3 punkty. Jeśli ten członek rodziny miał dodatni marker trombofilii, wynik pacjenta wynosiłby 6 punktów. Wiele markerów trombofilii łącznie zwiększa potencjał ŻChZZ i każdy czynnik jest punktowany jako 3.
Dodatni czynnik V Leiden	Najczęstsza dziedziczna mutacja genu, rzadko występująca w populacjach azjatyckich i afrykańskich. Wiąże się ze zwiększonym ryzykiem ŻChZZ, zwłaszcza w rzadkiej postaci homozygotycznej. Polega na oporności czynnika V, co wiąże się ze zwiększoną szansą zakrzepicy tętniczej lub żylnej. W połączeniu z innymi czynnikami ryzyka występuje synergistyczny wpływ na ryzyko ŻChZZ.
Dodatnia protrombina 20210A	Druga pod względem częstości dziedziczna mutacja genu występująca u osób rasy kaukaskiej, związana ze zwiększonym stężeniem osoczowego czynnika krzepnięcia II, stanowiąca czynnik ryzyka zakrzepicy żylnej, zwłaszcza w rzadkiej postaci homozygotycznej. Heterozygotyczny czynnik V Leiden w połączeniu z heterozygotyczną mutacją genu protrombiny wiąże się ze zwiększonym poziomem ryzyka zakrzepowego podobnym do pojedynczego defektu homozygotycznego.
HIT	Silna, a czasem zagrażająca życiu reakcja immunologiczna na heparynę, prowadząca do małopłytkowości, a w niektórych przypadkach do zakrzepicy (HIT). Reakcja ta występuje znacznie rzadziej przy stosowaniu HDCz w porównaniu z heparyną niefrakcjonowaną.
MTHFR	Ten enzym odgrywa centralną rolę w metabolizmie folianów, a oznaczenia wariantów genetycznych, zwłaszcza C677T, powiązano ze zdarzeniami zakrzepowymi. Najnowsze badania wykazały wpływ jedynie w połączeniu z innym defektem. Niedobór MTHFR może prowadzić do hiperhomocysteinemii. Nie wykazano, że podwyższone stężenie homocysteiny w surowicy wiąże się z zakrzepicą żylną. Duża część pacjentów jest nosicielami tych defektów genetycznych. Związek z ŻChZZ jest w tym obszarze kontrowersyjny.
APS	Zespół ten wiąże się zarówno ze żylnymi, jak i tętniczymi zdarzeniami zakrzepowymi, zwłaszcza z powikłaniami położniczymi. Zaburzenia laboratoryjne obejmują antykoagulant toczniowy (LA), przeciwciała antykardiolipinowe (ACA) oraz przeciwciała przeciwko β2-glikoproteinie. Pacjenci mogą pozostawać dodatni długo po zdarzeniu klinicznym.
Inne czynniki ryzyka (niezwalidowane w oryginalnym modelu)
BMI >40	Osoby sprawne fizycznie lub sportowcy, ale o bardzo dużej masie ciała, nie są wyłączone z tego czynnika ryzyka. Obciążenie układu sercowo-naczyniowego wynikające z ich rozmiarów i masy może prowadzić do przerostu serca, nadciśnienia, wad zastawkowych związanych z przeciążeniem serca, bezdechu sennego i cukrzycy wymagającej insuliny. Obserwuje się liniowy wzrost liczby zdarzeń ŻChZZ wraz ze wzrostem masy ciała, a u osób z BMI >35 liczba tych zdarzeń jest sześciokrotnie większa. Ryzyko ŻChZZ dodatkowo rośnie przy BMI >40.
Transfuzja krwi	Przetoczenie 1-2 jednostek krwi starszej niż 28 dni zwiększa częstość DVT i śmiertelność u pacjentów po urazach. Częstość DVT jest zwiększona u pacjentów po operacjach przepukliny brzusznej i bariatrycznych oraz otrzymujących transfuzje krwi, a wiele z tych zdarzeń, do 50%, występuje po wypisie. Częstość ŻChZZ u pacjentów z nowotworem jest wyższa, gdy otrzymują oni transfuzje koncentratu krwinek czerwonych (RBC).
Palenie tytoniu	Palenie definiuje się jako wdychanie czegokolwiek, co się spala, w tym marihuany, lub wapowanie. U palaczy częściej rozwijała się pooperacyjna ŻChZZ niż u osób, które nigdy nie paliły.
Cukrzyca wymagająca insuliny	Ogólna częstość DVT i PE była wyższa u pacjentów z cukrzycą typu 2 niż w grupach kontrolnych. Pacjenci z cukrzycą typu 1 i 2 są narażeni na zwiększone ryzyko nawrotu ŻChZZ.
Wirus nabytego niedoboru odporności (HIV)	Choroba ta charakteryzuje się aktywacją wielu szlaków zapalnych, immunologicznych i krzepnięcia, w związku z czym pacjenci ci są narażeni na zwiększone ryzyko ŻChZZ.
Chemioterapia	Częstość ŻChZZ jest zwiększona u pacjentów leczonych chemioterapią. Przypadkowo wykrywana ŻChZZ jest stosunkowo częstym znaleziskiem u pacjentów z guzami litymi, zwłaszcza w pierwszych miesiącach chemioterapii. Pacjenci ze szpiczakiem mnogim są narażeni na zwiększone ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ), zwłaszcza gdy są leczeni talidomidem i lenalidomidem w skojarzeniu z deksametazonem i/lub chemioterapią. Leczenie neoadjuwantowe nowotworu wiąże się ze zwiększonym ryzykiem ŻChZZ. Aktualne wytyczne ASCO dotyczą stosowania chemioterapii w szerokim zakresie scenariuszy klinicznych u pacjentów z nowotworem.
Zakrzepica żył powierzchownych (SVT)	SVT jest czynnikiem ryzyka ŻChZZ, zwłaszcza w połączeniu z innymi czynnikami ryzyka. Roach, R. i wsp. podają, że „zakrzepica żył powierzchownych w połączeniu z nabytym czynnikiem ryzyka zakrzepowego zwiększa ryzyko zakrzepicy żylnej 10- do 100-krotnie”. Izolowana SVT często progresuje do DVT i PE. Pacjenci z nowotworem i SVT mają złe rokowanie, podobne do pacjentów z nowotworem i DVT, obserwuje się u nich również wysoki odsetek nawrotów.

