Uitproberen

UitproberenOverzichtOnderbouwingBijdragers

Leeftijd

Let op: De score is minder betrouwbaar bij patiënten van < 35 of > 65 jaar.

Min 0 – Max 150

Inleiding
Volgens McPherson (2017) is niet-alcoholische leververvetting (NAFLD) in veel ontwikkelde landen de meest voorkomende leverziekte, die 20-30% van de bevolking treft. Bij ongeveer 40% van deze patiënten ontwikkelt zich progressieve leverfibrose die kan overgaan in cirrose, waardoor patiënten risico lopen op kanker, leverfalen en complicaties gerelateerd aan portale hypertensie. Vroege identificatie, leefstijlinterventies, behandeling en monitoring zijn essentieel om het meer dan drievoudig verhoogde mortaliteitsrisico (door alle oorzaken en lever--gerelateerd) bij patiënten met NAFLD te verminderen.

Niet-invasieve tests voor leverfibrose, zoals de Fibrosis-4 (FIB-4)-index, worden beschouwd als eerstelijnsonderzoek voor de beoordeling van fibrose bij patiënten met afwijkende leverenzymen en vermoeden van NAFLD. Hoewel leverbiopsie de gouden standaard is voor de diagnose van leverfibrose, is deze onderhevig aan steekproeffouten en gaat zij ook gepaard met aanzienlijke morbiditeit. Daarnaast is het nodig om regelmatig te herbeoordelen en de trends in fibrose in de tijd te volgen, aangezien leverfibrose vaak niet-lineair progressief verloopt. FIB-4 biedt een niet-invasieve beoordeling van leverfibrose om invasieve beoordelingen, zoals een biopsie, die een aanzienlijk risico voor de patiënt met zich meebrengt, tot een minimum te beperken. Van de FIB-4-index is aangetoond dat deze beter presteert dan 7 andere niet-invasieve fibrosemarkers bij patiënten met NAFLD (Shah, 2009).

FIB-4 is ontwikkeld bij patiënten met hiv- en HCV-co-infecties, maar kan worden gebruikt bij patiënten met alle bekende risicofactoren voor leverziekte, chronische hepatitis, alcoholische leverziekte, NAFLD en cholestatische en metabole leverziekten. Van FIB-4 is aangetoond dat het minder betrouwbaar is bij patiënten van <35 of > 65 jaar.

Scoring

De Fibrosis-4 (FIB-4)-index is een niet-invasieve beoordeling van leverfibrose op basis van leeftijd, leverenzymen (AST & ALT) en trombocytenaantal. Let op: Van oudsher is de score minder betrouwbaar bij patiënten van < 35 of > 65 jaar.* Onlangs zijn er echter verbeteringen aangebracht voor patiënten van > 64 jaar.

FIB-4-score = (Leeftijd * AST) / (Trombocyten * √(ALT))

*Nieuwe updates (McPherson, 2017)

De FIB-4-score blijft slecht presteren bij patiënten van < 35 jaar
De FIB-4-score heeft een lage specificiteit voor gevorderde fibrose bij patiënten van > 65 jaar, wat leidt tot een hoog percentage fout-positieve uitslagen.
Voor de FIB-4-score zijn nieuwe afkapwaarden voor het uitsluiten van gevorderde fibrose bij patiënten van > 65 jaar afgeleid (en gevalideerd), waarmee het percentage fout-positieve uitslagen werd verlaagd zonder de sensitiviteit nadelig te beïnvloeden.

FIB-4-score	Geschat fibrosestadium*
<1,45	0-1
1,45-3,25	2-3
>3,25	4-6

*FIB-4 is ontwikkeld om te correleren met de Ishak-stadiëring van fibrose (via biopsie) (Sterling, 2006).

