Lista kontrolna zdrowia mężczyzn ASMH/SMSNATłumaczenie AI

Dla każdego wymienionego progu wieku: jeśli pacjent osiągnął co najmniej ten wiek, należy rozważyć odpowiednie pozycje listy kontrolnej.

• Według USPSTF: wiek 35-70 lat w przypadku nadwagi lub otyłości (stopień B – USPSTF, 2021)
• American Diabetes Association zaleca badanie przesiewowe u wszystkich w wieku 45 lat. Kolejne badania zgodnie ze wskazaniami klinicznymi. 
• Jeśli stwierdzono w ramach badania przesiewowego w kierunku otyłości, rozważyć badanie przesiewowe 

Źródło

• Prediabetes and Type 2 Diabetes: Screening. US Preventive Services Task Force. Opublikowano 24 sierpnia 2021.

• USPSTF uznała, że narzędzia przesiewowe zawierające od 1 do 3 pytań cechują się największą trafnością w ocenie szkodliwego spożywania alkoholu u osób dorosłych w wieku 18 lat lub starszych. 
• Do tych narzędzi należą skrócony Alcohol Use Disorders Identification Test–Consumption (AUDIT-C) oraz zalecane przez NIAAA pojedyncze pytanie przesiewowe dotyczące alkoholu (Single Alcohol Screening Question, SASQ). 
• Stopień B, USPSTF (2018)

Źródła

• Unhealthy Alcohol Use in Adolescents and Adults: Screening and Behavioral Counseling Interventions. US Preventive Services Task Force. Opublikowano 13 listopada 2018.

• Tężec: 1 dawka Tdap, następnie dawka przypominająca Td lub Tdap co 10 lat

Źródło

• Adult Immunization Schedule. CDC. Ostatnia aktualizacja 16 listopada 2023.

Zaburzenie dysmorficzne ciała

• Skupienie uwagi na jednej lub kilku postrzeganych wadach lub defektach wyglądu fizycznego, które są niezauważalne lub wydają się nieznaczne dla innych osób. 
• Opinia eksperta.

Dysmorfia mięśniowa/„bigoreksja”

• Znana również jako podtyp BDD „dysmorfia mięśniowa”
• Postrzeganie własnego ciała jako zbyt małego. 
• Opinia eksperta.

Źródło

• Zaburzenie dysmorficzne ciała i dysmorfia mięśniowa/„bigoreksja”: DSM-5.

• Wspólne podejmowanie decyzji medycznych dotyczących badania przesiewowego PSA w kierunku raka gruczołu krokowego jest zalecane u wszystkich pacjentów. 
• Wiek 40 lat w przypadku podwyższonego ryzyka (pochodzenie afrykańskie, mutacje germinalne, silny wywiad rodzinny) (stopień B; AUA, 2023).
• Wiek 45-69 lat u wszystkich (stopień B; AUA, 2023). 
• Szczegóły dotyczące zalecanych odstępów między badaniami – patrz wytyczne AUA podane w źródłach. 
• Uwaga: USPSTF (2018) przyznaje stopień C. 
• U wybranych zdrowych pacjentów z przewidywanym czasem przeżycia wynoszącym co najmniej 10 lat można rozważyć kontynuowanie badań przesiewowych u mężczyzn powyżej 69. roku życia. 
• Badanie per rectum (DRE) można zaproponować w ramach badania przesiewowego u mężczyzn bez objawów w każdym wieku, jednak mężczyźni z objawami zaburzeń mikcji powinni mieć wykonywane DRE co roku, aby ocenić istotne zmiany, które mogą odzwierciedlać klinicznie istotnego raka gruczołu krokowego, także u mężczyzn powyżej 69. roku życia
• Opinia eksperta (AUA, 2023)

Źródła

• Early Detection of Prostate Cancer: AUA/SUO Guideline (2023). American Urological Association (AUA). Opublikowano w maju 2023.
• Prostate Cancer: Screening. USPSTF. Opublikowano 8 maja 2018. Trwa aktualizacja.

• Podwyższone ryzyko obejmuje: mężczyzn mających kontakty seksualne z mężczyznami (MSM) w związkach niemonogamicznych, niekonsekwentne stosowanie prezerwatyw, zakażenia przenoszone drogą płciową (STI) w wywiadzie, używanie narkotyków dożylnie.
• Stopień A (USPSTF, 2019)

Źródło

• Prevention of Human Immunodeficiency Virus (HIV) Infection: Preexposure Prophylaxis. US Preventive Services Task Force. Opublikowano 11 czerwca 2019.