Zalecenia dotyczące punktacji

Wynik w skali Caprini	Kategoria ryzyka	Odsetek ryzyka*	Zalecana profilaktyka**	Czas trwania chemioprofilaktyki
0	Najniższe	Minimalne	Wyłącznie wczesna, częsta mobilizacja LUB, według uznania zespołu chirurgicznego: urządzenia do przerywanej kompresji pneumatycznej LUB pończochy uciskowe o stopniowanym ucisku	Podczas hospitalizacji
1–2	Niskie	Minimalne	Urządzenia do przerywanej kompresji pneumatycznej ± pończochy uciskowe o stopniowanym ucisku	Podczas hospitalizacji
3–4	Umiarkowane	0,7%	Urządzenia do przerywanej kompresji pneumatycznej ± pończochy uciskowe o stopniowanym ucisku	Podczas hospitalizacji
5–6	Wysokie	1,8%	Urządzenia do przerywanej kompresji pneumatycznej ORAZ rozważyć heparynę w małej dawce LUB heparynę drobnocząsteczkową***	Łącznie 7–10 dni
7-8	Wysokie	4,0%	Urządzenia do przerywanej kompresji pneumatycznej ORAZ heparyna w małej dawce LUB heparyna drobnocząsteczkowa	Łącznie 7–10 dni
≥9	Najwyższe	10,7%	Urządzenia do przerywanej kompresji pneumatycznej ORAZ heparyna w małej dawce LUB heparyna drobnocząsteczkowa	Łącznie 30 dni

Implikacje kliniczne

Zalecenia oparte na wyniku w skali Caprini dla pacjentów chirurgii ogólnej**

Dowody uzasadniające próg, powyżej którego profilaktyka farmakologiczna wykazuje wyraźniejsze zmniejszenie ryzyka ŻChZZ (Caprini ≥7), pochodzą z metaanalizy 13 badań.
Próg wyniku definiujący „bardzo wysokie ryzyko” różni się w zależności od populacji chirurgicznej; nie należy stosować jednego progu odcięcia uniwersalnie:
- ≥5 w chirurgii ogólnej.
- ≥10 w całkowitej alloplastyce stawów.
- ≥12 w złamaniu biodra.
- ≥9 w większości pozostałych grup chirurgicznych.
W całkowitej alloplastyce stawów próg ≥10 stosowano do identyfikacji pacjentów, którzy mogą odnieść korzyść z tradycyjnych leków przeciwzakrzepowych w porównaniu z kwasem acetylosalicylowym (aspiryną).
Progi swoiste dla specjalności (np. ≥10 dla alloplastyki stawów, ≥12 dla złamania biodra) opisano w przeglądzie i potwierdzono w przeglądzie systematycznym obejmującym różne specjalności.

Uwagi dotyczące wytycznych

Stopniowane zalecenia są ogólnie zgodne z wytycznymi ACCP Antithrombotic Therapy and Prevention of Thrombosis (AT9). Szczegóły należy sprawdzić w wytycznych ACCP (zwłaszcza w zakresie chirurgii ogólnej oraz chirurgii jamy brzusznej i miednicy) oraz w protokołach swoistych dla danej specjalności.
Próg odcięcia dla chirurgii ogólnej (≥5) może prowadzić do błędnej klasyfikacji ryzyka w innych populacjach. Należy stosować progi właściwe dla danej specjalności zgodnie z wytycznymi.
U pacjentów bardzo wysokiego ryzyka (wynik ≥9) należy rozważyć, czy wskazana jest przedłużona profilaktyka po wypisie, zwłaszcza po dużych operacjach jamy brzusznej i miednicy z powodu nowotworu, gdzie wytyczne zalecają stosowanie HDCz do 28 dni.