0-2 (milde fibrose)
3-4 (matige fibrose)
5-6 (ernstige fibrose/cirrose)

Interpretatie

Gebruik een alternatieve fibrosebeoordeling (leeftijd ≤ 35).
Gevorderde fibrose* uitgesloten (FIB-4-score < 2 & leeftijd > 64 jaar).
Gevorderde fibrose* uitgesloten (FIB-4-score < 1,3 & leeftijd 36-64 jaar).
Nader onderzoek nodig (FIB-4-score 2,0 - 2,67 & leeftijd > 64 jaar).
Nader onderzoek nodig (FIB-4-score 1,3 - 2,67 & leeftijd 36-64 jaar).
Gevorderde fibrose* waarschijnlijk (FIB-4-score > 2,67 & leeftijd >35 jaar).

*Gevorderde fibrose werd gedefinieerd als METAVIR-stadium F3-F4 (McPherson, 2017).

Beleid

Herbeoordeel regelmatig en volg de trends in fibrose in de tijd, aangezien leverfibrose vaak niet-lineair progressief verloopt. FIB-4 biedt een niet-invasieve beoordeling van leverfibrose om invasieve beoordelingen, zoals een biopsie, die een aanzienlijk risico voor de patiënt met zich meebrengt, tot een minimum te beperken.
Bij scores die op ernstige fibrose/cirrose wijzen kan een leverbiopsie nodig zijn ter bevestiging van cirrose, tenzij er andere klinische of beeldvormende aanwijzingen zijn voor progressie naar eindstadium leverziekte.
Bij lage fibrosescores komen patiënten mogelijk in aanmerking voor medische behandeling en is een leverbiopsie mogelijk niet nodig als de FIB-4-scores laag blijven.

Alle vragen en mogelijke uitslagen

VragenTitel niet zichtbaar

Leeftijd

Let op: De score is minder betrouwbaar bij patiënten van < 35 of > 65 jaar.

A number between 0 and 150, in jaar.

AST

Aspartaataminotransferase (AST)

A number between 0 and 1000, in U/L.

ALT

Alanineaminotransferase (AST)

A number between 0 and 1000, in U/L.

Trombocytenaantal

A number between 0 and 1000, in x 10³/µL or x 10⁹/L.

Mogelijke uitslagen

Gevorderde fibrose* waarschijnlijk (FIB-4-score > 2,67).

*Gevorderde fibrose werd gedefinieerd als METAVIR-stadium F3-F4 (McPherson, 2017).

Beleid

Herbeoordeel regelmatig en volg de trends in fibrose in de tijd, aangezien leverfibrose vaak niet-lineair progressief verloopt. FIB-4 biedt een niet-invasieve beoordeling van leverfibrose om invasieve beoordelingen, zoals een biopsie, die een aanzienlijk risico voor de patiënt met zich meebrengt, tot een minimum te beperken.
Bij scores die op ernstige fibrose/cirrose wijzen kan een leverbiopsie nodig zijn ter bevestiging van cirrose, tenzij er andere klinische of beeldvormende aanwijzingen zijn voor progressie naar eindstadium leverziekte.
Bij lage fibrosescores komen patiënten mogelijk in aanmerking voor medische behandeling en is een leverbiopsie mogelijk niet nodig als de FIB-4-scores laag blijven.

Gevorderde fibrose* uitgesloten (FIB-4-score < 2).

*Gevorderde fibrose werd gedefinieerd als METAVIR-stadium F3-F4 (McPherson, 2017).

Beleid

Herbeoordeel regelmatig en volg de trends in fibrose in de tijd, aangezien leverfibrose vaak niet-lineair progressief verloopt. FIB-4 biedt een niet-invasieve beoordeling van leverfibrose om invasieve beoordelingen, zoals een biopsie, die een aanzienlijk risico voor de patiënt met zich meebrengt, tot een minimum te beperken.
Bij lage fibrosescores komen patiënten mogelijk in aanmerking voor medische behandeling en is een leverbiopsie mogelijk niet nodig als de FIB-4-scores laag blijven.
Bij scores die op ernstige fibrose/cirrose wijzen kan een leverbiopsie nodig zijn ter bevestiging van cirrose, tenzij er andere klinische of beeldvormende aanwijzingen zijn voor progressie naar eindstadium leverziekte.