• Obejmują dochód, poziom wykształcenia, status zatrudnienia, dostęp do żywności i mieszkania. 
• Dostępnych jest wiele narzędzi przesiewowych – patrz źródło. 
• Opinia eksperta.

Źródło

• SDOH & Practice Improvement. Treść ostatnio zweryfikowana w sierpniu 2023. Agency for Healthcare Research and Quality, Rockville, MD. https://www.ahrq.gov/sdoh/practice-improvement.html      

• Wiele produktów OTC (dostępnych bez recepty) może być zafałszowanych, nie podlega regulacjom i może stanowić zagrożenie dla pacjentów. 
• Opinia eksperta 

• Zastosować zwalidowany kwestionariusz (STOP-BANG lub Berliński) zgodnie z zaleceniami American Academy of Sleep Medicine (2017). 
• Stopień I, USPSTF (2022). 
• W przypadku podwyższonego ryzyka (senność w ciągu dnia, niedobór testosteronu) należy rozważyć badanie polisomnograficzne.

Źródło

• Obstructive Sleep Apnea Screening Health Advisory. American Academy of Sleep Medicine. Opublikowano 18 sierpnia 2017. 
• Obstructive Sleep Apnea in Adults: Screening. US Preventive Services Task Force. Opublikowano 15 listopada 2022.

USPSTF (2019): wiek 65 lat

• Stopień B (jeśli w wywiadzie palenie tytoniu)
• Stopień C (u osób niepalących).
• Kolejne badania zgodnie ze wskazaniami klinicznymi.28

Źródło

• Abdominal Aortic Aneurysm: Screening. US Preventive Services Task Force. Opublikowano 10 grudnia 2019.

• Według American Heart Association: od 20. roku życia i co 4-6 lat (uwaga: USPSTF nie zaleca)
• Jeśli stwierdzono w ramach badania przesiewowego w kierunku otyłości, rozważyć badanie przesiewowe. 

• W przypadku zwiększonej częstości występowania w społeczności, MSM, HIV+, młodych dorosłych, pobytu w zakładzie karnym w wywiadzie, pracy seksualnej, służby wojskowej, używania nielegalnych narkotyków. 
• Stopień A (USPSTF, 2022) 
• Kolejne badania w zależności od dalszej ekspozycji na ryzyko. 

Źródło

• Syphilis Infection in Nonpregnant Adolescents and Adults: Screening. US Preventive Services Task Force. Opublikowano 27 września 2022.

• 2, 3 lub 4 dawki w zależności od szczepionki lub stanu klinicznego 

Źródło

• Adult Immunization Schedule. CDC. Ostatnia aktualizacja 16 listopada 2023.

• Podwyższone ryzyko występuje u osób, które mają nowego partnera seksualnego, więcej niż 1 partnera seksualnego, partnera seksualnego mającego równoczesnych partnerów lub partnera seksualnego z STI; niekonsekwentnie stosują prezerwatywy poza wzajemnie monogamicznym związkiem; lub miały wcześniej lub mają współistniejące STI.
• Opinia eksperta. 
• Uwaga: stopień I (USPSTF, 2021)

Źródła

• Chlamydia & Gonorrhea: Screening. US Preventive Services Task Force. Opublikowano 14 września 2021.

• Wspólne podejmowanie decyzji medycznych dotyczących badania przesiewowego PSA w kierunku raka gruczołu krokowego jest zalecane u wszystkich pacjentów. 
• Wiek 40 lat w przypadku podwyższonego ryzyka (pochodzenie afrykańskie, mutacje germinalne, silny wywiad rodzinny) (stopień B; AUA, 2023).
• Wiek 45-69 lat u wszystkich (stopień B; AUA, 2023). 
• Szczegóły dotyczące zalecanych odstępów między badaniami – patrz wytyczne AUA podane w źródłach. 
• Uwaga: USPSTF (2018) przyznaje stopień C. 
• U wybranych zdrowych pacjentów z przewidywanym czasem przeżycia wynoszącym co najmniej 10 lat można rozważyć kontynuowanie badań przesiewowych u mężczyzn powyżej 69. roku życia. 
• Badanie per rectum (DRE) można zaproponować w ramach badania przesiewowego u mężczyzn bez objawów w każdym wieku, jednak mężczyźni z objawami zaburzeń mikcji powinni mieć wykonywane DRE co roku, aby ocenić istotne zmiany, które mogą odzwierciedlać klinicznie istotnego raka gruczołu krokowego, także u mężczyzn powyżej 69. roku życia
• Opinia eksperta (AUA, 2023)