Uwagi dotyczące postępowania

Skala Caprini przewiduje wyłącznie ryzyko ŻChZZ i nie uwzględnia ryzyka krwotoku. Przed rozpoczęciem profilaktyki farmakologicznej należy ocenić ryzyko krwawienia
Osobisty lub rodzinny wywiad ŻChZZ albo trombofilii należą do najsilniejszych predyktorów w modelu i są często pomijane. Dokładna analiza wywiadu ma kluczowe znaczenie.
Nowe i pojawiające się czynniki ryzyka (np. założenie cewnika do żyły centralnej, zakażenie wymagające dożylnej antybiotykoterapii, przedłużone unieruchomienie) mogą zwiększać liczbę punktów i zmieniać decyzje dotyczące profilaktyki. Ponowna ocena wyniku w trakcie całej hospitalizacji jest niezbędna.
Należy zestawić ryzyko ŻChZZ z aktywnym krwawieniem, małopłytkowością, niedawną operacją neurochirurgiczną lub innymi czynnikami zależnymi od pacjenta. Wysokie wyniki nie powinny przesłaniać klinicznych przeciwwskazań do leczenia przeciwzakrzepowego.

*Odsetek ryzyka według Pannucci 2017.

**Zalecana profilaktyka według Bahl 2010 (jest to badanie walidacyjne, a nie randomizowane badanie strategii profilaktyki).

***Profilaktyka farmakologiczna na tym poziomie jest decyzją opartą na ocenie klinicznej, a nie jednoznacznym zaleceniem.

Wszystkie pytania i możliwe wyniki

PacjentTytuł niewidoczny

Płeć

Select one option:

Mężczyzna
Kobieta

Wiek

Select one option:

≤40 lat
41-60 lat
61-74 lat
≥75 lat

Rodzaj operacji

Mała operacja

Mała operacja nie odnosi się do rodzaju zabiegu, lecz do czasu trwania znieczulenia <45 minut (zob. film).

Duża operacja

Duża operacja oznacza zabiegi w znieczuleniu ogólnym (Borrow & Goldson, 1983) lub regionalnym trwającym >45 minut (zob. film). Obejmują one zabiegi otwarte, laparoskopowe lub artroskopowe. Reoperacje (Cassidy i wsp., 2016) w trakcie tej samej hospitalizacji liczone są po 2 punkty każda, jeśli czas znieczulenia przekracza 45 minut.

Duży zabieg na kończynie dolnej

Duże endoprotezoplastyki kończyny dolnej są zabiegami wysokiego ryzyka. Obecność dodatkowych czynników ryzyka jeszcze bardziej to ryzyko zwiększa. Wykazano, że przy wyniku ≥10 (Bui i wsp., 2019) ryzyko ŻChZZ jest istotnie większe (Krauss i wsp., 2019). Jeśli zabieg jest wykonywany w następstwie złamania biodra (Luksameearunothai i wsp., 2017), przydatny może być skrining przedoperacyjny.

Select one option:

Brak
Mała operacja
Duża operacja
Planowa duża endoprotezoplastyka kończyny dolnej

Niedawne zdarzenie (<1 miesiąca)

Duża operacja

Select one option:

Zastoinowa niewydolność serca (CHF)

Ryzyko ŻChZZ jest podobne u pacjentów z zachowaną i obniżoną frakcją wyrzutową. Definicji tego czynnika ryzyka odpowiada wiele różnych kryteriów.

Select one option:

Sepsa

Sepsę definiuje się jako stan wymagający dożylnej antybiotykoterapii. Zidentyfikowano wiele rodzajów zakażeń jako czynnik ryzyka zakrzepicy. „Zakażenie sprzyja zakrzepicy poprzez uszkodzenie śródbłonka, aktywację szlaku prokoagulacyjnego indukowaną czynnikiem tkankowym, osłabienie wewnątrzpochodnego szlaku antykoagulacyjnego oraz hamowanie fibrynolizy.”

Select one option:

Zapalenie płuc

Przedoperacyjne zapalenie płuc jest istotnym czynnikiem ryzyka ŻChZZ. Pooperacyjne zapalenie płuc również jest istotnym czynnikiem ryzyka ŻChZZ. Nie należy doliczać dodatkowego punktu za zakażenie, chyba że zidentyfikowano inne ognisko zakażenia.

Select one option:

Ciąża lub połóg

Select one option:

Unieruchamiający opatrunek gipsowy

Obejmuje to każde urządzenie utrudniające pompowanie mięśni łydki poprzez ograniczenie ruchomości stawu skokowego. Pacjenci, którzy nie obciążają kończyny, również są zagrożeni, ponieważ nie dochodzi do poprawy wyjściowego przepływu krwi.

Select one option:

Złamanie kości biodrowej, miednicy lub kończyny dolnej

Select one option:

Udar mózgu

Select one option:

Urazy mnogie

Obejmuje to pacjentów z licznymi obrażeniami, w tym złamaniami, ciężkimi stłuczeniami klatki piersiowej i brzucha oraz obrażeniami wewnętrznymi.

Select one option:

Ostry uraz rdzenia kręgowego powodujący porażenie

Select one option:

Choroba żył lub zaburzenie krzepnięcia

Żylaki

Obejmuje to widoczne, uwypuklające się żyły, a nie pajączki naczyniowe ani teleangiektazje. Żylaki stanowią czynnik ryzyka zakrzepicy. Dotyczy to zwłaszcza pacjentów z chorobą nowotworową. Pogląd, że żylaki są nieszkodliwym, łagodnym schorzeniem, nie jest dobrze uzasadniony.