Geschat fibrosestadium: Ishak 2-3* (FIB-4-score 1,45 - 3,25)

*FIB-4 is ontwikkeld om te correleren met de Ishak-stadiëring van fibrose (via biopsie) (Sterling, 2006).

0-2 (milde fibrose)
3-4 (matige fibrose)
5-6 (ernstige fibrose/cirrose)

Nader onderzoek nodig (FIB-4-score 1,3 - 2,67).

Beleid

Herbeoordeel regelmatig en volg de trends in fibrose in de tijd, aangezien leverfibrose vaak niet-lineair progressief verloopt. FIB-4 biedt een niet-invasieve beoordeling van leverfibrose om invasieve beoordelingen, zoals een biopsie, die een aanzienlijk risico voor de patiënt met zich meebrengt, tot een minimum te beperken.
Bij lage fibrosescores komen patiënten mogelijk in aanmerking voor medische behandeling en is een leverbiopsie mogelijk niet nodig als de FIB-4-scores laag blijven.
Bij scores die op ernstige fibrose/cirrose wijzen kan een leverbiopsie nodig zijn ter bevestiging van cirrose, tenzij er andere klinische of beeldvormende aanwijzingen zijn voor progressie naar eindstadium leverziekte.

Nader onderzoek nodig (FIB-4-score 2,0 - 2,67).

Beleid

Herbeoordeel regelmatig en volg de trends in fibrose in de tijd, aangezien leverfibrose vaak niet-lineair progressief verloopt. FIB-4 biedt een niet-invasieve beoordeling van leverfibrose om invasieve beoordelingen, zoals een biopsie, die een aanzienlijk risico voor de patiënt met zich meebrengt, tot een minimum te beperken.
Bij lage fibrosescores komen patiënten mogelijk in aanmerking voor medische behandeling en is een leverbiopsie mogelijk niet nodig als de FIB-4-scores laag blijven.
Bij scores die op ernstige fibrose/cirrose wijzen kan een leverbiopsie nodig zijn ter bevestiging van cirrose, tenzij er andere klinische of beeldvormende aanwijzingen zijn voor progressie naar eindstadium leverziekte.

Geschat fibrosestadium: Ishak 4-6* (FIB-4-score > 3,25)

*FIB-4 is ontwikkeld om te correleren met de Ishak-stadiëring van fibrose (via biopsie) (Sterling, 2006).

0-2 (milde fibrose)
3-4 (matige fibrose)
5-6 (ernstige fibrose/cirrose)

Gevorderde fibrose* uitgesloten (FIB-4-score < 1,3).

*Gevorderde fibrose werd gedefinieerd als METAVIR-stadium F3-F4 (McPherson, 2017).

Beleid

Herbeoordeel regelmatig en volg de trends in fibrose in de tijd, aangezien leverfibrose vaak niet-lineair progressief verloopt. FIB-4 biedt een niet-invasieve beoordeling van leverfibrose om invasieve beoordelingen, zoals een biopsie, die een aanzienlijk risico voor de patiënt met zich meebrengt, tot een minimum te beperken.
Bij lage fibrosescores komen patiënten mogelijk in aanmerking voor medische behandeling en is een leverbiopsie mogelijk niet nodig als de FIB-4-scores laag blijven.
Bij scores die op ernstige fibrose/cirrose wijzen kan een leverbiopsie nodig zijn ter bevestiging van cirrose, tenzij er andere klinische of beeldvormende aanwijzingen zijn voor progressie naar eindstadium leverziekte.

Gebruik een alternatieve fibrosebeoordeling (leeftijd ≤ 35).