Źródła

• Early Detection of Prostate Cancer: AUA/SUO Guideline (2023). American Urological Association (AUA). Opublikowano w maju 2023.
• Prostate Cancer: Screening. USPSTF. Opublikowano 8 maja 2018. Trwa aktualizacja.

• 2, 3 lub 4 dawki w zależności od szczepionki lub stanu klinicznego 

Źródło

• Adult Immunization Schedule. CDC. Ostatnia aktualizacja 16 listopada 2023.

• jeśli gruczoł krokowy jest obecny, wymaga badań przesiewowych zgodnie z wytycznymi AUA

• Według American Heart Association: od 20. roku życia i co 4-6 lat (uwaga: USPSTF nie zaleca)
• Jeśli stwierdzono w ramach badania przesiewowego w kierunku otyłości, rozważyć badanie przesiewowe. 

• Wiek 18-25 lat: rozważyć u chłopców po okresie dojrzewania z żylakami powrózka nasiennego
• Według grupy roboczej SMSNA: rozważyć jednorazowe przesiewowe badanie nasienia u mężczyzn w wieku 18-25 lat w celu wykrycia niepłodności męskiej. 
• Opinia eksperta.

• Przyjmowanie 5 lub więcej leków kwalifikuje się jako potencjalna polipragmazja. 
• Zaleca się stosowanie kryteriów STOPP/START w celu jej identyfikacji. 
• Opinia eksperta (AHRQ, 2020).

Źródło

• STOPP/START Criteria. Agency for Healthcare Research and Quality. Opublikowano 8 stycznia 2020.
• O’Mahony D. STOPP/START criteria for potentially inappropriate medications/potential prescribing omissions in older people: origin and progress. Expert Rev Clin Pharmacol. 2019;13(1):15-22. 

USPSTF (2021): 

• Wiek 45 lat (stopień B)
• Wiek 50-75 lat (stopień A)
• Wiek 76-85 lat (stopień C) 
• Ta ocena korzyści netto dotyczy testów kału o wysokiej czułości, kolonoskopii, kolonografii metodą tomografii komputerowej (TK) oraz sigmoidoskopii elastycznej. 
• Szczegóły – patrz piśmiennictwo.

Piśmiennictwo

• Colorectal Cancer Screening. US Preventive Services Task Force. Opublikowano 18 maja 2021.

• 2 dawki. Wiek 19-49 lat w przypadku niedoboru odporności, od 50 lat dla wszystkich 

Piśmiennictwo

• Adult Immunization Schedule. CDC. Ostatnia aktualizacja 16 listopada 2023.

Rozważyć badanie w przypadku: 

1. Objawów podmiotowych/przedmiotowych przewlekłego zmęczenia, przewlekłego stresu, depresji, zaburzeń erekcji, obniżonego libido. 
2. Mężczyzn bez objawów, z wywiadem niewyjaśnionej niedokrwistości, utraty gęstości kości, cukrzycy, ekspozycji na chemioterapię, ekspozycji jąder na promieniowanie, HIV/AIDS, przewlekłego stosowania opioidów, niepłodności męskiej, zaburzeń czynności przysadki oraz przewlekłego stosowania kortykosteroidów. 

Stopień B (wytyczne AUA, 2018)

Piśmiennictwo

• Evaluation and Management of Testosterone Deficiency (2018). American Urological Association. Opublikowano w 2018 r.

• Coroczne badanie przesiewowe w kierunku raka płuca z użyciem tomografii komputerowej niskodawkowej (LDCT) u dorosłych w wieku od 50 do 80 lat, z wywiadem palenia wynoszącym 20 paczkolat, którzy obecnie palą lub rzucili palenie w ciągu ostatnich 15 lat. 
• Badania przesiewowe należy przerwać, gdy osoba nie pali od 15 lat lub gdy pojawi się problem zdrowotny, który istotnie ogranicza oczekiwaną długość życia albo możliwość lub gotowość poddania się radykalnej operacji płuca. 
• Stopień B (USPSTF, 2021).