Select one option:

Aktualny obrzęk nóg

Obrzęk nóg obejmuje obrzęk z objawem dołka o dowolnym nasileniu, zatarcie zarysu wyniosłości kostnych, niewidoczne powierzchowne żyły stopy lub odciśnięcie na nodze po zdjęciu pończochy. Czynnik ten dotyczy zarówno jednej, jak i obu nóg. Badanie przedmiotowe powinno obejmować ucisk okolicy przedgoleniowej w celu sprawdzenia, czy pozostaje dołek wskazujący na obrzęk nogi.

Select one option:

Aktualny dostęp do żyły centralnej

Cewnik umieszczony w naczyniu krwionośnym ramienia, szyi lub klatki piersiowej, dostarczający krew lub leki bezpośrednio do serca, w ciągu ostatniego miesiąca (dostęp centralny, port, linia PICC).

Select one option:

Wywiad zakrzepicy żył głębokich/zatorowości płucnej (ZŻG/ZP)

Uwzględnia się każdy epizod zakrzepicy żylnej w dowolnej lokalizacji, a także zatorowość płucną. Współwystępowanie ZŻG i ZP nadal oznacza trzy punkty.

Select one option:

Rodzinny wywiad zakrzepicy

Zwiększone ryzyko udokumentowano u krewnych pierwszego, drugiego i trzeciego stopnia. Obejmuje to każdą ZŻG, ZP lub udar zakrzepowy.

Select one option:

Dodatni czynnik V Leiden

Select one option:

Dodatnia mutacja protrombiny 20210A

Select one option:

Podwyższone stężenie homocysteiny w surowicy

Select one option:

Dodatni antykoagulant toczniowy

Select one option:

Podwyższone stężenie przeciwciał antykardiolipinowych

Select one option:

Małopłytkowość indukowana heparyną

Select one option:

Inna wrodzona lub nabyta trombofilia

Select one option:

Mobilność

Leżenie w łóżku definiuje się jako niezdolność do jednorazowego przejścia 30 stóp (10 metrów). Korzystanie z toalety lub chodzenie po pokoju nie jest uznawane za chodzenie (ambulację). Przejście takiego dystansu zmniejsza ryzyko ŻChZZ o 50% (Amin i wsp., 2010). Zob. film. Śmiertelność z powodu zatorowości płucnej była większa u osób unieruchomionych przez >4 dni (Nauffal i wsp., 2012).

Select one option:

Prawidłowa (poza łóżkiem)
Pacjent internistyczny obecnie w reżimie leżenia w łóżku
Pacjent unieruchomiony w łóżku >72 godziny

Dodatkowy wywiad dotyczący stanu obecnego i przeszłego

Choroba zapalna jelit w wywiadzie

Ten czynnik ryzyka obejmuje regionalne zapalenie jelita krętego (chorobę Leśniowskiego-Crohna) i wrzodziejące zapalenie jelita grubego, ale nie zespół jelita drażliwego. Należy uwzględnić pacjentów zarówno z nieaktywną, jak i aktywną chorobą.

Select one option:

BMI >25

Kalkulator BMI

Select one option:

Ostry zawał mięśnia sercowego

Select one option:

POChP

Select one option:

Obecny lub przebyty nowotwór złośliwy

Czynnik ten nie obejmuje raka podstawnokomórkowego skóry, z wyjątkiem czerniaka.

Select one option:

Inne czynniki ryzyka

Przykłady obejmują (niezwalidowane w oryginalnym modelu):

BMI>40
Transfuzja krwi
Palenie tytoniu
Cukrzyca wymagająca insulinoterapii
HIV
Chemioterapia
Zakrzepica żył powierzchownych (SVT)

Select one option:

Stosowanie doustnych środków antykoncepcyjnych lub hormonalnej terapii zastępczej

Select one option:

Wywiad: niewyjaśniony poród martwego dziecka, ≥3 poronienia samoistne lub poród przedwczesny z zatruciem ciążowym lub z ograniczeniem wzrostu płodu

Select one option:

Możliwe wyniki

Skala Capriniego ŻChZZ: NISKIE ryzyko i MINIMALNE ryzyko ŻChZZ* (1-2 pkt)

Zalecenia**

Urządzenia do przerywanej kompresji pneumatycznej z pończochami uciskowymi stopniowanymi lub bez nich w trakcie hospitalizacji, przez czas trwania chemioprofilaktyki.

*Odsetek ryzyka według Pannucci 2017.

**Zalecana profilaktyka według Bahl 2010 (jest to badanie walidacyjne, a nie randomizowane badanie strategii profilaktyki).

Skala Capriniego ŻChZZ: UMIARKOWANE ryzyko i 0,7% ryzyka ŻChZZ* (3-4 pkt)

Zalecenia**

Urządzenia do przerywanej kompresji pneumatycznej z pończochami uciskowymi stopniowanymi lub bez nich w trakcie hospitalizacji, przez czas trwania chemioprofilaktyki.

*Odsetek ryzyka według Pannucci 2017.

**Zalecana profilaktyka według Bahl 2010 (jest to badanie walidacyjne, a nie randomizowane badanie strategii profilaktyki).