Beleid

Bij lage fibrosescores komen patiënten mogelijk in aanmerking voor medische behandeling en is een leverbiopsie mogelijk niet nodig als de FIB-4-scores laag blijven.
Bij scores die op ernstige fibrose/cirrose wijzen kan een leverbiopsie nodig zijn ter bevestiging van cirrose, tenzij er andere klinische of beeldvormende aanwijzingen zijn voor progressie naar eindstadium leverziekte.

Geschat fibrosestadium: Ishak 0-1* (FIB-4-score <1,45)

*FIB-4 is ontwikkeld om te correleren met de Ishak-stadiëring van fibrose (via biopsie) (Sterling, 2006).

0-2 (milde fibrose)
3-4 (matige fibrose)
5-6 (ernstige fibrose/cirrose)

Bronvermelding

Sterling, R.K., Lissen, E., Clumeck, N., Sola, R., Correa, M.C., Montaner, J., S. Sulkowski, M., Torriani, F.J., Dieterich, D.T., Thomas, D.L., Messinger, D. and Nelson, M. (2006), Development of a simple noninvasive index to predict significant fibrosis in patients with HIV/HCV coinfection†‡. Hepatology, 43: 1317-1325.

Literatuur

Development of a simple noninvasive index to predict significant fibrosis in patients with HIV/HCV coinfection. Hepatology. 2006; 43: 1317-1325.
Sterling, R.K., Lissen, E., Clumeck, N., Sola, R., Correa, M.C., Montaner, J., S. Sulkowski, M., Torriani, F.J., Dieterich, D.T., Thomas, D.L., Messinger, D. and Nelson, M.
https://aasldpubs.onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1002/hep.21178
Validation of FIB-4 and comparison with other simple noninvasive indices for predicting liver fibrosis and cirrhosis in hepatitis B virus-infected patients. Liver Int. 2010 Apr;30(4):546-53.
Kim BK, Kim DY, Park JY, Ahn SH, Chon CY, Kim JK, Paik YH, Lee KS, Park YN, Han KH.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20074094/
Age as a Confounding Factor for the Accurate Non-Invasive Diagnosis of Advanced NAFLD Fibrosis. Am J Gastroenterol. 2017 May;112(5):740-751. (published online in 2016)
McPherson S, Hardy T, Dufour JF, Petta S, Romero-Gomez M, Allison M, Oliveira CP, Francque S, Van Gaal L, Schattenberg JM, Tiniakos D, Burt A, Bugianesi E, Ratziu V, Day CP, Anstee QM.
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5418560/#:~:text=The%20NFS%20and%20FIB-4%20scores%20have%20similar%20accuracy,%E2%89%A565%20years%20are%20proposed%20to%20address%20this%20issue.
Comparison of noninvasive markers of fibrosis in patients with nonalcoholic fatty liver disease. Clin Gastroenterol Hepatol. 2009 Oct;7(10):1104-12.
Shah AG, Lydecker A, Murray K, Tetri BN, Contos MJ, Sanyal AJ; Nash Clinical Research Network.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19523535/
Use of Liver Imaging and Biopsy in Clinical Practice. N Engl J Med. 2017 Aug 24;377(8):756-768.
Tapper EB, Lok AS.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28834467/

Alle vragen en mogelijke uitslagen

Bronvermelding

Literatuur

Verwante beoordelingen

Alcohol Use Disorders Identification Test - C (AUDIT-C)

Alcohol Use Disorders Identification Test (AUDIT)

CIWA-Ar voor alcoholontwenning

Child-Pughscore voor mortaliteit bij cirrose

Drug Abuse Screening Test (DAST-10)

LDL-berekening

Body mass index (BMI) en lichaamsoppervlak (BSA)

Ook van EVAL Foundation

American Shoulder and Elbow Surgeons (ASES) Shoulder Score

Behavioral Activity Rating Scale (BARS)

Foot and Ankle Ability Measure (FAAM)

Foot and Ankle Disability Index (FADI)

Gegeneraliseerde angststoornis (GAD-7)

Geriatric Depression Scale (GDS-15)

Hip Outcome Score

Marx Activiteitenschaal