Piśmiennictwo

• Lung Cancer: Screening. US Preventive Services Task Force. Opublikowano 9 marca 2021.

Kryteria

• Podwyższone ryzyko (urodzeni w krajach o wysokiej częstości występowania, takich jak kraje Azji, Afryki, wyspy Pacyfiku, części Ameryki Południowej
• Urodzeni w USA, ale niezaszczepieni, z rodzicami pochodzącymi z krajów wysokiego ryzyka
• HIV +
• Dożylne przyjmowanie narkotyków
• Mężczyźni mający kontakty seksualne z mężczyznami
• Ekspozycja na HBV

Stopień B (USPSTF, 2020)

Piśmiennictwo

• Hepatitis B Virus Infection in Adolescents and Adults: Screening. Strona internetowa US Preventive Services Task Force. Opublikowano 15 grudnia 2020.

• Wiek 40-59 lat w przypadku podwyższonego ryzyka (10% lub wyższe 10-letnie ryzyko CVD)
• Stopień C (USPSTF, 2022)
• Odradza się jednak u osób w wieku 60+ lat 
• Stopień D (USPSTF, 2022)

Piśmiennictwo

• Aspirin Use to Prevent Cardiovascular Disease: Preventive Medication. US Preventive Services Task Force. Opublikowano 26 kwietnia 2022.

• Pomiar ciśnienia tętniczego raz w roku i podczas każdej wizyty, a następnie potwierdzenie poza gabinetem przed rozpoczęciem leczenia. 
• Stopień A, USPSTF (2021).

Piśmiennictwo

• Hypertension in Adults: Screening: US Preventive Services Task Force. Opublikowano 27 kwietnia 2021

• Wiek 50 lat w przypadku podwyższonego ryzyka.
• Rozważyć badanie ogólne moczu w grupie wysokiego ryzyka, u palaczy (obecnych i byłych), przy obciążającym wywiadzie rodzinnym. 
• Opinia ekspertów.

• Wiek 40-59 lat w przypadku podwyższonego ryzyka (10% lub wyższe 10-letnie ryzyko CVD)
• Stopień C (USPSTF, 2022)
• Odradza się jednak u osób w wieku 60+ lat 
• Stopień D (USPSTF, 2022)

Piśmiennictwo

• Aspirin Use to Prevent Cardiovascular Disease: Preventive Medication. US Preventive Services Task Force. Opublikowano 26 kwietnia 2022.

• Wiek 19-64 lat: 1 lub 2 dawki w zależności od szczepionki i tylko w przypadku czynników ryzyka lub innego wskazania. 
• Wiek 65+ lat: jeśli nie ma pewności, czy pacjent był wcześniej szczepiony lub przebył zakażenie 

Piśmiennictwo

• Adult Immunization Schedule. CDC. Ostatnia aktualizacja 16 listopada 2023.

• Ważne jest badanie prącia pod kątem problemów z napletkiem, a także pytania o zmiany w obrębie prącia/skrzywienie podczas erekcji (choroba Peyroniego). 
• Opinia ekspertów.

• Zapytać, czy występują trudności z uzyskaniem lub utrzymaniem erekcji. 
• Jeśli tak, można przejść do kwestionariusza IIEF-5. 
• Mogą być wczesnym wskaźnikiem choroby sercowo-naczyniowej. 
• Opinia ekspertów (Rhoden i wsp., 2002)

Piśmiennictwo

• Rohden, et al. The use of the simplified International Index of Erectile Function (IIEF-5) as a diagnostic tool to study the prevalence of erectile dysfunction. Int J Impot Res. 2002 Aug;14(4):245-50.

Jedna dawka rocznie (CDC, 2023)

Piśmiennictwo

• Adult Immunization Schedule. CDC. Ostatnia aktualizacja 16 listopada 2023.