Skala Capriniego ŻChZZ: WYSOKIE ryzyko i 1,8% ryzyka ŻChZZ* (5-6 pkt)

Zalecenia oparte na skali Capriniego dla pacjentów chirurgii ogólnej**

Urządzenia do przerywanej kompresji pneumatycznej ORAZ rozważyć heparynę w małej dawce LUB heparynę drobnocząsteczkową*** przez łącznie 7-10 dni.
Dowody wskazujące na próg, przy którym profilaktyka farmakologiczna wyraźniej zmniejsza ryzyko ŻChZZ (Caprini ≥7), pochodzą z metaanalizy 13 badań.
Próg punktowy definiujący „bardzo wysokie ryzyko” różni się w zależności od populacji chirurgicznej; nie należy stosować jednego progu odcięcia uniwersalnie:
- ≥5 dla chirurgii ogólnej.
- ≥10 dla całkowitej alloplastyki stawów.
- ≥12 dla złamania okolicy stawu biodrowego.
- ≥9 dla większości pozostałych grup chirurgicznych.
W całkowitej alloplastyce stawów próg ≥10 stosowano do identyfikacji pacjentów, którzy mogą odnieść korzyść z tradycyjnych leków przeciwzakrzepowych w porównaniu z aspiryną.
Progi specyficzne dla danej specjalności (np. ≥10 dla alloplastyki stawów, ≥12 dla złamania okolicy stawu biodrowego) opisano w przeglądzie i potwierdzono w przeglądzie systematycznym obejmującym różne specjalności.

Uwagi dotyczące wytycznych

Stopniowane zalecenia są ogólnie zgodne z wytycznymi ACCP Antithrombotic Therapy and Prevention of Thrombosis (AT9). Szczegóły należy sprawdzić w wytycznych ACCP (zwłaszcza dotyczących chirurgii ogólnej oraz chirurgii jamy brzusznej i miednicy) oraz w protokołach specyficznych dla danej specjalności.
Próg dla chirurgii ogólnej (≥5) może prowadzić do błędnej klasyfikacji ryzyka w innych populacjach. Należy stosować progi odpowiednie dla danej specjalności, zgodnie z wytycznymi.
U pacjentów o bardzo wysokim ryzyku (wynik ≥9) należy rozważyć, czy właściwa jest przedłużona profilaktyka po wypisie ze szpitala, zwłaszcza po rozległych operacjach w obrębie jamy brzusznej i miednicy z powodu nowotworu, gdzie wytyczne zalecają stosowanie LMWH do 28 dni.

Uwagi dotyczące postępowania

Skala Capriniego przewiduje wyłącznie ryzyko ŻChZZ i nie uwzględnia ryzyka krwotoku. Przed rozpoczęciem profilaktyki farmakologicznej należy ocenić ryzyko krwawienia
Osobniczy lub rodzinny wywiad ŻChZZ albo trombofilii należą do najsilniejszych predyktorów w modelu i są często pomijane. Dokładna analiza wywiadu ma kluczowe znaczenie.
Nowe i pojawiające się czynniki ryzyka (np. założenie cewnika do żyły centralnej, zakażenie wymagające dożylnej antybiotykoterapii, długotrwałe unieruchomienie) mogą zwiększyć liczbę punktów i zmienić decyzje dotyczące profilaktyki. Ponowna ocena wyniku w trakcie całej hospitalizacji jest niezbędna.
Należy zestawić ryzyko ŻChZZ z czynnym krwawieniem, małopłytkowością, niedawnym zabiegiem neurochirurgicznym lub innymi czynnikami zależnymi od pacjenta. Wysoki wynik nie powinien przesłaniać klinicznych przeciwwskazań do leczenia przeciwzakrzepowego.

*Odsetek ryzyka według Pannucci 2017.

**Zalecana profilaktyka według Bahl 2010 (jest to badanie walidacyjne, a nie randomizowane badanie strategii profilaktyki).

***Profilaktyka farmakologiczna na tym poziomie jest kwestią oceny klinicznej, a nie stanowczym zaleceniem.

Skala Capriniego ŻChZZ: WYSOKIE ryzyko i 4,0% ryzyka ŻChZZ* (7-8 pkt)

Zalecenia oparte na skali Capriniego dla pacjentów chirurgii ogólnej**

Urządzenia do przerywanej kompresji pneumatycznej ORAZ rozważyć heparynę w małej dawce LUB heparynę drobnocząsteczkową*** przez łącznie 7-10 dni.
Dowody wskazujące na próg, przy którym profilaktyka farmakologiczna wyraźniej zmniejsza ryzyko ŻChZZ (Caprini ≥7), pochodzą z metaanalizy 13 badań.
Próg punktowy definiujący „bardzo wysokie ryzyko” różni się w zależności od populacji chirurgicznej; nie należy stosować jednego progu odcięcia uniwersalnie:
- ≥5 dla chirurgii ogólnej.
- ≥10 dla całkowitej alloplastyki stawów.
- ≥12 dla złamania okolicy stawu biodrowego.
- ≥9 dla większości pozostałych grup chirurgicznych.
W całkowitej alloplastyce stawów próg ≥10 stosowano do identyfikacji pacjentów, którzy mogą odnieść korzyść z tradycyjnych leków przeciwzakrzepowych w porównaniu z aspiryną.
Progi specyficzne dla danej specjalności (np. ≥10 dla alloplastyki stawów, ≥12 dla złamania okolicy stawu biodrowego) opisano w przeglądzie i potwierdzono w przeglądzie systematycznym obejmującym różne specjalności.

Uwagi dotyczące wytycznych

Stopniowane zalecenia są ogólnie zgodne z wytycznymi ACCP Antithrombotic Therapy and Prevention of Thrombosis (AT9). Szczegóły należy sprawdzić w wytycznych ACCP (zwłaszcza dotyczących chirurgii ogólnej oraz chirurgii jamy brzusznej i miednicy) oraz w protokołach specyficznych dla danej specjalności.
Próg dla chirurgii ogólnej (≥5) może prowadzić do błędnej klasyfikacji ryzyka w innych populacjach. Należy stosować progi odpowiednie dla danej specjalności, zgodnie z wytycznymi.
U pacjentów o bardzo wysokim ryzyku (wynik ≥9) należy rozważyć, czy właściwa jest przedłużona profilaktyka po wypisie ze szpitala, zwłaszcza po rozległych operacjach w obrębie jamy brzusznej i miednicy z powodu nowotworu, gdzie wytyczne zalecają stosowanie LMWH do 28 dni.

Uwagi dotyczące postępowania

Skala Capriniego przewiduje wyłącznie ryzyko ŻChZZ i nie uwzględnia ryzyka krwotoku. Przed rozpoczęciem profilaktyki farmakologicznej należy ocenić ryzyko krwawienia
Osobniczy lub rodzinny wywiad ŻChZZ albo trombofilii należą do najsilniejszych predyktorów w modelu i są często pomijane. Dokładna analiza wywiadu ma kluczowe znaczenie.
Nowe i pojawiające się czynniki ryzyka (np. założenie cewnika do żyły centralnej, zakażenie wymagające dożylnej antybiotykoterapii, długotrwałe unieruchomienie) mogą zwiększyć liczbę punktów i zmienić decyzje dotyczące profilaktyki. Ponowna ocena wyniku w trakcie całej hospitalizacji jest niezbędna.
Należy zestawić ryzyko ŻChZZ z czynnym krwawieniem, małopłytkowością, niedawnym zabiegiem neurochirurgicznym lub innymi czynnikami zależnymi od pacjenta. Wysoki wynik nie powinien przesłaniać klinicznych przeciwwskazań do leczenia przeciwzakrzepowego.

*Odsetek ryzyka według Pannucci 2017.

**Zalecana profilaktyka według Bahl 2010 (jest to badanie walidacyjne, a nie randomizowane badanie strategii profilaktyki).

***Profilaktyka farmakologiczna na tym poziomie jest kwestią oceny klinicznej, a nie stanowczym zaleceniem.

Skala Capriniego ŻChZZ: NAJWYŻSZE ryzyko i 10,7% ryzyka ŻChZZ* (≥9 pkt)

Zalecenia oparte na skali Capriniego dla pacjentów chirurgii ogólnej**

Urządzenia do przerywanej kompresji pneumatycznej ORAZ rozważyć heparynę w małej dawce LUB heparynę drobnocząsteczkową*** przez łącznie 30 dni.
Dowody wskazujące na próg, przy którym profilaktyka farmakologiczna wyraźniej zmniejsza ryzyko ŻChZZ (Caprini ≥7), pochodzą z metaanalizy 13 badań.
Próg punktowy definiujący „bardzo wysokie ryzyko” różni się w zależności od populacji chirurgicznej; nie należy stosować jednego progu odcięcia uniwersalnie:
- ≥5 dla chirurgii ogólnej.
- ≥10 dla całkowitej alloplastyki stawów.
- ≥12 dla złamania okolicy stawu biodrowego.
- ≥9 dla większości pozostałych grup chirurgicznych.
W całkowitej alloplastyce stawów próg ≥10 stosowano do identyfikacji pacjentów, którzy mogą odnieść korzyść z tradycyjnych leków przeciwzakrzepowych w porównaniu z aspiryną.
Progi specyficzne dla danej specjalności (np. ≥10 dla alloplastyki stawów, ≥12 dla złamania okolicy stawu biodrowego) opisano w przeglądzie i potwierdzono w przeglądzie systematycznym obejmującym różne specjalności.

Uwagi dotyczące wytycznych

Stopniowane zalecenia są ogólnie zgodne z wytycznymi ACCP Antithrombotic Therapy and Prevention of Thrombosis (AT9). Szczegóły należy sprawdzić w wytycznych ACCP (zwłaszcza dotyczących chirurgii ogólnej oraz chirurgii jamy brzusznej i miednicy) oraz w protokołach specyficznych dla danej specjalności.
Próg dla chirurgii ogólnej (≥5) może prowadzić do błędnej klasyfikacji ryzyka w innych populacjach. Należy stosować progi odpowiednie dla danej specjalności, zgodnie z wytycznymi.
U pacjentów o bardzo wysokim ryzyku (wynik ≥9) należy rozważyć, czy właściwa jest przedłużona profilaktyka po wypisie ze szpitala, zwłaszcza po rozległych operacjach w obrębie jamy brzusznej i miednicy z powodu nowotworu, gdzie wytyczne zalecają stosowanie LMWH do 28 dni.