• 150 minut/tydzień aktywności o umiarkowanej intensywności oraz ćwiczenia wzmacniające mięśnie 2 razy w tygodniu według Departamentu Zdrowia i Opieki Społecznej USA (HHS). 
• Uwaga: USPSTF przyznaje stopień C, chyba że występuje podwyższone ryzyko z czynnikami ryzyka CVD – wówczas stopień B.36 

Piśmiennictwo

• Physical Activity Guidelines for Americans. Dept of HHS. Dostęp: 7 października 2025.

• Według USPSTF: wiek 35-70 lat w przypadku nadwagi lub otyłości (stopień B – USPSTF, 2021)
• American Diabetes Association zaleca badanie przesiewowe u wszystkich w wieku 45 lat. Dalsze badania zgodnie ze wskazaniami klinicznymi. 
• Jeśli rozpoznano w ramach badań przesiewowych w kierunku otyłości, rozważyć badanie przesiewowe 

Piśmiennictwo

• Prediabetes and Type 2 Diabetes: Screening. US Preventive Services Task Force. Opublikowano 24 sierpnia 2021.

• Zadawać pacjentom pytania dotyczące szkodliwego używania narkotyków (używania substancji, z wyłączeniem alkoholu i tytoniu), pozyskiwanych nielegalnie, lub niemedycznego stosowania leków psychoaktywnych wydawanych na receptę. 
• Nie oznacza to badania materiału biologicznego. 
• Stopień B, USPSTF (2020)

Piśmiennictwo

• Unhealthy Drug Use: Screening. US Preventive Services Task Force. Opublikowano 9 czerwca 2020.

Depresja

• Kwestionariusz zdrowia pacjenta – depresja (PHQ-9); dostępna jest także wersja 2-pytaniowa. 
• Stopień B, USPSTF (2023)

Lęk

• Skala zaburzeń lękowych uogólnionych (GAD), wersje 2- i 7-pytaniowe. 
• Dorośli <64 lat: stopień B, USPSTF (2023)
• Dorośli >64 lat: stopień I, USPSTF (2023)

Zachowania samobójcze

• Pytanie dotyczące samobójstwa w PHQ-9. 
• Stopień B, USPSTF (2023)
• 988 to krajowa infolinia kryzysowa i dla osób zagrożonych samobójstwem.

Piśmiennictwo

• Screening for Depression, and Suicide Risk in Adults. US Preventive Services Task Force. Opublikowano 20 czerwca 2023.
• Screening for Anxiety Risk in Adults. US Preventive Services Task Force. Opublikowano 20 czerwca 2023.

Wiek 50 lat z podwyższonym ryzykiem:

• Badanie gęstości kości w przypadku podwyższonego ryzyka (deprywacja androgenowa, BMI < 20-25 kg na metr kwadratowy
• Palenie papierosów
• Złamania niskoenergetyczne w wywiadzie
• Niskie spożycie wapnia z dietą
• Stosowanie doustnych kortykosteroidów
• Brak aktywności fizycznej
• Uraz rdzenia kręgowego
• Utrata masy ciała > 10%

Według wytycznych American College of Physicians (ACP, 2008)

• Zalecenie mocne
• Dowody o umiarkowanej jakości 

Piśmiennictwo

• Screening for Osteoporosis in Men: A Clinical Practice Guideline from the American College of Physicians. Qaseem, et al. Annals of Internal Medicine. 2008;148:680 4.

• Okresowa abstynencja, stosunek przerywany, wazektomia. 
• Opinia ekspertów

• jeśli gruczoł krokowy jest obecny, wymaga badania przesiewowego zgodnie z wytycznymi AUA

• 7+ godzin na dobę według American Academy of Sleep Medicine (2015).

Piśmiennictwo

• Recommended Amount of Sleep for a Healthy Adult: A Joint Consensus Statement of the American Academy of Sleep Medicine and Sleep Research Society. Journal of Clinical Sleep Medicine. 2015: 11;6.

• W przypadku podwyższonego ryzyka rozważyć badanie przy obecności czynników ryzyka/objawów (zaburzenia erekcji, zmęczenie, otyłość, nietolerancja zimna, wypadanie włosów)

• Amerykańska Akademia Dermatologii zaleca wszystkim osobom ograniczenie ekspozycji na promieniowanie UV oraz stosowanie odzieży ochronnej i kremu z filtrem o SPF 30 lub wyższym (ADD, 2025).
• Uwaga: USPSTF przyznaje klasę C poradnictwu behawioralnemu dla osób o jasnej karnacji (USPSTF, 2018).