Uwagi dotyczące postępowania

Skala Capriniego przewiduje wyłącznie ryzyko ŻChZZ i nie uwzględnia ryzyka krwotoku. Przed rozpoczęciem profilaktyki farmakologicznej należy ocenić ryzyko krwawienia
Osobniczy lub rodzinny wywiad ŻChZZ albo trombofilii należą do najsilniejszych predyktorów w modelu i są często pomijane. Dokładna analiza wywiadu ma kluczowe znaczenie.
Nowe i pojawiające się czynniki ryzyka (np. założenie cewnika do żyły centralnej, zakażenie wymagające dożylnej antybiotykoterapii, długotrwałe unieruchomienie) mogą zwiększyć liczbę punktów i zmienić decyzje dotyczące profilaktyki. Ponowna ocena wyniku w trakcie całej hospitalizacji jest niezbędna.
Należy zestawić ryzyko ŻChZZ z czynnym krwawieniem, małopłytkowością, niedawnym zabiegiem neurochirurgicznym lub innymi czynnikami zależnymi od pacjenta. Wysoki wynik nie powinien przesłaniać klinicznych przeciwwskazań do leczenia przeciwzakrzepowego.

*Odsetek ryzyka według Pannucci 2017.

**Zalecana profilaktyka według Bahl 2010 (jest to badanie walidacyjne, a nie randomizowane badanie strategii profilaktyki).

***Profilaktyka farmakologiczna na tym poziomie jest kwestią oceny klinicznej, a nie stanowczym zaleceniem.

Skala Capriniego ŻChZZ: NAJNIŻSZE ryzyko i MINIMALNE ryzyko ŻChZZ* (0 pkt)

Zalecenia**

Wyłącznie wczesne, częste uruchamianie pacjenta LUB, według uznania zespołu chirurgicznego: profilaktyka mechaniczna (urządzenia do przerywanej kompresji pneumatycznej LUB pończochy uciskowe o stopniowanym ucisku) w czasie hospitalizacji lub przez czas trwania chemioprofilaktyki.

*Odsetek ryzyka na podstawie Pannucci 2017.

**Zalecana profilaktyka na podstawie Bahl 2010 (jest to badanie walidacyjne, a nie randomizowane badanie strategii profilaktyki).

Cytowanie

Caprini JA, Arcelus JI, Hasty JH, Tamhane AC, Fabrega F. Clinical assessment of venous thromboembolic risk in surgical patients. Semin Thromb Hemost. 1991;17 Suppl 3:304-12.

Literatura

Caprini JA, Arcelus JI, Hasty JH, Tamhane AC, Fabrega F. Clinical assessment of venous thromboembolic risk in surgical patients. Semin Thromb Hemost. 1991;17 Suppl 3:304-12.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/1754886/
Caprini JA. Thrombosis risk assessment as a guide to quality patient care. Dis Mon. 2005 Feb-Mar;51(2-3):70-8.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15900257/
Caprini JA. Risk assessment as a guide to thrombosis prophylaxis. Curr Opin Pulm Med. 2010 Sep;16(5):448-52.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20592595/
Cronin M, Dengler N, Krauss ES, Segal A, Wei N, Daly M, Mota F, Caprini JA. Completion of the Updated Caprini Risk Assessment Model (2013 Version). Clin Appl Thromb Hemost. 2019 Jan-Dec;25:1076029619838052.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30939900/
Hazeltine MD, Scott EM, Dorfman JD. An abbreviated Caprini model for VTE risk assessment in trauma. J Thromb Thrombolysis. 2022 May;53(4):878-886.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34800259/
Bahl V, Hu HM, Henke PK, Wakefield TW, Campbell DA Jr, Caprini JA. A validation study of a retrospective venous thromboembolism risk scoring method. Ann Surg. 2010 Feb;251(2):344-50.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19779324/
Pannucci CJ, Bailey SH, Dreszer G, Fisher Wachtman C, Zumsteg JW, Jaber RM, Hamill JB, Hume KM, Rubin JP, Neligan PC, Kalliainen LK, Hoxworth RE, Pusic AL, Wilkins EG. Validation of the Caprini risk assessment model in plastic and reconstructive surgery patients. J Am Coll Surg. 2011 Jan;212(1):105-12.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21093314/
Zhou H, Peng L, Yan Y , et al. Validation of the Caprini risk assessment model in Chinese hospitalized patients with venous thromboembolism Thrombosis Research, 2012; 130, 735-740
https://www.thrombosisresearch.com/article/S0049-3848(12)00373-8/abstract
Obi AT, Pannucci CJ, Nackashi A, et al. Validation of the Caprini Venous Thromboembolism Risk Assessment Model in Critically Ill Surgical Patients. JAMA Surg. 2015;150(10):941–948.
https://jamanetwork.com/journals/jamasurgery/fullarticle/2426414
Lobastov K, Barinov V, Schastlivtsev I, Laberko L, Rodoman G, Boyarintsev V. Validation of the Caprini risk assessment model for venous thromboembolism in high-risk surgical patients in the background of standard prophylaxis. J Vasc Surg Venous Lymphat Disord. 2016 Apr;4(2):153-60.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26993860/
Pannucci CJ, Swistun L, MacDonald JK, Henke PK, Brooke BS. Individualized Venous Thromboembolism Risk Stratification Using the 2005 Caprini Score to Identify the Benefits and Harms of Chemoprophylaxis in Surgical Patients: A Meta-analysis. Ann Surg. 2017 Jun;265(6):1094-1103.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28106607/
Gould MK, Garcia DA, Wren SM, Karanicolas PJ, Arcelus JI, Heit JA, Samama CM. Prevention of VTE in nonorthopedic surgical patients: Antithrombotic Therapy and Prevention of Thrombosis, 9th ed: American College of Chest Physicians Evidence-Based Clinical Practice Guidelines. Chest. 2012 Feb;141(2 Suppl):e227S-e277S.
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3278061/
Anderson DR, Morgano GP, Bennett C, Dentali F, Francis CW, Garcia DA, Kahn SR, Rahman M, Rajasekhar A, Rogers FB, Smythe MA, Tikkinen KAO, Yates AJ, Baldeh T, Balduzzi S, Brożek JL, Ikobaltzeta IE, Johal H, Neumann I, Wiercioch W, Yepes-Nuñez JJ, Schünemann HJ, Dahm P. American Society of Hematology 2019 guidelines for management of venous thromboembolism: prevention of venous thromboembolism in surgical hospitalized patients. Blood Adv. 2019 Dec 10;3(23):3898-3944.
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6963238/
Lobastov K, Urbanek T, Stepanov E, Lal BK, Marangoni J, Krauss ES, Cronin M, Dengler N, Segal A, Welch HJ, Gianesini S, Chen X, Caprini JA. The Thresholds of Caprini Score Associated With Increased Risk of Venous Thromboembolism Across Different Specialties: A Systematic Review. Ann Surg. 2023 Jun 1;277(6):929-937.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36912040/
Borow M, Goldson HJ. Prevention of postoperative deep venous thrombosis and pulmonary emboli with combined modalities. Am Surg. 1983 Nov;49(11):599-605.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/6195948/
Cassidy MR, Macht RD, Rosenkranz P, Caprini JA, McAneny D. Patterns of Failure of a Standardized Perioperative Venous Thromboembolism Prophylaxis Protocol. J Am Coll Surg. 2016 Jun;222(6):1074-80.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26821972/
Bui MH, Hung DD, Vinh PQ, Hiep NH, Anh LL, Dinh TC. Frequency and Risk Factor of Lower-limb Deep Vein Thrombosis after Major Orthopedic Surgery in Vietnamese Patients. Open Access Maced J Med Sci. 2019 Dec 20;7(24):4250-4254.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32215072/
Krauss ES, Segal A, Cronin M, Dengler N, Lesser ML, Ahn S, Caprini JA. Implementation and Validation of the 2013 Caprini Score for Risk Stratification of Arthroplasty Patients in the Prevention of Venous Thrombosis. Clin Appl Thromb Hemost. 2019 Jan-Dec;25:1076029619838066.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30939898/
Luksameearunothai K, Sa-Ngasoongsong P, Kulachote N, Thamyongkit S, Fuangfa P, Chanplakorn P, Woratanarat P, Suphachatwong C. Usefulness of clinical predictors for preoperative screening of deep vein thrombosis in hip fractures. BMC Musculoskelet Disord. 2017 May 22;18(1):208.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28532441/
Amin AN, Girard F, Samama MM. Does ambulation modify venous thromboembolism risk in acutely ill medical patients? Thromb Haemost. 2010 Nov;104(5):955-61.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20838741/
Nauffal D, Ballester M, Reyes RL, Jiménez D, Otero R, Quintavalla R, Monreal M; RIETE Investigators. Influence of recent immobilization and recent surgery on mortality in patients with pulmonary embolism. J Thromb Haemost. 2012 Sep;10(9):1752-60.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22726525/

Wszystkie pytania i możliwe wyniki

Cytowanie

Literatura

Powiązane oceny

IMPROVEDD Risk Score for VTE

IMPROVE Risk Score for VTE

VTE-BLEED Score

IMPROVE Bleeding Risk Score

Ocena i postępowanie w żylnej chorobie zakrzepowo-zatorowej na oddziale ratunkowym

Padua Prediction Score for Risk of VTE

Dual Antiplatelet Therapy (DAPT) Score

Wytyczne dotyczące depreskrypcji aspiryny

Więcej ocen — EVAL Foundation

Test identyfikacji zaburzeń związanych z używaniem alkoholu - C (AUDIT-C)

Test identyfikacji zaburzeń związanych z używaniem alkoholu (AUDIT)

Wynik oceny barku według Amerykańskiego Towarzystwa Chirurgów Barku i Łokcia (ASES)

Skala Oceny Aktywności Behawioralnej (BARS)

Test przesiewowy w kierunku nadużywania narkotyków (DAST-10)

Pomiar sprawności stopy i stawu skokowego (FAAM)

Wskaźnik niepełnosprawności stopy i stawu skokowego (FADI)

Zaburzenie lękowe uogólnione (GAD-7)