Źródła

• How to Prevent Skin Cancer. American Academy of Dermatology (AAD). Ostatnia aktualizacja: 15 sierpnia 2025.
• Skin Cancer Prevention: Behavioral Counselling. USPSTF. Opublikowano 20 marca 2018.

• Seria podstawowa 2- lub 3-dawkowa oraz dawka przypominająca.

Źródło

• Adult Immunization Schedule. CDC. Ostatnia aktualizacja: 16 listopada 2023.

• Używanie tytoniu i zaprzestanie palenia
• USPSTF, klasa A (2021)

Źródło

• Tobacco Smoking Cessation in Adults: US Preventive Services Task Force. Opublikowano 19 stycznia 2021

• 2, 3 lub 4 dawki w zależności od szczepionki 

Źródło

• Adult Immunization Schedule. CDC. Ostatnia aktualizacja: 16 listopada 2023.

Źródło

• Adult Immunization Schedule. CDC. Ostatnia aktualizacja: 16 listopada 2023.

• Szczepienie uzupełniające przeciwko HPV jest obecnie zalecane wszystkim osobom do 26. roku życia. 
• U dorosłych w wieku od 27 do 45 lat korzyść dla zdrowia publicznego wynikająca ze szczepienia przeciwko HPV w tej grupie wiekowej jest minimalna.
• Zalecane jest wspólne podejmowanie decyzji klinicznej (Meites i wsp., 2019).

Źródło

• Human Papillomavirus Vaccination for Adults: Updated Recommendations of the Advisory Committee on Immunization Practices. Meites i wsp. MMWR Morb Mortal Wkly Rep, 2019 / 68(32);698–702. 

• Pielęgnacja napletka jest ważna dla zapobiegania zakażeniom i bliznowaceniu, które mogą prowadzić do stulejki. 
• Napletek należy odciągnąć na czas oddawania moczu, a następnie z powrotem naciągnąć na żołądź, aby uniknąć załupka (parafimozy), stanu nagłego wymagającego pilnej pomocy medycznej. 
• Opinia eksperta. 

• Mężczyźni powinni zwracać baczną uwagę na wszelkie zmiany i je zgłaszać, a badanie powinno być przeprowadzane przez pracowników ochrony zdrowia. 
• Opinia eksperta

Amerykańskie Towarzystwo Geriatryczne zaleca 800 IU na dobę witaminy D u osób ze zwiększonym ryzykiem upadków: 

• upadki w wywiadzie, 
• problemy z poruszaniem się w wywiadzie oraz słaby wynik w teście „Wstań i idź” z pomiarem czasu (Get-Up and-Go). 
• Opinia eksperta. 
• Uwaga: USPSTF (2024) przyznaje klasę D

Źródła

• Prevention of Falls in Community-Dwelling Older Adults: Recommendation Statement. Am Fam Physician. 2012:86 (12): online.
• Falls Prevention in Community-Dwelling Older Adults: Interventions. USPSTF. Opublikowano 04 czerwca 2024.

• Wiek 40-75 lat ze zwiększonym ryzykiem
• 1 lub więcej czynników ryzyka CVD i szacowane 10-letnie ryzyko CVD wynoszące 10% lub więcej
• Klasa B (USPSTF, 2022)
• Jeśli ryzyko CVD wynosi od 7,5% do 10%, można rozważyć statynę
• Klasa C (USPSTF, 2022)

Źródło

• Statin Use for the Primary Prevention of Cardiovascular Disease in Adults: Preventive Medication. USPSTF. Opublikowano 23 sierpnia 2022.

Trzy ważne pytania, które należy zadać każdemu pacjentowi: 

1. Czy oddawanie moczu sprawia Panu kłopot?
2. Ile razy w nocy budzi się Pan, aby oddać mocz?
3. Czy dochodzi u Pana do popuszczania moczu/niekontrolowanych wycieków? 

• Jeśli oddawanie moczu sprawia kłopot, jeśli występują 2 lub więcej nocnych mikcji albo jeśli dochodzi do popuszczania moczu, można zastosować dalsze narzędzia przesiewowe w kierunku BPH (Skala objawów AUA) oraz Skalę objawów pęcherza nadreaktywnego (OABSS). 
• Opinia eksperta 

• Masa ciała, BMI, obwód talii co roku i podczas każdej wizyty, we wszystkich grupach wiekowych (Kalkulator BMI).
• Jeśli BMI przekracza 30, skierować na interwencje
• Klasa B, USPSTF (2018)

Źródła

• Weight Loss to Prevent Obesity-Related Morbidity and Mortality in Adults: Behavioral Interventions. US Preventive Services Task Force. Opublikowano 18 września 2018.

• Wiek 19-64 lata: 1 lub 2 dawki w zależności od szczepionki i tylko w przypadku czynników ryzyka lub innego wskazania. 
• Wiek 65+ lat: jeśli nie ma pewności, czy pacjent był wcześniej szczepiony lub czy przebył zakażenie 

Źródło

• Adult Immunization Schedule. CDC. Ostatnia aktualizacja: 16 listopada 2023.

• W źródle wskazano szeroki zakres potencjalnych obszarów dotyczących urazów, w tym zapobieganie przemocy oraz urazom związanym z transportem, upadkami, urazowym uszkodzeniem mózgu i wstrząśnieniem mózgu (CDC, 2025).

Źródła

• Injury Prevention and Control. Center for Disease Control and Prevention. Dostęp: 7 października 2025.

• Zwiększona częstość występowania choroby czynnej i zwiększone ryzyko ekspozycji dotyczą osób urodzonych w krajach o wysokiej zapadalności na gruźlicę lub będących ich dawnymi mieszkańcami oraz osób, które mieszkają lub mieszkały w zbiorowych placówkach wysokiego ryzyka (np. schroniska dla osób bezdomnych lub zakłady karne) 
• Klasa B (USPSTF, 2023)

Źródło

• Latent Tuberculosis Infection in Adults: Screening. US Preventive Services Task Force. Opublikowano 2 maja 2023.

• Biorąc pod uwagę bardziej aktualne przytoczone badania, zaleca się wykonywanie samobadania jąder oraz uczenie go chłopców i mężczyzn. 
• Opinia eksperta. 
• Uwaga: stoi to w sprzeczności z zaleceniem klasy D wydanym przez USPSTF (Fadich i wsp., 2018).

Źródło

• USPSTF Testicular Examination Nomination–Self Examinations and Examinations in a Clinical Setting. Fadich i wsp. Am J Mens Health. 2018 Sep; 12(5): 1510 1516.

• Zbierać wywiad żywieniowy raz w roku, zgodnie z „Dietary Guidelines for Americans, 2020-2025” Centers for Disease Control. 
• Uwaga: USPSTF przyznaje klasę C, chyba że występują zwiększone czynniki ryzyka CVD - wtedy klasę B (USPSTF, 2022).

Źródło

• Healthy Diet and Physical Activity for Cardiovascular Disease Prevention in Adults Without Cardiovascular Disease Risk Factors: Behavioral Counseling Interventions. US Preventive Services Task Force. Opublikowano 26 lipca 2022. Aktualizacja oczekiwana.

• Wiek 50 lat, jeśli ryzyko jest podwyższone
• Rozważyć badanie ogólne moczu (UA) u osób wysokiego ryzyka, palaczy oraz z obciążonym wywiadem rodzinnym. 

• Zalecane jako wstępne badanie przesiewowe w wieku 18-65 lat. 
• Klasa A, USPSTF (2019; 2024). 
• Kolejne badania w zależności od dalszej ekspozycji na ryzyko.

Źródła

• Human Immunodeficiency Virus (HIV) Infection: Screening. US Preventive Services Task Force. Opublikowano 11 czerwca 2019. Aktualizacja w toku 16 lutego 2024.

• Według USPSTF w wieku 35-70 lat w przypadku nadwagi lub otyłości (klasa B - USPSTF, 2021)
• Amerykańskie Towarzystwo Diabetologiczne zaleca badanie przesiewowe w wieku 45 lat u wszystkich. Kolejne badania zgodnie ze wskazaniami klinicznymi. 
• Jeśli stwierdzono w badaniu przesiewowym w kierunku otyłości, rozważyć badanie przesiewowe 

Źródło

• Prediabetes and Type 2 Diabetes: Screening. US Preventive Services Task Force. Opublikowano 24 sierpnia 2021.

• Zebranie wywiadu dotyczącego zdrowia seksualnego u wszystkich pacjentów jest ważne dla ich opieki medycznej i dobrostanu, wpływając na zdrowie fizyczne i psychiczne. 
• Zapytać o pięć „P” (Five “P”s): 
  • Partnerzy
  • Praktyki
  • Ochrona przed STI
  • Przebyte STI w wywiadzie
  • Zamiar zajścia w ciążę. 
• Opinia eksperta (CDC, 2024)

Źródło

• A Guide for Taking a Sexual History. Centers for Disease Control and Prevention. Opublikowano 26 czerwca 2024.

• Zdrowie seksualne stanowi integralną część zdrowia fizycznego i psychicznego człowieka, także osób starszych. 
• Opinia eksperta (Bach i wsp., 2013)

Źródło

• Bach i wsp. The association of physical and mental health with sexual activity in older adults in a retirement community. J Sex Med. 2013 Nov;10(11):2671-8.

• Jeśli obecna jest szyjka macicy, wymagane jest coroczne badanie przesiewowe 

• Zalecane do wstępnego badania przesiewowego w wieku 18-79 lat. 
• Stopień B, USPSTF (2020). 
• Kolejne badania w zależności od dalszej ekspozycji na ryzyko.

Piśmiennictwo

• Zakażenie wirusem zapalenia wątroby typu C u młodzieży i dorosłych: badanie przesiewowe. US Preventive Services Task Force. Opublikowano 2 marca 2020.

• 2 dawki. Wiek 19-49 lat w przypadku niedoboru odporności, wiek 50+ lat dla wszystkich 

Piśmiennictwo

• Kalendarz szczepień dorosłych. CDC. Ostatnia aktualizacja: 16 listopada 2023.

• Wszyscy dorośli aktywni seksualnie mają zwiększone ryzyko zakażeń przenoszonych drogą płciową (STI) i zalecane jest poradnictwo behawioralne. 
• Stopień B (USPSTF, 2020)

Piśmiennictwo

• Zakażenia przenoszone drogą płciową: poradnictwo behawioralne. US Preventive Services Task Force. Opublikowano 18 sierpnia 2020. Oczekuje na aktualizację.

• Regularne samobadanie skóry zalecane przez American Academy of Dermatology (AAD, 2023).

Piśmiennictwo

• Jak wykonać samobadanie skóry. American Academy of Dermatology (AAD). Ostatnia aktualizacja: 15 maja 2023.

Rozważyć u 

• Mężczyzn z osobistym lub rodzinnym wywiadem raka piersi u mężczyzn.
• Osobisty lub rodzinny wywiad co najmniej dwóch mężczyzn z agresywnym rakiem gruczołu krokowego (wynik w skali Gleasona 7 lub więcej).
• Rodzinny wywiad raka jajnika
• Krewna z rakiem piersi przed 50. rokiem życia lub z wieloma pierwotnymi rakami piersi albo 3+ krewne z rakiem piersi w jakimkolwiek wieku
• Mężczyzn pochodzenia żydowskiego aszkenazyjskiego z osobistym lub rodzinnym wywiadem raka piersi, jajnika, trzustki, agresywnego raka gruczołu krokowego lub czerniaka 
• Osoby ze znanym rodzinnym wywiadem mutacji BRCA1 lub BRCA2. 

Badania przesiewowe

• Wiek 35 lat jest pierwszym wiekiem, w którym rozpoczyna się badania przesiewowe piersi (szkolenie z samobadania piersi i badanie kliniczne od 35. roku życia)
• Rozważyć coroczną mammografię, rozpoczynając w wieku 50 lat lub 10 lat przed najwcześniej rozpoznanym w rodzinie rakiem piersi u mężczyzny, w zależności od tego, co nastąpi wcześniej
• Wiek 40 lat - rozpoczęcie badań przesiewowych w kierunku raka gruczołu krokowego. Zob. wytyczne NCCN. 
• Rozważyć skierowanie do poradni genetycznej w celu uzyskania innych szczegółowych zaleceń. Zob. wytyczne NCCN.

Piśmiennictwo

• NCCN Guidelines for Breast Cancer Risk Reduction. 
• NCCN Guideline for Early-Stage Prostate Cancer. 
• Więcej szczegółów: NCCN.org.